DMG ၊ ေမ ၃
(Vox Pox)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း လြတ္လပ္သည့္သတင္းမီဒီယာမ်ားကို စစ္ေကာင္စီက ဖိႏွိပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ မီဒီယာ႐ုံးမ်ားကို ဝင္ေရာက္စီးနင္းျခင္း၊ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ပိတ္သိမ္းျခင္း၊ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲေတြမွာ သတင္းယူေနတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြကို ဖမ္းဆီးျခင္း၊ တရားစြဲဆိုျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလကေန ၂၀၂၂ ခုႏွစ္အထိ ဖမ္းဆီးခံရတဲ့သတင္းသမားဦးေရမွာ ၁၀၀ ေက်ာ္ အထိရွိခဲ့ၿပီး အဲဒီထဲကေသဆုံးသူေတြလည္းရွိခဲ့သလို ေထာင္ဒဏ္ခ်ခံရသူေတြ၊ တရားရင္ဆိုင္ေနရသူေတြအျပင္ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ခံထားရသူေတြ အမ်ားအျပားရွိပါတယ္။ ဒီေန႔(ေမလ ၃ ရက္) ကမာၻ႔သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔မွာ လက္ရွိသတင္းေထာက္ေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကို DMG က စုစည္းေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

ဦးျမင့္ေက်ာ္ (ဝါရင့္သတင္းစာဆရာ)

သတင္းသမားေတြ ဘယ္လိုဆုံးရႈံးမႈေတြရွိေနလဲဆိုေတာ့ သတင္းဌာနေတြရပ္ဆိုင္းသြားတယ္။ လိုင္စင္ပိတ္သိမ္းခံရတဲ့ သတင္းဌာနေတြရွိသလို ဖမ္းဆီးတဲ့အႏၲရယ္ေၾကာင့္ ရပ္နားလိုက္ရတဲ့ သတင္းဌာနေတြလည္းရွိတယ္။ သတင္းသမားလို႔ေျပာရင္ ဒီအခ်ိန္မွာ အဖမ္းခံရႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္က ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိတယ္။ဘယ္ဌာနမွာလုပ္တယ္။ ဘယ္လိုဌာနမွာလုပ္တယ္ဆိုတာေတာ့ ပုံမွန္ေတာ့ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိမူတည္ေပမယ့္ လြပ္လပ္တဲ့မီဒီယာက သတင္းသမားဆိုရင္ေတာ့ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ဖမ္းဆီးခံရႏိုင္ေျခရွိတယ္။ ဘယ္လိုအျဖစ္အပ်က္ေတြ တင္ျပတာလဲဆိုတဲ့အေပၚမွာလည္း မူတည္တာေပါ့ေနာ္။

သတင္းသမားေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံတို႔၊ တတိယႏိုင္ငံတို႔ကို ေ႐ႊ႕ေျပာင္းသြားၾက တာေတြေၾကာင့္ ျပည္တြင္းကသတင္းသမားေတြက ဒီအခ်ိန္မွာ က်ီးလန႔္စာစားေနၾကရတယ့္ အေျခအေနမ်ိဳး ေရာက္ေနၾကတယ္။ ကမာၻ႔ဇာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔၊ ဒီကမာၻ႔သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔မွာ သတင္းသမား ၅၀ ေက်ာ္ေလာက္က ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရတယ္။ က်န္တဲ့သမားေတြလည္း သတင္းသမားလို ခါတိုင္းလို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာဆိုရဲ႕တဲ့အေနအထား မရွိေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒီေန႔မွာေျပာခ်င္တာေတာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ သတင္းအလုပ္ကိုမစြန႔္လႊတ္ၾကပါနဲ႔။ ေနာက္တစ္ခုက လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းမီဒီယာတစ္ခုအျဖစ္နဲ႔ ရပ္တည္ဖို႔ႀကိဳးစားေနတဲ့၊ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ သတင္းသမားအားလုံးကို ဂုဏ္ယူပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ဒီလိုဖမ္းဆီးခံရႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ေအာက္မွာ ဒီသတင္းစာ professional သတင္းပညာကိုလည္း ကိုင္စြဲၿပီးလုပ္ေနတဲ့ သတင္းသမားေတြကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳတယ္။

ကိုထြန္းသာ (လက္ေထာက္အယ္ဒီတာ) (Western News)

စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းကတည္းက ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာအေနနဲ႔ သတင္းဌာနေတြကို ပိတ္ထားတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြလည္း ေထာင္ခ်ခံရတယ္။ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရတယ္။ တရားစြဲခံရတယ္။ အဲဒီလိုအႏၲရာယ္ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အတြက္ လက္ရွိျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးအေနနဲ႔ သတင္းဌာနေတြ၊ သတင္းေထာက္ေတြအေနနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင္ဟာ လုံးဝဆုံးရႈံးေနရတယ္လို႔ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္အေနနဲ႔ ဆိုရင္လည္း ရခိုင္ျပည္မွာ သတင္းဌာနအဓိက ၃ ခုရွိတယ္။ အခုဆို ၅ ခုအထိရွိလာတယ္။ အဓိကဌာန ၃ ခု စလုံးဟာ တရားစြဲခံထားရတယ္။ တရားရင္ဆိုင္ေနရတယ္။ အခုလက္ရွိ western News တရားစြဲ ခံထားရတယ္။ သတင္းဌာနကိုလည္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္လုပ္လို႔မရ။ သတင္းေထာက္ေတြလည္း ေရွာင္ေျပးၿပီးေနရတဲ့ အေျခအေနျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီကမာၻ႔သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔၊ ကမာၻဇာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔မွာ ဘာေတာင္းဆိုခ်င္လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔သတင္းသမားေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သတင္းေရးပိုင္ခြင့္ေပးပါ။

ကြၽန္ေတာ္တို႔သတင္းသမားေတြဟာ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္မွ သတင္းေရးေနတာမဟုတ္။ ျပည္သူေတြအတြက္ ကိုယ့္ျပည္ကိုယ့္ႏိုင္ငံေကာင္းစားေရးအတြက္ ဒီဟာကို လုပ္ေနတာျဖစ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ဘယ္သူ႔မ်က္ႏွာမွ ၾကည့္ၿပီးအလုပ္လုပ္ေနတာမဟုတ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို လြတ္လပ္စြာသတင္းေရးခြင့္ေပးပါ။ ျပည္သူေတြ၊ အစိုးရစီမံခန႔္ခြဲ႕ၿပီးလုပ္ေနၾကတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြဟာ သတင္းကိုမွန္မွန္ကန္ကန္မရခဲ့ဘူးဆိုရင္ ဒီဟာက ႏိုင္ငံေရးေကာင္းက်ိဳးေတြကိုလည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ရမွာမဟုတ္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ေကာင္းစားဖို႔အတြက္၊ ကုမၸဏီတစ္ခုေကာင္းစားလာဖို႔အတြက္ information (သတင္းအခ်က္အလက္)စီးဆင္းမႈ မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ တိတိက်က်ရႏိုင္မွ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြက္ အေထာက္အကူျပဳမွာပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ သတင္းဌာနေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ ေမးခြင့္ျပဳပါ။ သတင္းေတြကို စီးဆင္းခြင့္ျပဳပါလို႔ပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေျပာလိုပါတယ္။

ေကာင္းျမတ္ႏိုင္ (အယ္ဒီတာခ်ဳပ္) ၊(Border News Agency)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ သတင္းမီဒီယာေတြ အကုန္ပါတာေပါ့ေနာ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွရွိတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ သတင္းမီဒီယာေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းမွာ အဆိုး႐ြားဆုံးအေျခအေနနဲ႔ ႀကဳံေတြ႕ေနရတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရမယ္ထင္တယ္။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ အရင္တုန္းက ဒီလိုစစ္အာဏာသိမ္းတဲ့ အေျခအေနေတြျဖစ္ခဲ့ဖူးလည္း  သတ္ျဖတ္ခံရတာေတြ၊ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတာေတြ၊ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြ မျဖစ္ခဲ့ဘူးေလ။ ဒီတစ္ႀကိမ္ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ သတင္းမီဒီယာအားလုံးဟာ အဆိုးဝါးဆုံးအေျခအေနနဲ႔ ႀကဳံေတြ႕ေနရတယ္လို႔ေျပာလို႔ရတယ္။

စစ္အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္ စစ္မွန္တဲ့ျပည္သူ႔အသံကို နားေထာင္ၿပီး ကိုယ့္ဟာကိုယ္အစိုးရအျဖစ္ မွတ္ယူမယ္ဆိုရင္ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ေတြ၊ လြတ္လပ္စြာေရးသားထုတ္ေဝခြင့္ေတြ၊ ျပည္သူ႔အသံကို နားေထာင္ဖို႔အတြက္  မီဒီယာရဲ႕အခန္းက႑ကိုအသိအမွတ္ျပဳၿပီး သတင္းမီဒီယာေတြကို သတင္းမီဒီယာမ်ား၏ တည္ဆဲဥပေဒနဲ႔အညီ လြတ္လပ္စြာေရးသားခြင့္ေတြ၊ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ေတြနဲ႔ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကို အျပည့္အဝ ေပးသင့္တယ္လို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္။ NLD အစိုးရလက္ထက္ကေန ရခိုင္မီဒီယာတစ္ခ်ိဳ႕ကို တရားစြဲဆို ထားတာေတြ၊ အမႈဖြင့္ထားတာေတြလည္းရွိတယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး သတင္းသမားေတြက ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တာမဟုတ္တဲ့အတြက္ အဲဒီအမႈေတြအားလုံးကို ႐ုတ္သိမ္းေပးပါလို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္။

မာန္ယုေက်ာ္ (လက္ေထာက္အယ္ဒီတာ) နိရၪၥရာသတင္းဌာန

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္က ဆုံးရႈံးသြားတယ္လို႔ေျပာလို႔ရတယ္။ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း စစ္တပ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့သတင္းေတြကို အမ်ားႀကီးခ်င့္ခ်ိန္ၿပီး ေရးေနရပါတယ္။ သူတို႔က ဘယ္အခ်ိန္မွာမဆို လုပ္ပိုင္ခြင့္က လုံးဝအျပည့္အဝရသြားတဲ့အခါ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖစ္သြားတဲ့အခါ သူတို႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတြကိုေရးရင္ တစ္ခုခုခြၽတ္ေခ်ာ္သြားရင္ သူတို႔က ဘယ္အခ်ိန္မွာမဆို ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ဖမ္းဆီးအေရးယူမႈေတြ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်မႈေတြ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတို႔နဲ႔ပတ္သတ္တဲ့ သတင္းဆိုရင္ အမ်ားႀကီးဂ႐ုစိုက္ၿပီး ေရးေနရပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတြဆိုရင္လည္း ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီးေရးရပါတယ္။ ဘာလို႔ဆို အစိုးရတို႔မည္သည္က သတင္းသမားေတြဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ရန္သူသဖြယ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့အခါ သူတို႔နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့သတင္းေတြကို အတည္ျပဳဖို႔ ဆက္သြယ္ရတဲ့အခါ အခက္အခဲ ရွိပါတယ္။ ဖုန္းမကိုင္တာေတြ သူတို႔မေျဖခ်င္တာေတြ၊ အဲလိုအမ်ိဳးမ်ိဳးအခက္အခဲေတြၾကားကေန ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရးသားတင္ျပေနရတဲ့အခါ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ ဘက္လိုက္မႈဆိုတဲ့စကားလုံးေအာက္မွာ စြပ္စြဲခံေနရပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က သတင္းေတြကို မွ်မွ်တတေရးခ်င္ရင္လည္း သူတို႔ရဲ႕အသံ၊ အစိုးရရဲ႕အသံ၊ စစ္တပ္ရဲ႕အသံကို မရတဲ့အခါ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာမေဖာ္ျပလိုက္ႏိုင္တဲ့ သတင္းေတြရွိသလို ေဖာ္ျပလိုက္ျပန္ရင္လည္း သူတို႔အသံ မပါတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ သူတို႔ရဲ႕အေရးယူခံမႈေတြ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ဟာ အမ်ားႀကီးဆုံးရႈံးေနတယ္လို႔ေျပာလို႔ရပါတယ္။

ကမာၻ႔သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔မွာ ကြၽန္ေတာ္ေတာင္းဆိုခ်င္တာက ရခိုင္ကသတင္းသမားေတြအပါအဝင္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးက သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ လြတ္လပ္စြာေရးသားထုတ္ေဝခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေဖာ္ျပခြင့္ေတြ ရခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔ဆို မီဒီယာဆိုတာက ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ စတုတၳမ႑ိဳင္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတစ္ခု ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔၊ ေက်း႐ြာတစ္႐ြာဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔၊ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ေကာင္းေကာင္းအေရးပါတဲ့ မ႑ိဳင္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ထုတ္ေရးသားခြင့္ရခ်င္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ခြင့္မရွိဘဲဓားသြားထက္မွာ ရပ္ေနရသလို စာေရးေနရတဲ့အခါ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္လည္း မေကာင္းသလို ျပည္သူေတြအတြက္လည္း နားမ်က္စိေတြကို ပိတ္ထားသလိုျဖစ္ေနပါတယ္။

ေနာင္ခိုင္ေအာင္ (အယ္ဒီတာခ်ဳပ္) (Voice of Westland)

သတင္းသမားတိုင္းရဲ႕ျပသနာက ဘာလဲဆိုေတာ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေပါ့။ ဥပေဒကို အမ်ိဳးမ်ိဳးျပဳျပင္ၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြရွိတယ္။ အဲဒါေတာင္မက ျပည္မဘက္မွာဆိုရင္လည္း ဖမ္းဆီးတာေတြရွိလာတယ္။ ရခိုင္ျပည္အတြင္းမွာဆိုရင္လည္း တစ္ခ်ိဳ႕သတင္းဌာနေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့လူေတြကို တရားစြဲတာေတြလည္း ျဖစ္လာၾကတယ္။ ၿပီးရင္ အခုစစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ စစ္ေကာင္စီဆိုရင္ ဖမ္းဆီးမယ္ဆိုတာေတြလည္း ရွိလာတယ္။ အဲဒါေတြက သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို အမ်ားႀကီး‌ ေႏွာင့္ေႏွးေစတယ္။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္တယ္လို႔ယူဆတယ္။ ဒီေန႔လိုရက္မ်ိဳးမွာ သတင္းသမားေတြကို လႊတ္ေပးေစခ်င္တယ္။ ဖမ္းဆီးထားတဲ့ သတင္းသမား ၅၀ ေက်ာ္ေလာက္ကိုလည္း ဒီလိုရက္မ်ိဳးမွာ လႊတ္ေပးေစခ်င္တယ္။

ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ေတြမွာ ေထာင္ထဲကလူေတြကို လႊတ္ေပးသလို သတင္းသမား လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကမာၻလုံးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ဒီေန႔လိုရက္မ်ိဳးမွာ သတင္းသမားေတြကို လႊတ္ေပးေစခ်င္တယ္။သတင္းသမားအလုပ္ကို သတင္းသမားလုပ္လို႔ရေအာင္အထိ သူတို႔အေနနဲ႔ ခြင့္ျပဳေပးသင့္တယ္။ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ဆိုတာကလည္း သတင္းသမားရဲ႕ မ်က္စိ၊နားထဲမွာရွိတယ္ေပါ့။ သတင္းသမားေတြရဲ႕ တင္ျပခ်က္ေတြအေပၚမွာ ေဝဖန္သုံးသပ္ခံႏိုင္တဲ့ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့လူေတြလို ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ မီဒီယာသမားေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ တိုင္းျပည္ကို ဆုတ္ယုတ္ေစတဲ့ကိစၥေတြကို ဘယ္ေတာ့မွ လုပ္သြားမွာမဟုတ္။ တိုင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကာလမွာ မီဒီယာသမားေတြကို လြတ္လပ္စြာတင္ျပခြင့္ေပးပါလို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

Author: DMG