စစ္သားႏွစ္ေယာက္ဟာ သူတို႔ရဲ႕ ရာဇဝတ္မႈေတြကို ေလသံအတက္အက်မရွိ ဝန္ခံေနၾကပါတယ္။ လူသတ္မႈ၊ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ေျမျမွဳပ္မႈ၊ ေက်းရြာေတြကို ဖ်က္ဆီးမႈ၊ မုဒိမ္းမႈေတြအတြက္ျဖစ္ပါတယ္။
တပ္သားမ်ိဳးဝင္းထြန္းတစ္ေယာက္ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လမွာ သူ႔အထက္အရာရွိဆီက ရခဲ့တဲ့ အမိန္႔ကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ “ျမင္တာၾကားတာ အကုန္ပစ္” ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္အမိန္႔ကို နာခံၿပီး မြတ္ဆလင္ အေယာက္ ၃၀ ကို သတ္ျဖတ္မႈမွာ သူလည္းပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလူေတြကို သတ္ျဖတ္ၿပီး ေမွ်ာ္စင္တစ္ခုနဲ႔ တပ္စခန္းတစ္ခုရွိတဲ့ ေနရာအနီးမွာ အုပ္စုလိုက္ ေျမျမွဳပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
တစ္ခ်ိန္တည္းနီးပါးမွာပဲ အနီးက ၿမိဳ႕မွာလည္း တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းနဲ႔ သူ႔ရဲေဘာ္ေတြ ပါလာတဲ့ တပ္စိတ္တစ္ခုဟာ အမိန္႔တစ္ခု ရခဲ့ပါတယ္။ “ကေလး၊ လူႀကီး ျမင္သမွ်အကုန္သတ္” ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ေတြ ရွင္းလင္းခဲ့တဲ့ေက်းရြာေပါင္း ၂၀ ခန္႔ရွိၿပီး သူလည္း အေလာင္းေတြ ေျမျမွဳပ္ရာမွာ ပါဝင္ခဲ့တယ္လို႔ တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းက ေျပာပါတယ္။
ဒီစစ္သားႏွစ္ေယာက္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းဝန္ခံထားတဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင္ဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕လူနည္းစု မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ဖို႔ ႀကံစည္ေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢအရာရွိေတြ စြပ္စြဲထားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဆီက ပထမဆံုးထြက္ေပၚလာတဲ့ ဖိုင္ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ကိုေတာ့ တနလၤာေန႔မွာ သည္ဟိဂ္ကို ပို႔လိုက္ပါၿပီ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ႀကီးမားတဲ့ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းရွိ မရွိဆိုတာကို အဲဒီမွာ ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံုရံုး (ICC) က အမႈဖြင့္စစ္ေဆးေနပါတယ္။
ဒီတပ္သားႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုေရာက္ေနတဲ့ မြတ္ဆလင္တစ္သန္းခန္႔ဆီက ရရွိစုေဆာင္းထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ ျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔လည္း ကိုက္ညီေနပါတယ္။ ပိုၿပီး ထူးျခားတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ဒီထြက္ဆိုခ်က္ေတြဟာ ဒုကၡသည္ေတြဆီက မဟုတ္ဘဲ က်ဴးလြန္ခံရသူေတြဆီက ထြက္လာတာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။
“ဒီျဖစ္ရပ္ကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ ျမန္မာလူထုရဲ႕ တရားမွ်တမႈအထြက္ ထူးျခားတဲ့အခိုက္အတန္႔ ျဖစ္ပါတယ္။” လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔ Fortify Rights ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး မက္သယူးစမစ္က ေျပာပါတယ္။
ဒီစစ္သားႏွစ္ေယာက္ဟာ သူတို႔ဝန္ခံထားတဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြကို အမွန္တကယ္ က်ဴးလြန္ခဲ့ျခင္း ရွိ မရွိကိုေတာ့ နယူးေယာက္တိုင္း မဂၢဇင္းက သီးျခားအတည္ျပဳႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ စစ္သားႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ဟာ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြနဲ႔ ေလ့လာသူေတြရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ေတာ့ ကိုက္ညီေနပါတယ္။
အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ျမွဳပ္ႏွံခံခဲ့ရတဲ့ ေနရာေတြကို ရြာသားေတြရဲ႕ ေထာက္ျပခ်က္ေတြနဲ႔ ဒီစစ္သားႏွစ္ေယာက္ ညႊန္ျပတဲ့ ေနရာေတြဟာလည္း ကိုက္ညီေနပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ဒီလို ျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ မရွိဘူးလို႔ ထပ္ခါတလဲလဲ ျငင္းဆိုေနတုန္းပါ။
၂၀၁၇ ခုႏွစ္က မြတ္ဆလင္ေတြ ထြက္ေျပးရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ဟာ ကမၻာေပၚမွာ အခ်ိန္တိုအတြင္း ဒုကၡသည္ေတြ အံုလိုက္က်င္းလိုက္ ထြက္ေျပးရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကေန လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေၾကာင္း ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ လူတစ္သန္းနီးပါရဲ႕ ေလးပံုသံုးပံုခန္႔ဟာ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အတြင္း ထြက္ေျပးခဲ့ရတာပါ။ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ေက်းရြာေတြကို ေသနတ္နဲ႔ပစ္ခတ္တာအပါအဝင္ ခုတ္ဓားေတြ မီးေသနတ္ေတြလည္း အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။
လူႀကီးေတြဟာ ေခါင္းျဖတ္ခံရၿပီး မိန္းကေလးငယ္ေတြဆိုရင္ မုဒိမ္းက်င့္ခံရတယ္လို႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ နယ္စည္းမထားဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရဆိုရင္ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ ေႏွာင္းပိုင္းကေန စက္တင္ဘာလ ေႏွာင္းပိုင္းအထိ ကာလအတြင္း ကေလးငယ္ ၇၃၀ အပါအဝင္ မြတ္ဆလင္ ၆၇၀၀ ထက္မနည္း အျပင္းအထန္ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ၂၀၁၇ နဲ႔ ၂၀၁၉ အတြင္း မြတ္ဆလင္ေက်းရြာ ၂၀၀ ခန္႔ ေျမလွန္ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္ပါတယ္။
ကုလသမဂၢရဲ႕ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အစီရင္ခံစာအဖြဲ႔က ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈဆီ ဦးတည္ႏိုင္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြ ရွိေနၿပီး အစိုးရက အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ပ်က္ကြက္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ စနစ္တက်က်ဴးလြန္မႈေတြ မရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ICJ က စြပ္စြဲထားတဲ့အေပၚလည္း နိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျငင္းဆိုပါတယ္။ မြတ္ဆင္ေတြအေပၚ က်ဴးလြန္မႈကို ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်ဖို႔ ျငင္းဆန္ၿပီး စစ္တပ္ကို ေထာက္ခံေနတဲ့အတြက္ ႏိုဗယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာဟာ အႀကီးအက်ယ္ စြန္းထင္းခံခဲ့ရၿပီျဖစ္ပါတယ္။
တပ္မေတာ္ကေတာ့ ေက်းရြာအခ်ိဳ႕မွာ မွားယြင္းက်ဴးလြန္မႈေတြ ရွိခဲ့တဲ့ တပ္သားအခ်ိဳ႕ကို အျပစ္ေပးလိုက္ၿပီလို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။
ျမန္မာအစိုးရ အရာရွိေတြကလည္း မြတ္ဆလင္ေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာမွာ အသနားခံဖို႔အတြက္ သူတို႔အိမ္ကို သူတို႔မီးရိႈ႕ၾကတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
အခုဝန္ခံလိုက္တဲ့ စစ္သားႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ ကံၾကမၼာ ဘယ္လိုရွိမလဲ မေသခ်ာေသးေပမဲ့ သူတို႔ဟာ တနလၤာေန႔မွာ ICC ကို ေရာက္သြားပါၿပီ။ တရားခြင္မွာ မ်က္ျမင္သက္ေသအျဖစ္ ထြက္ဆိုႏိုင္သလို အကာအကြယ္လည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ တရားရံုးကေတာ့ ထုတ္ေျပာဖို႔ျငင္းဆန္ေပမယ့္ တရားခြင္နဲ႔ နီးစပ္သူႏွစ္ဦးရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရဆိုရင္ေတာ့ ဒီစစ္သားႏွစ္ေယာက္ကို အေသးစိတ္ စစ္ေဆးေမးျမန္းထားတာ သီတင္းပတ္မ်ားစြာ ၾကာပါၿပီ။
ပံုမွန္အားျဖင့္ ICC ဟာ စြပ္စြဲမႈအႀကီးစားေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရာထူးႀကီးအရာရွိေတြကိုပဲ စစ္ေဆးေမးျမန္းေလ့ရွိပါတယ္။ ရာထူးငယ္စစ္သားေတြကို ေမးေလ့မရွိပါဘူး။
၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ေျချမန္တပ္ရင္း ၃၅၃ နဲ႔ ၅၆၅ တို႔ဟာ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ေတြမွာ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က တပ္သားမ်ိဳးဝင္းထြန္းရဲ႕ကို မြတ္ဆင္ေတြအေပၚ ရွင္းလင္းေရးလုပ္ဖို႔ အမိန္႔ေပးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ တပ္ရင္းမွဴးေတြဟာ အဲဒီကာလက နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး တာဝန္ခံေတြျဖစ္ၾကတယ္လို႔ စစ္သားအခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြအရ သိရပါတယ္။
စစ္ေျပးဒုကၡသည္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဘာရွာမီယာကေတာ့ သူ႔အဘြားဟာ တျခား မြတ္ဆလင္ ၁၆ ေယာက္ထက္မနည္းနဲ႔ အုပ္စုလိုက္ ေျမျမွဳပ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“သူ႔ကိုသတိရတိုင္း ငိုမိတယ္။ သူ႔ကို ေသခ်ာ မသၿဂိဳဟ္ခဲ့ရလို႔ စိတ္မေကာင္းဘူး” လို႔ သူကေျပာပါတယ္။
တပ္သားမ်ိဳးမင္းထြန္းက သူနဲ႔ သူ႔အေပါင္းအပါေတြဟာ အမ်ိဳးသမီး ၈ ဦး၊ ကေလး ၇ ဦးနဲ႔ ေယာက်္ား ၁၅ ဦးကို က်င္းတစ္ခုတည္းမွာ ျမွဳပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
မြတ္ဆလင္ေတြ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ သင္းကနက္ေက်းရြာဆိုရင္ တစ္ရြာလံုးကို မီးရိႈ႕ၿပီး ေျမပံုေပၚကေန ပယ္ဖ်က္ခံရတဲ့အထိပါပဲ။ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ေရကန္တစ္ခ်ိဳ႕ေၾကာင့္သာ အဲဒီေနရာမွာ ရြာရွိခဲ့ေၾကာင္း သိႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။
“ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ လူမေရြးပဲ ျမင္သမွ်လူတိုင္းကို ပစ္ၾကပါတယ္” လို႔ တပ္သားမ်ိဳးဝင္းထြန္းက ဗီဒီယိုထဲမွာ ေျပာၾကားပါတယ္။ “အမ်ိဳးသားေတြဆိုရင္ နဖူးတည့္တည့္ ခ်ိန္ပစ္ၿပီး က်င္းထဲကို ကန္ခ်လိုက္တာပဲ” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ကိုလည္း သူဟာ မုဒိမ္းက်င့္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းရဲ႕ ေျဖၾကားခ်က္ကလည္း သူနဲ႔ သိပ္မကြာပါဘူး။ သူတို႔တပ္ဟာ ရက္ပိုင္းအတြင္း မြတ္ဆလင္ အေယာက္ ၈၀ ခန္႔ သတ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တစ္ဝိုက္က ေက်းရြာေပါင္း ၂၀ ခန္႔မွာ ဝင္ေရာက္ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒီအထဲက ေက်းရြာတစ္ခ်ိဳ႕မွာ အစအန မက်န္ေအာင္ မီးရိႈ႕ခံရပါတယ္။
ဘာရွီယာအာမက္ ဆိုသူရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရဆိုရင္ သူတို႔ရြာျဖစ္တဲ့ ဇင္ပိုင္ညာကို စစ္တပ္က ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ အေစာပိုင္းမွာ ဝင္လာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“သူတို႔မ်က္စိေရွ႕မွာ ျမင္သမွ်ကို အကုန္ပစ္တာပဲ” လို႔ သူကေျပာပါတယ္။ “အိမ္ေတြကို မီးရိႈ႕သြားတယ္၊ ဘာမွမက်န္ခဲ့ဘူး။ လို႔ သူကဆိုပါတယ္။
စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈေတြအရ ဇင္ပိုင္ညာမွာ ရြာသား ၃၀ ေက်ာ္ အသတ္ခံရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
အသက္ ၃၀ အရြယ္ တပ္သား ေဇာ္ႏိုင္ထြန္းရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရဆိုရင္ သူနဲ႔ အေပါင္းအပါေလးဦးဟာ ဇင္ပိုင္ညာမွာ မြတ္ဆလင္ ၇ ဦးကို ပစ္သတ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သူတို႔က ေနာက္ထပ္ လူ ၁၀ ေယာက္ကိုလည္း ႀကိဳးတုပ္ေခၚလာၿပီး ပစ္သတ္ခဲ့ကာ ေက်းရြာေျမာက္ဘက္မွာ ေျမျမွဳပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဗီဒီယိုထဲမွာ ေျဖၾကားထားပါတယ္။
ဗီဒီယိုဖိုင္မွာ ေျဖၾကားခ်က္တစ္ခ်ိဳ႕ဟာ ရြာသားေတြနဲ႔မတူဘဲ ကြဲလြဲေနတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဥပမာဆိုရင္ တပ္သားမ်ိဳးဝင္းထြန္းရဲ႕ ေျဖၾကားခ်က္ထဲမွာ ေမွ်ာ္စင္ဟာ ခမရ-၅၅၂ စခန္းရဲ႕ ေရွ႕မွာ ရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ စခန္းရဲ႕ အေနာက္ေတာင္ဘက္မွာ ရွိတာပါ။
ဒါေပမဲ့ တစ္ျခား အေသးစိတ္အခ်က္အမ်ားစုကေတာ့ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြ၊ မေသဘဲက်န္ခဲ့သူေတြရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေနပါတယ္။ ငန္းေခ်ာင္းေက်းရြာမွာဆိုရင္ တပ္မ ၃၅၃ က စစ္သား ၅ ေယာက္ ေျခာက္ေယာက္ခန္႔ဟာ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္မွာ ေရာက္လာၿပီး အမ်ိဳးသမီး ၅ ဦးကို ေရြးထုတ္ မုဒိမ္းက်င့္ခဲ့တယ္လို႔ ရြာခံတစ္ေယာက္က ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီအမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ခင္ပြန္းေတြဟာ အသတ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာၾကပါတယ္။
တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းကေတာ့ သူဟာ တပ္မွာ ရာထူးအဆင့္ အရမ္းနိမ့္တဲ့အတြက္ မုဒိမ္းက်င့္ရာမွာ ပါဝင္ခြင့္ မရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီအစား သူမ်ားေတြ မုဒိမ္းက်င့္ေနတုန္း ကင္းေစာင့္ေပးခဲ့ရတယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။
ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရာ ေနရာေတြမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ ထြက္ေျပးၾကတာဟာ ျပႆနာႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အတြင္းသတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။ တပ္မ ၅၆၅ က ထြက္ေျပးသြားတဲ့ တပ္သားစုစုေပါင္း ၆၀ ခန္႔ရွိမယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။
အခုဝန္ခံလိုက္တဲ့ တပ္သားႏွစ္ေယာက္လံုးဟာ တပ္မေတာ္က ထြက္ေျပးလာသူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျဖဆိုထားၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနတဲ့ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (ေအေအ) လက္ထဲကို ေရာက္ရွိခဲ့ၾကၿပီး အဲဒီမွာ ဗီဒီယိုဖိုင္ ရိုက္ကူးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေအာင္မိုး
ရည္ညႊန္း - ‘Kill All You See’: In a First, Myanmar Soldiers Tell of Rohingya Slaughter by Hannah Beech, Saw Nang and Marlise Simons | THE NEW YORK TIMES
(မွတ္ခ်က္ - မူရင္းေဆာင္းပါးတြင္ " ရိုဟင္ဂ်ာ " ဟု သံုးႏႈန္းေဖာ္ျပထားပါသည္။)
