၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ေဘက်င္းတြင္ျပဳလုပ္သည့္ ရပ္ဝန္းႏွင့္လမ္းစီမံကိန္းေဆြးေႏြးပြဲတြင္ တရုတ္သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ ႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ႔ကိုေတြ႕ရစဥ္။ (ဓာတ္ပံု - AFP)

"တရုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးစၾကၤ ံဟာ ကုန္သြယ္ေရးစၾကၤ ံတစ္ခု ဆုိတာထက္ပိုျပီး ေဒသတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ က်ယ္ျပန္႔လာတာနဲ႔အမွ် ဒီစၾကၤ ံကေနတစ္ဆင့္ ေဒသတြင္းအေျခအေနေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္သြားႏုိင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။"

တရုတ္သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဇန္နဝါရီလ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ ေရာက္ရွိလာခဲ့ပါျပီ။ ဒါဟာ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တုန္းက တရုတ္သမၼတ က်န္ဇီမင္းရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံခရီးစဥ္ေနာက္ပိုင္း အာဏာရတရုတ္သမၼတတစ္ဦးရဲ႕ ပထမဆံုးျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ရွီက်င့္ဖ်င္နဲ႔ က်န္ွဇီမင္းတုိ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္ႏွစ္ခုမွာ ကြာျခားခ်က္ေတာ့ ၾကီးၾကီးမားမားရွိလို႔ေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ က်န္ဇီမင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေနျပီး တရုတ္ႏိုင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနီးကပ္မိတ္ဖက္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ရွိေနခ်ိန္မွာ အလည္အပတ္ခရီးေရာက္ရွိခဲ့တာျဖစ္ကာ ရွီက်င့္ဖ်င္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဒီမိုကေရစီအစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေနျပီး မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း တရုတ္ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံတည္းမက ရွိေနခ်ိန္မွာေရာက္ရွိလာခဲ့တာျဖစ္ေနလုိ႔ပါပဲ။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ဂ်ပန္နဲ႔ အိႏၵိယတုိ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံကို စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးတုိ႔အရ အကူအညီအမ်ိဳးမ်ိဳးေပးေနျပီး အိႏၵိယ ဆုိရင္ တစ္ခ်ိဳ႕ကိစၥေတြမွာ စစ္ေရးအရအကူအညီေပးတာမ်ိဳးေတြပါ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ထူးျခားတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနအရ စစ္တပ္ဟာ အာဏာၾကီးၾကီးမားမားရွိေနဆဲျဖစ္ျပီး တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕သေဘာထားကို သတိနဲ႔ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိေနပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း လက္ရွိျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဘဂၤါလီ(မူရင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) အေရးနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အေနာက္ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရးအဆင္မေျပျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ယခင္မိတ္ဖက္ ႏုိင္ငံေဟာင္း တရုတ္ႏုိင္ငံဆီကေန စီးပြားေရးနဲ႔ တျခားအကူအညီေတြ အလိုရွိေနတဲ့အေျခအေနမွာရွိ ေနပါတယ္။

ရွီက်င့္ဖ်င္ရဲ႕ျမန္မာႏုိင္ငံခရီးစဥ္အတြင္းမွာ တရုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္က အထူးစီးပြားေရးဇုန္ေတြ ေဖာ္ေဆာင္ေရးနဲ႔ တရုတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးအရအကူအညီနဲ႔ တည္ေဆာက္လ်က္ရွိတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္းတုိ႔နဲ႔႔ ပတ္သက္ျပီး သေဘာတူညီမႈေတြ လက္မွတ္ေရးထိုးသြားဖြယ္ ရွိေနတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

စီးပြားေရးစၾကၤ ံအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ျခမ္းတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္မ်ား (ဓာတ္ပံု - Asian Nikkei)

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အားလံုးသိတဲ့အတုိင္း ပထဝီႏုိင္ငံေရးအရ တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ျပီး တရုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးစၾကၤ ံဟာ တရုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ကမၻာၾကီးကိုခ်ိတ္ဆက္ေပးမယ့္ သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ရဲ႕ ရပ္ဝန္းႏွင့္လမ္းစီမံကိန္း မွာ အဓိကအသက္ေသြးေၾကာေနရာက ရွိေနပါတယ္။

တရုတ္-ျမန္မာစီးပြားေရးစၾကၤ ံစီမံကိန္းဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းစတင္ေနျပီဆိုေပမယ့္ တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီမံကိန္းေတြဟာ ေထာက္ပံ့ကူညီေပးတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ အေၾကြးစနစ္နဲ႔ျဖစ္ကာ တရုတ္ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကိုလည္း လိုအပ္တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ျပႆနာတစ္ခုျဖစ္ေနပါတယ္။

တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီမံကိန္းအတုိင္းအားလံုးကို လက္ခံလိုက္မယ္ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အနာဂတ္မွာ စီးပြားေရးအရ တရုတ္ႏုိင္ငံကို ပိုမိုမွီခိုသြားရဖြယ္ရွိေနျပီး သီရိလကၤာလို အေၾကြးေထာင္ေခ်ာက္နဲ႔ရင္ဆုိင္ရမယ့္ အႏၱရာယ္ကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားစရာျဖစ္ေနတာပါ။

တရုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးစၾကၤ ံဟာ ကုန္သြယ္ေရးစၾကၤ ံတစ္ခုဆုိတာထက္ပိုျပီး ေဒသတြင္းတရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈက်ယ္ျပန္႔လာတာနဲ႔အမွ် ဒီစၾကၤ ံကေနတစ္ဆင့္ ေဒသတြင္းအေျခအေနေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္သြားႏုိင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ တရုတ္ရဲ႕ ဒီစီးပြားေရးေရႊ႕ကြက္မွာ နယ္ရုပ္ျဖစ္သြားႏုိင္ဖြယ္ ရွိေန ျပီး အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအရ ထိခိုက္သြားစရာ အေျခအေနေတြပါရွိေနပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရပ္ဝန္းႏွင့္လမ္းစီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီး တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိျခင္းေတြကလည္း မေသခ်ာမႈေတြနဲ႔ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြကို ျဖစ္ေပၚေစလ်က္ရွိပါေသးတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ စီမံကိန္းစတင္ခ်ိန္တုန္းက ရွီက်င့္ဖ်င္က ဒီစီမံကိန္းဟာ တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားမႈေတြကို ကမၻာၾကီးကိုျပသဖို႔အတြက္လို႔ ေျပာခဲ့ေပမယ့္ စီမံကိန္းစတင္ခ်ိန္ကတည္းက စျပီး ေဝဖန္မႈေတြနဲ႔ရင္ဆုိင္ေနခဲ့ရတာပါ။

ဒီစီမံကိန္းရဲ႕ ပဏာမလုပ္ငန္းေတြအတြက္ သီးျခားတာဝန္ေပးထားတဲ့ ဝန္ၾကီးဌာနမရွိသလို ဒီစီမံကိန္းမွာ အက်ိဳးတူပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ႏုိင္ငံေပါင္း ၅၀ ထိရွိေပမယ့္ ဘယ္ႏုိင္ငံေတြက ပူးေပါင္းပါဝင္ဖို႔ အရည္အခ်င္းျပည့္ မီမယ္ဆိုတာကိုလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမသိရေသးပါဘူး။

ေက်ာက္ျဖဴ မေဒးကြ်န္းရွိ တရုတ္ပိုက္လိုင္းစီမံကိန္းအနီးတြင္ ေတြ႔ရေသာ ေဒသခံအိမ္ေျခမ်ား။ (ဓာတ္ပံု - Facebook)

တရုတ္ႏုိင္ငံဟာ သူ႔ရဲ႕စီမံကိန္းမွာပါဝင္မယ့္ႏုိင္ငံေတြအတြက္ အပန္းေျဖစခန္းေတြ၊ ယဥ္ေက်းမႈစင္တာ၊ ေဆးကုသေရးစင္တာေတြအပါအဝင္ အျခားစီမံကိန္းေတြ ေထာက္ပံ့ေပးသြားဖို႔ရွိေနတယ္ဆုိေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာ ေဝဖန္ေထာက္ျပစရာ အားနည္းခ်က္ေတြလည္းရွိေနတာပါ။

အဲဒီလိုေဝဖန္ေထာက္ျပစရာအားနည္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ဆုိရင္ လက္တေလာမွာ ျမန္မာအစိုးရက တရုတ္ရဲ႕စီမံကိန္းေတြအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျပီး ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္းနဲ႔စီးပြားေရးဇုန္မွာ တရုတ္ရဲ႕ပါဝင္မႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တာမ်ိဳးေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာျပည္သူေတြဘက္ကေနလည္း ျမစ္ဆံုအပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲက တရုတ္စီမံကိန္းေတြကို ဆႏၵျပကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာတင္မကဘဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ နီေပါနဲ႔ အျခားေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြမွာလည္း တရုတ္စီမံကိန္းေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေရွ႕မတုိးႏိုင္ေသးတာမ်ိဳးေတြ ရွိေနတာပါ။

ဒီလိုအေျခအေနေတြမွာ တရုတ္သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ရဲ႕ ျမန္မာခရီးစဥ္ကေန ထြက္ေပၚလာႏုိင္တဲ့ ျပႆနာၾကီးတစ္ခုက ေတာ့ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းပါပဲ။ တကယ္လုိ႔ တရုတ္ႏုိင္ငံကသာ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္း ျပန္စဖို႔ ဖိအားေပးလာခဲ့မယ္ဆုိရင္ ဆႏၵျပပြဲေတြက ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ေပၚေပါက္လာမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။

တရုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးစၾကၤ ံအတြက္ အဆိုျပဳထားသည့္လမ္းေၾကာင္း။ (ဓာတ္ပံု - Facebook)

တရုတ္ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈမွာလည္း လႊမ္းမိုးႏုိင္ဖို႔ၾကိဳးစားလ်က္ ရွိေနပါေသးတယ္။ တရုတ္ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြၾကားမွာ ဘယ္ဘက္ကမွ ျပတ္ျပတ္သားသား ရပ္တည္တာမ်ိဳးမရွိဘဲ ဒီျဖစ္စဥ္အေပၚမွာ သူ႔စိတ္ၾကိဳက္ လႊမ္းမိုးႏိုင္ဖို႔ ၾကိဳးစားေနတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမွာရွိေနတာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တရုတ္ဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ၾကားဝင္ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းေပးလိုတဲ့ သေဘာထားမ်ိဳးေတြ တစ္ခါတစ္ရံမွာျပတတ္ေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြဟာ တရုတ္ႏုိင္ငံထုတ္လက္နက္ေတြကို ကိုင္ေဆာင္ျပီးတုိက္ပြဲဝင္ေနၾကလို႔ပါပဲ။

တရုတ္သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံခရီးစဥ္ဟာ ၂ ရက္သာၾကာျမင့္မွာျဖစ္ျပီး ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တုန္းက က်န္ဇီမင္းရဲ႕ ၄ ရက္ၾကာခရီးစဥ္ထက္ တုိေတာင္းပါတယ္။ က်န္ဇီမင္း ျမန္မာႏုိင္ငံကိုအလည္အပတ္ေရာက္ရွိစဥ္က ရန္ကုန္ျမိဳ႕ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ျမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ရွိေနဆဲျဖစ္ျပီး စစ္အစိုးရလက္ထက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဆႏၵျပပြဲေတြေပၚေပါက္ဖို႔ဆုိတာ စိတ္ကူးထဲေတာင္ မထည့္ရဲတဲ့အေျခအေနမွာရွိခဲ့ပါတယ္။

ယခုတစ္ၾကိမ္လာတဲ့ သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ဟာ လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ျမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တဲ့ ေနျပည္ေတာ္ကို သြားေရာက္မွာ ျဖစ္တာေၾကာင့္ သူ႔အေနနဲ႔ ဆႏၵျပပြဲေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရဖြယ္ေတာ့မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ရန္ကုန္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အျခားေဒသေတြမွာေတာ့ ဆႏၵျပပြဲေတြ ေပၚေပါက္ေကာင္းေပၚေပါက္ဖြယ္ရာ ရွိလို႔ေနပါတယ္။

ေမာင္ၿဖိဳး
(Asia Times သတင္းဌာနတြင္ Bertil Lintner ေရးသားထားသည့္ What China’s Xi will and won’t get in Myanmar ေဆာင္းပါးကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ေကာက္ႏုတ္ဘာသာျပန္ထားပါသည္။)

Author: Admin