ဓာတ္ပုံ - Al Jazeera

DMG ၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၄

နယူးေဒလီႏွင့္ မတည္ၿငိမ္သည့္ဆက္ဆံေရး ကာလရွည္ၾကာရွိခဲ့သည့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ေဝးလံေခါင္သီေသာ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသသို႔ ျပႆနာမ်ား တဖန္ျပန္လည္ေရာက္္ရွိလာၿပီ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါနယ္ေျမမ်ားတြင္ ျပည္နယ္ ရ ျပည္နယ္ရွိၿပီး ၄ ျပည္နယ္က ျမန္မာႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္းထိစပ္ေနသလို ၁ ျပည္နယ္က တ႐ုတ္ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနသည္။

သယံဇာတေပါႂကြယ္ဝေသာ ယင္းေဒသတစ္ခြင္တြင္ လူမ်ိဳးစုႏွင့္မ်ိဳးႏြယ္စုေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ေနထိုင္လ်က္ ရွိၿပီး ခြဲထြက္ေရးႏွင့္ပုန္ကန္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည့္ အုပ္စုမ်ားလည္း အမ်ားအျပားရွိသည္။

လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက အိႏၵိယအစိုးရသည္ ယင္းေဒသမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ အနည္းငယ္မွ်သာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု ခြဲထြက္ေရးအုပ္စုမ်ားက ေျပာေလ့ရွိသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အိႏၵိယအစိုးရက အာသံတြင္ရွိေသာ ရွားပါးေဆးဖက္ဝင္ အပင္မ်ားမွသည္ ဆစ္ကင္းရွိေၾကးနီႏွင့္ နာဂလန္းရွိ ေ႐ႊအထိ ၎တို႔ေဒသ၏ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို အသုံးခ်လ်က္ရွိေနသည္။

မၾကာေသးမီလမ်ားအတြင္း အေရွ႕ေျမာက္ေဒသသည္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နာရင္ဒရာမိုဒီ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဆန႔္က်င္သည့္ ဆႏၵျပမႈႏွင့္ အၾကမ္းဖက္္မႈတို႔ေၾကာင့္ ျပန္လည္လႈပ္ခတ္လာခဲ့သည္။ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ေ႐ြးေကာက္ခံအစိုးရတစ္ရပ္ကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီး စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းယူခဲ့သျဖင့္ အေျခအေနမ်ားက ပိုမိုရႈပ္ေထြးသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

တစ္ခ်ိန္တည္း၌ ျမန္မာႏွင့္တ႐ုတ္ဆက္ဆံေရးက တိုးတက္ႀကီးထြားလာေနသည္။ တ႐ုတ္၏ အာရွ-ပစိဖိတ္ ေဒသတြင္း အင္အားအခိုင္အမာရပ္တည္လာမႈႏွင့္ အိႏၵိယႏွင့္ နယ္စပ္အေရး တင္းမာမႈမ်ားက နယူးေဒလီကို တုန္လႈပ္သြားေစသည္။

အိႏၵိယအေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းမွာ တိုက္ပြဲေတြ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ေနတာလဲ

သမိုင္းေၾကာင္းအရ တင္းမာမႈမ်ားႏွင့္ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားမႈမ်ားေၾကာင့္ အိႏၵိယအေရွ႕ေျမာက္ေဒသသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးၿပိဳပ်က္သြားခဲ့ရၿပီး ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းမွစၿပီး သီးျခားျဖစ္ရပ္မ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့ေသာ ဩဂုတ္လတြင္ ႏွစ္ဘက္လူအုပ္႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ရဲအရာရွိ ၆ ဦးထက္္မနည္း ေသဆုံးခဲ့သလို လူေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရခဲ့ၿပီးေနာက္ အာသံျပည္နယ္ႏွင့္ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္အၾကား ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာ ရွိခဲ့သည့္ နယ္နိမိတ္ပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားမႈမ်ား တစ္ေက်ာ့ျပန္ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။

ႏိုဝင္ဘာလတြင္လည္း မဏိပူရျပည္နယ္မွ ခြဲထြက္ေရးႏွင့္ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားေသာ စစ္ေသြးႂကြမ်ားက အစိုးရတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား ပါဝင္သည့္ယာဥ္တန္းကို တိုက္ခိုက္ခဲ့မႈေၾကာင့္ အိႏၵိယအရံတပ္ဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ အာသံ႐ိုင္ဖယ္တပ္မွ တပ္မႉးဇနီးႏွင့္သား အပါအဝင္ ရ ဦးေသဆုံးခဲ့ရသည္။

ဒီဇင္ဘာလတြင္ နာဂလန္းျပည္နယ္၌ ပစ္္ကပ္ထရပ္ကားတစ္စီးကို လက္နက္ကိုင္မ်ား လိုက္ပါလာေသာကားဟု စစ္တပ္ကမွားယြင္းယူဆၿပီး ပစ္ခတ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ အရပ္သား ၈ ဦးေသဆုံးခဲ့ရသည္။ အဆိုပါပစ္ခတ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ ျပင္းထန္ေသာဆႏၵျပပြဲျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး စစ္သား ၁ ဦးအပါအဝင္ အရပ္သား ၆ ဦးထက္္မနည္း ေသဆုံးခဲ့ၿပီး အမ်ားအျပား ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္။

နာဂေဒသ သတ္ျဖတ္မႈအေပၚ ေဒါသမ်ား ဆက္လက္ထြက္ေနဆဲ ျဖစ္သည့္အတြက္ ဒီဇင္ဘာလျဖစ္စဥ္တြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ စစ္သားတိုင္းကို အိႏၵိယ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ားက တရားစြဲဆိုဖို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေတာင္းဆိုထားသလို အခင္းျဖစ္ပြားရာေနရာ Mon ခ႐ိုင္အတြင္းက တပ္စခန္းမ်ားကိုလည္း အရပ္သားေနထိုင္ရာ ဧရိယာမ်ားကေန ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဖို႔ ေတာင္းဆိုထားၾကသည္။

ဇန္နဝါရီ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ နာဂလန္း၏ အႀကီးမားဆုံးမ်ိဳးႏြယ္စုျဖစ္ေသာ Konyak အသိုင္းအဝိုင္းမွ ကိုယ္စားလွယ္အမ်ားအျပားက ေသြးထြက္သံယိုမႈအေပၚ ျပန္လည္တုံ႔ျပန္ရန္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတစ္ရပ္ က်င္းပခဲ့သည္။
"ေသဆုံးသြားသူေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားမွ်တမႈရေအာင္ ျပန္လုပ္ေပးဖို႔ အစိုးရကို ၁၀ ရက္ အခ်ိန္ေပးထားပါတယ္။ အဲဒါကိုမွမလုပ္ေပးရင္ လႈပ္ရွားမႈကို အရွိန္ျမႇင့္မယ္" ဟု Konyak ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ (KSU) အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး Phoe Konyak ကေျပာသည္။

ေနာက္ထပ္အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းလင္းေပးဖို႔ KSU အတြင္းေရးမႉးက ျငင္းဆိုေသာ္လည္း KSU အပါအဝင္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီး၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ အကယ္၍ ဇန္နဝါရီ ၂၅ ရက္ေန႔အထိ အေရးယူေဆာင္႐ြက္္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ခဲ့ပါက စစ္တပ္ႏွင့္ ဆက္လက္ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္း ျပဳမွာမဟုတ္သလို အစိုးရကက်င္းပေသာ ပြဲမ်ားမွလည္း ေရွာင္ၾကဥ္မည္ဟု သတိေပးထားသည္။

ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပါဝင္သူမ်ားက အရပ္သားမ်ား သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရေသာ ေနရာတြင္ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈပန္းၿခံ ေအာက္္ေမ့ဖြယ္ အမွတ္တရေနရာတစ္ခု တည္ေဆာက္သြားမည္ဟု ေၾကညာထားသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ မိုဒီအစိုးရႏွင့္ နာဂလန္းခြဲထြက္ေရးဝါဒီ အမ်ိဳးသားဆိုရွယ္လစ္ေကာင္စီတို႔အၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ ၂၀၁၅ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ကို အျပည့္အဝ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ရေသးသည့္အတြက္ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံရမည့္အေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

တပ္မေတာ္၏ အထူးအာဏာမ်ားအက္ဥပေဒဆိုတာ ဘာလဲ

အိႏၵိယျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး Amit Shah က နာဂလန္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ မွားယြင္းေသာ အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ သတ္ျဖတ္မႈအေပၚ ေနာင္တရမိေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ၎ျဖစ္ရပ္က ျပည္နယ္အတြင္း မၿငိမ္မသက္္မႈျဖစ္ေပၚေစခဲ့ၿပီး အေရွ႕ေျမာက္ေဒသတစ္ဝန္း အက်ိဳးသက္ေရာက္္မႈမ်ား ခံစားခဲ့ရသည္။

ေဒသတြင္းမွာလည္း အစိုးရဆန႔္က်င္ဆႏၵျပပြဲမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့ၿပီး လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ အထူးအာဏာမ်ားအက္ဥပေဒကို ႐ုတ္သိမ္းေပးဖို႔ နယူးေဒလီကို ေဒသခံမ်ားက ေတာင္းဆိုလာၾကသည္။ ယင္းအက္ဥပေဒတြင္ သံသယရွိသူမ်ားကို ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ႏိုင္မႈ အပါအဝင္ ဖမ္းဝရမ္းမပါဘဲ ဖမ္းဆီးပိုင္ခြင့္ ႏွင့္ မည္သည့္ေဒသတြင္မဆို အစိုးရကို အေႏွာင့္အယွက္ျပဳသူမ်ားအျဖစ္ ေၾကညာပိုင္ခြင့္ စသည္မ်ားပါဝင္သည္။ အဆိုပါဥပေဒသည္ အိႏၵိယစစ္တပ္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားေသာ အျငင္းပြားဖြယ္ ကိုလိုနီေခတ္ဥပေဒ ျဖစ္သည္။ ယင္းဥပဒက တာဝန္ရွိသူမ်ားကို တရားစြဲဆိုမႈ မွန္သမွ်ကိုလည္း ကာကြယ္ေပးထားသည္။

ယင္းေတာင္းဆိုမႈမ်ားက အာဏာရပါတီႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ ေဒသအစိုးရဆိုင္ရာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအေပၚကိုပင္ ပဲ့တင္ထပ္ေနၿပီး မိုဒီ၏ Bharatiya Janata ပါတီႏွင့္ မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ Meghalaya ၏ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Conrad Sangma လည္းပါဝင္သည္။
သို႔ေသာ္လည္း လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ အထူးအာဏာမ်ားအက္ဥပေဒကို ႐ုတ္သိမ္းလိုက္ျခင္းျဖင့္ ေသာင္းက်န္းသူႏွိမ္နင္းေရးႏွင့္ စစ္ဆင္ေရးမ်ားတြင္ ပါဝင္ေနရသည့္ စစ္တပ္ႏွင့္ အရံတပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ထိခိုက္ေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အိႏၵိယစစ္တပ္အတြင္းမွ အမ်ားအျပားက ေျပာဆိုၾကသည္။

ယခုပင္လွ်င္ အာသံ႐ိုင္ဖယ္တပ္မ်ားသည္ Mon ခ႐ိုင္အတြင္း ၎တို႔၏ စစ္ဆင္ေရးမ်ား ယာယီရပ္ဆိုင္းထားရသည္။ အဆိုပါခ႐ိုင္သည္ ျမန္မာ-အိႏၵိယ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ ထိလြယ္ရွလြယ္ ခ႐ိုင္တစ္ခုလည္း ျဖစ္ေနသည္။
ဤမေျပလည္မႈမ်ား ၾကားကပင္ မိုဒီအစိုးရသည္ အိမ္နီးခ်င္းျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဝင္ေရာက္လာေသာ ဒုကၡသည္မ်ားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာေမးခြန္းမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေနရျပန္သည္။

ဒါေတြအားလုံး ျမန္မာနဲ႔ဘယ္လို ဆက္စပ္ေနသလဲ

ျမန္မာႏွင့္အိႏၵိယသည္ ၁၆၄၃ ကီလိုမီတာရွည္လ်ားေသာ နယ္စပ္မ်ဥ္းတေလွ်ာက္ ထိစပ္ေနၿပီး ယင္းတြင္ မဏိပူရ၊ နာဂလန္း၊ မီဇိုရမ္ႏွင့္ Arunachal Pradesh ျပည္နယ္တို႔ တည္ရွိေနၾကသည္။ ထိုေဒသရွိလူမ်ားသည္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး နီးကပ္ေသာဆက္ဆံေရးမ်ား ရွိေနၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ အိႏၵိယျပည္သူလူထုမ်ားက အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာၾကရေသာ ျမန္မာျပည္သူမ်ားကို စာနာ နားလည္ႏိုင္ၾကသည္။
ျမန္မာစစ္တပ္ကို ဆန႔္က်င္သူမ်ားႏွင့္ တစ္သားတည္းရွိေနသည္ဟု အျမင္မခံလိုသည့္ အတြက္ အိႏၵိယအစိုးရသည္ ဆိုး႐ြားေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာၾကသူမ်ား ကလြဲၿပီး က်န္လူမ်ားကို ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ လက္ခံျခင္းမျပဳၾကရန္ အဆိုပါျပည္နယ္မ်ားကို သတိေပးထားသည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါအမိန႔္ကို ေဒသခံမ်ားက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန႔္ကြက္လ်က္ရွိၿပီး နယ္စပ္ေဒသက လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းမ်ား အတြက္ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ ျပႆနာတစ္ရပ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ထို႔ျပင္ အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္အေနျဖင့္ အေရွ႕ေျမာက္ စစ္ေသြးႂကြအုပ္စုမ်ားအေပၚ အေရးယူရန္ အာ႐ုံလြဲသြားျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္သြားမည္ကို နယူးေဒလီက စိုးရိမ္စရာအေၾကာင္း ရွိေကာင္းရွိေနမည္။ ယင္းစစ္ေသြးႂကြအုပ္စုမ်ားသည္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ခိုလႈံေနထိုင္ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။

"ျမန္မာစစ္တပ္က သူ႔ႏိုင္ငံမွာ ခိုလႈံေနၾကတဲ့ အေရွ႕ေျမာက္စစ္ေသြးႂကြတခ်ိဳ႕အေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းမရွိေတာ့ဘူးလို႔ ခံစားရပါတယ္။ နယူးေဒလီဘက္ကလိုလားတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ သူတို႔ကို မႏွိမ္နင္းႏိုင္ပါဘူး" ဟု ေဒသတြင္း ေသာင္းက်န္းသူႏွိမ္နင္းေရး စစ္ဆင္ေရးမ်ားစြာကို ႀကီးၾကပ္ခဲ့ဖူးသူ အိႏၵိယစစ္တပ္မွ အၿငိမ္းစားဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ Deepak Sinha ကေျပာသည္။

ဇန္နဝါရီလအေစာပိုင္းအတြင္း အိႏၵိယစစ္တပ္မွ ကြန္မန္ဒိုအခ်ိဳ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး မဏိပူရ ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္မွ ၂ ဦးထက္္မနည္းကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း ျပည္တြင္းမီဒီယာမ်ားမွာ ေဖာ္ျပၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အဆိုပါအစီရင္ခံစာမ်ားကို အေျခအျမစ္မရွိဟုဆိုကာ အိႏၵိယစစ္တပ္မွ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

အေရွ႕ေျမာက္ အိႏၵိယမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္းမွာ တ႐ုတ္က ဘယ္လိုပတ္သက္ေနသလဲ

အေရွ႕ေျမာက္ဘက္တြင္ လႈပ္ရွားၾကသူမ်ားႏွင့္ ေသာင္းက်န္းသူမ်ားကို ေဘဂ်င္းက လွ်ိဳ႕ဝွက္ေထာက္ပံ့ေပးေနသည္ဟူေသာ သံသယမ်ားသည္ ပတ္သက္ၿပီး အိႏၵိယအစိုးရတြင္ ကာလရွည္ၾကာ ရွိခဲ့ၿပီဟု ဖုံးကြယ္ထားခဲ့ေၾကာင္း Sinha ကဆိုသည္။
"အရင္တုန္းကတည္းကပဲ ဒီသူပုန္ေခါင္းေဆာင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို တ႐ုတ္ျပည္မွာ လက္ခံၿပီး ေလ့က်င့္ေပးခဲ့တယ္" ဟု သူကေျပာသည္။

အိႏၵိယမီဒီယာမ်ား၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ United Liberation Front of Asom ၏ေခါင္းေဆာင္ Paresh Baruah သည္ လက္ရွိတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။ အဆိုပါအဖြဲ႕သည္ အာသံျပည္နယ္ကို လြတ္လပ္ေသာႏိုင္ငံအျဖစ္ ထူေထာင္ႏိုင္ရန္အတြက္ အိႏၵိယအစိုးရကို ဆန႔္က်င္တိုက္ခိုက္ေနေသာအဖြဲ ျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယတြင္ တရားမဝင္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ပိတ္ပင္ခံထားရသည္။

အိႏၵိယ၏ အဆက္္မျပတ္စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားအနက္ တစ္ခုမွာ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသ မၿငိမ္မသက္ျဖစ္မႈကို ေဘဂ်င္းက အသုံးခ်သြားမွာကို ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္အစိုးရ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ဂလိုဘယ္တိုင္းစ္ သတင္းစာကလည္း အကယ္၍သာ နယူးေဒလီအေနျဖင့္ ထိုင္ဝမ္ႏွင့္ဆက္ဆံေရး တိုးျမႇင့္ေနပါက တ႐ုတ္အေနျဖင့္လည္း အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ရွိ ခြဲထြက္ေရးတပ္မ်ားကို ေထာက္ပံ့ေပးသင့္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ပညာရွင္တစ္ဦး ေရးသားေသာေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ အဆိုပါသတင္းစာတြင္ပင္ နယ္စပ္ျပည္နယ္ ဆစ္ကင္းကို အိႏၵိယ၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳေပးထားျခင္းအား တ႐ုတ္ဘက္က ရပ္ဆိုင္းႏိုင္စြမ္းရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ယခုပင္လွ်င္ တ႐ုတ္က အိႏၵိယအုပ္ခ်ဳပ္သည့္ Arunachal Pradesh ျပည္နယ္အား အိႏၵိယမွ တရားမဝင္သိမ္းယူခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္ယူထားသည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံးသည္ ၎တို႔၏နယ္စပ္ ကီလိုမီတာ ၃၅၀၀ နီးပါးရွိ နယ္ေျမမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာေအာင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေနသည္။

ၿပီးခဲ့ေသာလကပင္ တ႐ုတ္အရပ္ဘက္ေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာနက Arunachal Pradesh ရွိ ေနရာ ၁၅ ေနရာကို တ႐ုတ္အမည္မ်ားေပးေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ေသးသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Zhao Lijian ၏ တီထြင္အမည္ေပးျခင္းသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ျပႆနာကို ေျပာင္းလဲႏိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း အိႏၵိယက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ Zhao Lijian က ေတာင္ပိုင္းတိဗက္သည္ သမိုင္းေၾကာင္းအရ တ႐ုတ္ပိုင္နက္ျဖစ္ၿပီး ယင္းကို တ႐ုတ္အမည္ေျပာင္းျခင္းက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ေဘာင္အတြင္းမွ လုပ္ရပ္သာျဖစ္ေၾကာင္း ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာခဲ့သည္။

စစ္တပ္ကျဖဳတ္ခ်ၿပီး အက်ဥ္းခ်ထားျခင္း ခံေနရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေႏြးေထြးေသာဆက္ဆံေရး ရွိခဲ့ေသာ အိႏၵိယသည္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို မႏွစ္သက္ေသာ္လည္း အျခားတစ္ဘက္တြင္ စစ္အုပ္စု မႏွစ္သက္မည့္ လုပ္ရပ္မ်ား လုပ္ေဆာင္မိမည္ကိုလည္း စိုးရိမ္ေနျပန္သည္။

နယူးေဒလီသည္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ေဘဂ်င္းအၾကား ဆက္ဆံေရး တိုးတက္မႈကိုလည္း အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္။ တ႐ုတ္အထူးသံတမန္ ဆြန္းေကာ့ရွန္သည္ အာဏာသိမ္းၿပီးကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ အႀကိမ္မ်ားစြာ လာေရာက္ခဲ့သည္။ မၾကာေသးမီကလည္း တ႐ုတ္က ျမန္မာကို Ming-Class ေရငုပ္သေဘၤာတစ္စင္းေပးၿပီး ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ဆက္ဆံမႈမ်ား တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာစစ္တပ္ကလည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖာ္ဆက္ဆံေရးကို အထူးႏွစ္သက္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့ေသာလကပဲ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ေဘဂ်င္းႏွင့္ ပူးတြဲအေျခခံအေဆာက္အဦ စီမံကိန္းမ်ားသည္ ႏိုင္ငံအတြက္ အဓိကဦးစားေပးျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရလဒ္အေနျဖင့္ အာဏာသိမ္းၿပီး ၁၀ လအၾကာတြင္ နယူးေဒလီက ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Harsh Shringla ကို ေနျပည္ေတာ္သို႔ ၂ ရက္ၾကာသြားေရာက္လည္ပတ္ေစခဲ့ၿပီး ပထမဆုံးအႀကိမ္ ဆက္ဆံေရးလမ္းဖြင့္ခဲ့သည္။ Harsh Shringla က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခြင့္ေတာင္းရာ ပယ္ခ်ခံရသည္ကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ႏွစ္ဘက္ၾကားကြဲလြဲမႈမ်ား သိသာထင္ရွားေနသည္။ သို႔ေသာ္ ႏွစ္ဘက္စလုံးက ကုန္သြယ္ေရး၊ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာႏွင့္ စားနပ္ရိကၡာအကူအညီမ်ား အျပင္ လက္ရွိခ်ိတ္ဆက္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ ပေရာဂ်က္္မ်ား အျမန္ဆုံး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ၾကည္ျဖဴစံ
South China Morning Post တြင္ Kunal Purohit ေရးသားေသာ Why India is worried about China and Myanmar as conflict flares up in its northeast region ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေရးသားသည္။

Author: Admin