အီရန္ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္တပ္။ (ဓာတ္ပုံ - Getty Images)

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ အီရန္ေလယာဥ္မ်ားဆင္းသက္မႈ ရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ အီရန္ႏွင့္ျမန္မာအၾကား စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ လွ်ိဳ႕ဝွက္ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား ရွိေနသည္ ဆိုေသာ ထင္ေၾကးမ်ား ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ရွိေနေသာ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ လက္နက္ေရာင္းခ်ခြင့္မ်ား ပိတ္ပင္ရန္ ႏိုင္ငံတကာေတာင္းဆိုမႈ ျမႇင့္တက္ေနခ်ိန္မွာပင္ အီရန္က လက္နက္မ်ားေရာင္းခ်ေနျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကိုလည္း တြက္ခ်က္လာၾကသည္။

ဇန္နဝါရီ ၁၃ ရက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဆိုက္ေရာက္ခဲ့ေသာ အီရန္ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕သည္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ဒုတိယ သို႔မဟုတ္ တတိယအႀကိမ္ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အမည္မေဖာ္လိုသည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွအေျခစိုက္ သံတမန္သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက ဆိုသည္။

အီရန္သည္ ျပည္သူကိုဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေသာ စစ္အစိုးရမ်ားစြာကို စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ၿပီး ဆီးရီးယားႏွင့္ ယီမင္ျပည္တြင္းစစ္မ်ားမွာလည္း တဟီရန္ႏွင့္မဟာမိတ္ဖြဲ႕ထားေသာ သူပုန္မ်ားလည္း ပါဝင္သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာစစ္တပ္အေနျဖင့္ လက္နက္အတြက္ အိႏၵိယအပါအဝင္ ႐ုရွား ႏွင့္ တ႐ုတ္လက္နက္အမ်ားစုကို အားကိုးသျဖင့္ အီရန္ႏွင့္ စစ္ေရးအရဆက္ဆံမႈရွိ မရွိကိုေတာ့ မသိရေသးေပ။

သို႔ေသာ္ ၂၀၁၇ မြတ္ဆလင္အေရးအခင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ အီရန္ပါလီမန္ ဒုတိယအႀကီးအကဲျဖစ္သူက မူဆလင္ႏိုင္ငံမ်ားက ပူးေပါင္းစစ္ေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕စည္းရန္ႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္က မြတ္ဆလင္မ်ားအေပၚအၾကမ္းဖက္မႈ ရပ္တန႔္ရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ဖူးသည္။

Flightradar24 ၏ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ၿပီးခဲ့ေသာ ၾကာသပေတးေန႔က အီရန္ႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအႀကီးဆုံးၿမိဳ႕ေတာ္ Mashhad ၿမိဳ႕မွ အီရန္ကုန္တင္ေလယာဥ္ Qeshm Fars Air သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ပ်ံသန္းခဲ့ၿပီး ေနာက္တစ္ရက္တြင္ အီရန္ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ေရာက္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ပ်ံသန္းမႈေျခရာခံ အခ်က္အလက္မ်ားက ေဖာ္ျပေနသည္။

"ဒါက အီရန္ေလယာဥ္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုပ်ံသန္းေနတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒုတိယအႀကိမ္ သတိျပဳမိတာပါ။ စစ္ေရးနည္းပညာေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္" ဟု NUG ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဒၚဇင္မာေအာင္က Asia Times သို႔ေျပာသည္။

"စစ္အာဏာရွင္စနစ္ က်င့္သုံးဖို႔ႀကိဳးစားေနတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ အီရန္လိုႏိုင္ငံမ်ိဳးရဲ႕ ဆက္ဆံေရးက စိုးရိမ္စရာအေျခအေနတစ္ခုလို႔ ေျပာႏိုင္သလို အာဏာရွင္စနစ္ ဆန႔္က်င္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြအတြက္သာမက ႏိုင္ငံတကာလုံၿခဳံေရး ရႈေထာင့္ကေနလည္း စိုးရိမ္စရာအေျခအေနပါပဲ" ဟုလည္း သူမကေျပာသည္။

အီရန္ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္တပ္ Qods Force (IRGC-QF) ကိုယ္စား ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္အတြင္း တီဟီရန္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ အဖြဲ႕မ်ားထံ လက္နက္မ်ားပို႔ေဆာင္မႈျဖင့္ အေမရိကန္က Qeshm Fars Air ကို ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္တပ္ Qods Force (IRGC-QF) သည္ သမား႐ိုးက်မဟုတ္ေသာ စစ္ပြဲမ်ားတြင္ အသုံးျပဳသည့္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အထူးတပ္ဖြဲ႕ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဌာန၏ ႏိုင္ငံျခားပိုင္ဆိုင္မႈ႐ုံးမွ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ ေၾကညာခ်က္တြင္ Qeshm Fars Air ပိုင္ေလယာဥ္ႏွစ္စင္းကို အေလးေပး ေဖာ္ျပထားၿပီး EP-FAA မွတ္ပုံတင္ထားေသာ ႏွစ္စင္းအနက္ တစ္စင္းက ၿပီးခဲ့သည့္ရက္သတၱပတ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ပ်ံသန္းခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း စီးပြားျဖစ္ေလေၾကာင္းလိုင္းအျဖစ္ လည္ပတ္ခဲ့ေသာ Qeshm Fars Air သည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ျပန္လည္စတင္ခဲ့ၿပီး B747 ေလယာဥ္ႏွစ္စင္းသည္ ဒမတ္စကတ္သို႔ ပုံမွန္ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ကုန္တင္ေလေၾကာင္းလိုင္း ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္တပ္ Qods Force (IRGC-QF) ကိုယ္စား လက္နက္တင္ပို႔မႈလည္း ပါဝင္သည္။ ေလေၾကာင္းလိုင္းကို ပံ့ပိုးကူညီသူမ်ားသည္လည္း ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈအမိန႔္အရ ဒဏ္ခတ္အေရးယူခံရႏိုင္ေျခ ရွိေၾကာင္း အေမရိကန္ဘက္က သတိေပးထားသည္။

၂၀၂၀ ဇန္နဝါရီလအေစာပိုင္း အာဏာသိမ္းမႈ မတိုင္မီကလည္း အီရန္ေလယာဥ္သည္ ေနျပည္ေတာ္ေလဆိပ္တြင္ ေခတၱရပ္နားခဲ့ေၾကာင္း ျပည္တြင္းမီဒီယာတစ္ခုျဖစ္ေသာ ဧရာဝတီသတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ အဆိုပါေလယာဥ္က စစ္ဘက္ဆိုင္ရာကုန္စည္မ်ား ပို႔ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။

အာဏာသိမ္းၿပီးခ်ိန္ေနာက္ပိုင္း အီရန္ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အီရန္မီဒီယာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားျခင္းရွိ မရွိကို Asia Times အေနျဖင့္ အတည္မျပဳႏိုင္သလို ၿပီးခဲ့ေသာသီတင္းပတ္က ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ေသာ အီရန္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကိုလည္း အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိေပ။

သို႔ေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့ေသာသီတင္းပတ္တြင္ လာေရာက္လည္ပတ္သည့္ အီရန္ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ အမည္စာရင္းႏွင့္ လြန္ခဲ့ေသာလက လာေရာက္လည္ပတ္သူမ်ား အမည္စာရင္းကို Asia Times က ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

အမည္မေဖာ္လိုသူ အီရန္ေလ့လာသုံးသပ္သူတစ္ဦးကလည္း အခ်ိဳ႕ေသာအမည္မ်ားသည္ အစၥလာမစ္ေတာ္လွန္ေရး အေစာင့္တပ္အပါအဝင္ စစ္တပ္ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသူမ်ားႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ Asia Times အေနျဖင့္ကေတာ့ သီးျခားအတည္ျပဳႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါ။

ႏိုင္ငံအႏွ႔ံျမန္မာစစ္တပ္ကို ေတာ္လွန္ေနေသာ PDF မ်ားႏွင့္ တရွိန္ထိုးတိုးတက္လာေသာ အာဏာသိမ္းမႈဆန႔္က်င္ေရး လူထုလႈပ္ရွားမႈႀကီးႏွင္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ရာတြင္ အီရန္ကျမန္မာႏိုင္ငံကို မည္သည့္လက္နက္အမ်ိဳးအစား ေပးအပ္မည္ျဖစ္ကိုေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသးေပ။

မၾကာေသးမီကပင္ အီရန္ေလေၾကာင္းလိုင္းခရီးစဥ္မ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ေနသည့္ သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက တီဟီရန္သည္ ျမန္မာစစ္တပ္အား ပဲ့ထိန္းဒုံးက်ည္မ်ား ေထာက္ပံ့ေပးရန္ ကမ္းလွမ္းလာဖြယ္ရွိေၾကာင္း ေျပာၾကသည္။ ၎ကမ္းလွမ္းလာမႈက ထိုင္းႏွင့္အိႏၵိယအပါအဝင္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ မ်က္စိစပါးေမႊးစူးစရာ ျဖစ္လာေစလိမ့္မည္။ ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ေတာ္လွန္ေရးတပ္မ်ားအား ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္္မႈမ်ားႏွင့္ ရဟတ္ယာဥ္ျဖင့္ သယ္ေဆာင္လာေသာ လက္နက္္မ်ားျဖင့္ တိုက္ခိုက္္မႈမ်ားကို ပိုမိုအသုံးျပဳလ်က္ရွိသည္။

လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္းကလည္း အာဏာသိမ္းၿပီးခ်ိန္မွစၿပီး အရပ္သား ၁၄၀၀ ေက်ာ္ကို ျမန္မာစစ္တပ္ကသတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာသည္။ ျမန္မာစစ္တပ္၏ ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္္မႈ၊ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ကြပ္မ်က္္မႈဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာမ်ားသည္ ျမန္မာလူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ ျမင္ေတြ႕ေနက်အေၾကာင္းအရာမ်ိဳး ျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့ေသာဧၿပီလတြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ NUG က စက္တင္ဘာလတြင္ ခုခံစစ္ကို ေၾကညာခဲ့ၿပီး စစ္တပ္ကို လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ၾကရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

အာဏာသိမ္းမႈႏွင့္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း အာဏာအလြဲသုံးစားလုပ္မႈမ်ားကို တုံ႔ျပန္ေသာအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လက္နက္ေရာင္းခ်မႈတားျမစ္ေရးကို EU က အဆိုျပဳခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံကလည္း ႏိုင္ငံတကာအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လက္နက္ေရာင္းခ်ျခင္းကို တားဆီးရန္ ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္က ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။

ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ထားေသာ္လည္း လက္နက္ခဲယမ္းႏွင့္ စက္ပစၥည္းမ်ား ေရာင္းခ်ျခင္းကို တားျမစ္ဖို႔ခက္ခဲလိမ့္မည္ဟု ေလ့လာသုံးသပ္သူမ်ားက ဆိုသည္။

ကုလသမဂၢရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွန္သမွ်ကို မလိုက္နာဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ ေရွာင္လႊဲဖို႔အလားအလာ အရွိဆုံးကေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွားပါပဲဟု ဩစေၾတးလ်အမ်ိဳးသားတကၠသို္လ္မွ အေရွ႕ေတာင္အာရွ သုေတသနပညာရွင္ Hunter Marston ကေျပာသည္။
NUG အဖြဲ႕ဝင္အခ်ိဳ႕ကမူ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈပိတ္ဆို႔ျခင္းသည္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ စစ္တပ္ေထာက္ခံသူမ်ားအတြက္သာ ျဖစ္သင့္သည္ဟု ဆိုသည္။

တခ်ိန္တည္းမွာပင္ စစ္တပ္ေတာ္လွန္ေရး ဆင္ႏႊဲေနၾကသည့္ အဖြဲ႕မ်ားအား ဒီမိုကရက္တစ္ အေနာက္္ႏိုင္ငံမ်ားက လက္နက္ေထာက္ပံ့ေပးေရး ေတာင္းဆိုမႈမ်ားလည္း ျမႇင့္တက္လာေနသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိမူ ထိုအဖြဲ႕မ်ားသည္ ထိုင္းနယ္စပ္တေလွ်ာက္ ရွိေနၾကေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ အျခားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား ထံမွရရွိသည့္ လက္နက္္ငယ္မ်ားအေပၚ မွီခိုေနရဆဲသာ ျဖစ္ေလသည္။

ၾကည္ျဖဴစံ
AsiaTimes တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ David Hutt ၏ What is Iran's Revolutionary Guard doing in Myanmar? ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေရးသားပါသည္။

Author: Admin