ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA) တို႔အၾကား စစ္ရွိန္ျမင့္မားလာသည္ႏွင့္အၿပိဳင္ တိုက္ပဲြမ်ားကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး အင္တာနက္ လူမႈကြန္ရက္မ်ားေပၚတြင္ ဗမာႏွင့္ ရခိုင္တို႔အၾကား ဆက္ဆံေရးတင္းမာလာမည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ေအာင္ အမုန္းစကားမ်ား ဖန္တီးေရးသားေနသူတစ္ခ်ိဳ႕ ရွိေနသည္။

အမုန္းစကားေျပာဆိုမႈမ်ားသည္ အင္တာနက္လူမႈကြန္ရက္ေပၚမွာတင္ မၿပီးဆံုးေသးဘဲ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ထိတိုင္ သယ္ေဆာင္လာခဲ့သည္။ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၃ ရက္ေန႔က တပ္မေတာ္၏ ေလးလေက်ာ္ၾကာ ပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ေၾကျငာခ်က္ႀကိဳဆိုျခင္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ေရး ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပဲြတြင္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ဦးလွေဆြက သယ္ေဆာင္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာလက စတင္ၿပီး တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္တို႔ တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသို႔ တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားေနေသာေၾကာင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA) ကို ဦးလွေဆြက မေက်နပ္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ သူ႔ မေက်နပ္ခ်က္မ်ားကို ယင္းဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပဲြတြင္ ဖြင့္ဟေျပာဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔ေျပာဆိုမႈမ်ားမွာ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ တစ္ခုတည္းကိုသာ ဦးတည္ေျပာၾကားခ်က္ မဟုတ္ခဲ့ဘဲ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလံုးကို ေစာ္ကားရာေရာက္ခဲ့သည္။

ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေရွးယခင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ မိမိတို႔ျပည္ကို အာရကန္ (Arakan) ျပည္ဟု ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားစြာ ေခၚဆိုခဲ့ၾကသည္။ အဆိုပါ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပဲြတြင္ ဦးလွေဆြက ရခိုင္သည္ အာရကန္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ အာရကန္ဟုေခၚသည္မွာ ဘဂၤါလီက ေခၚသည္ဟု ေျပာဆိုခဲ့သည္။ ယင္းေၾကာင့္   AA ဆိုသည့္ အာရကန္အာမီသည္ ရခိုင္အာမီ ျဖစ္ႏိုင္သလား၊ ဘဂၤါလီအာမီျဖစ္ႏိုင္သလားဟု ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။ ယင္းအျပင္ အာရကန္အာမီသည္ ဘဂၤါလီကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မည့္ အာမီဟု ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ရခိုင္လူမ်ိဳးအားလံုးက ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားစြာျဖင့္ မိမိတို႔ျပည္ကို အာရကန္ျပည္ဟု ေခၚဆိုေနျခင္းကို ယင္းစကားလံုးသည္ ရခိုင္ကို ေခၚျခင္းမဟုတ္ဟု ေျပာဆိုမႈမွာ ေစာ္ကားမႈတစ္ရပ္၊ အမုန္းစကားေျပာဆိုမႈဟု ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားက မွတ္ယူၾကသည္။

ယင္းဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပဲြတြင္ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ ဗမာတိုင္းရင္းသားမ်ား ပါ၀င္ဆင္ႏဲႊေနၾကသည္။ ဦးလွေဆြ၏ စကားေၾကာင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ျပည္အမည္ကို ရခိုင္ဟု မေခၚဘဲ ဘဂၤါလီမ်ား ေခၚဆိုသည့္ စကားလံုးကို သံုးစဲြေနသည္ဟု တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ဗမာမ်ားက အထင္အျမင္လဲႊသြားႏိုင္သည္။ ယင္း၏ အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ ရခိုင္မ်ားအေပၚ ေဒါသထြက္ မုန္းတီးႏိုင္သည္။

တစ္ဖက္တြင္လည္း ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ကို ရခိုင္လူမ်ိဳးအမ်ားစုက ေထာက္ခံၾကသည္။ ဦးလွေဆြေျပာၾကားခ်က္တြင္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္သည္ ဘဂၤါလီကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မည့္ အာမီဟု ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအေပၚ မုန္းတီးႏိုင္ေပသည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္တို႔          တိုက္ပဲြစတင္ျဖစ္ပြားစဥ္ကပင္ ရခိုင္မ်ားအေပၚ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ဗမာမ်ားက မုန္းတီးမႈ၊ ေဒါသထြက္ျခင္း၊ ဆဲမႈမ်ား ရွိေနသည္။ ယင္းသို႔အေျခအေန ရွိေနခ်ိန္မွာ ပိုမို႐ႈပ္ေထြးသည့္ အလားအလာသို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္သည့္ စကားကိုေျပာဆိုျခင္းသည္ ေကာင္းမြန္သည့္လကၡဏာ တစ္ရပ္ေတာ့ မဟုတ္ေပ။

ရခိုင္ႏွင့္ဗမာတို႔သည္ သီးျခားကမၻာတြင္ ရွိေနျခင္းမဟုတ္ပါ။ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ အတူတကြ ယွဥ္တဲြေနထိုင္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ရခိုင္ျပည္ထဲတြင္လည္း ဗမာလူမ်ိဳးမ်ားစြာ ေနထိုင္၊ အလုပ္လုပ္ကိုင္လ်က္ ရွိၾကသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ပင္ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး စသည့္ ေနရာမ်ားတြင္လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ေနထိုင္၊ အလုပ္လုပ္ကိုင္လ်က္ ရွိၾကသည္။

ယင္းေၾကာင့္ ဗမာ-ရခိုင္ တစ္စံုတစ္ရာ ျပႆနာျဖစ္ေပၚလာပါက ႏွစ္ဘက္အသိုင္းအ၀ိုင္းၾကား ႐ုိက္ခတ္မႈ ႀကီးမားမည္ျဖစ္သည္။ လူမ်ိဳးစုႏွစ္ခုၾကား ျပႆနာျဖစ္ေပၚလွ်င္ ေန႔ခ်င္း၊ ရက္ခ်င္း ေျပလည္သည္ မဟုတ္ေပ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္ေသာ္လည္း ေျပလည္ခ်င္မွ ေျပလည္မည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗမာ-ရခိုင္ တို႔ၾကား ဆက္ဆံေရးတင္းမာမႈ၊ ျပႆနာျဖစ္ေစမည့္ အလားအလာသို႔ မေရာက္ေအာင္ တားဆီးၾကရမည္ျဖစ္သည္။

လူမ်ိဳးစုႏွစ္ခုၾကား ျပႆနာျဖစ္ပြားမည့္ စကား(သို႔မဟုတ္)အမူအရာကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းျဖင့္ ျပႆနာျဖစ္ပြားမည့္ အေျခအေနက ကင္းလြတ္မည္ျဖစ္သည္။ တစ္ဖက္တြင္လည္း လူမႈကြန္ရက္တြင္ ျဖစ္ေစ၊ လူမႈပတ္၀န္းက်င္တြင္ ျဖစ္ေစ လူမ်ိဳးစုအခ်င္းခ်င္းၾကား ျပႆနာျဖစ္ပြားေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ  လုပ္ႀကံသူမ်ား၊ အမုန္းစကား ျဖန္႔ေ၀သူမ်ားကို အစိုးရႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ လူမ်ိဳးမ်ားက တားဆီးရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ေသာ္လည္း အေျခအေန ဆိုးလာပါက အစိုးရအေနျဖင့္ ထိေရာက္စြာ အေရးယူရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈမ်ား ပိုမိုရရွိလာမည္ျဖစ္သည္။ 

ယင္းေၾကာင့္ လူမ်ိဳးတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုၾကား ေအးေဆးတည္ၿငိမ္စြာ ေနထိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အမုန္းစကားေျပာဆိုမႈ ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ၾကရန္ မိမိတို႔ Development Media Group(DMG)  က တိုက္တြန္းလိုက္ရသည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ထြက္ရွိေသာ Development News Journal အမွတ္ (၁၀၃) မွ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ကို ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။