ေ႐ႊျပည္သာစက္မႈဇုံရွိ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံတစ္႐ုံတြင္အလုပ္ဆင္းေနၾကေသာဝန္ထမ္းမ်ား၊ ၂၀၁၅ မွတ္တမ္းဓာတ္ပုံ AFP

ျမန္မာစစ္တပ္ အာဏာသိမ္းယူခဲ့သည္မွာ တစ္ႏွစ္နီးပါး ၾကာလာၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား ေနရာေျပာင္းေ႐ႊ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈျပဳၾကရန္ စဥ္းစားလာၾကသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္းရွိ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူထက္ဝက္ေက်ာ္ေက်ာ္က အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားရွိ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံ ထက္ဝက္ေက်ာ္ကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ေပးေနၾကသူမ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေခါင္းေဆာင္ေသာ အရပ္သားအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီးေနာက္ပိုင္း ဒီမိုကေရစီအေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားၾကား ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ခဲ့ၾကၿပီး ဆႏၵျပမႈမ်ားလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ေဘဂ်င္းက စစ္ေကာင္စီကိုေထာက္ခံေနသည္ဟူေသာ ေကာလာဟလမ်ား ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ဆန႔္က်င္ေရးစိတ္ဓာတ္ ႀကီးထြားခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေထာက္ပံ့ေပးထားသည့္ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံေပါင္း ၄၀ နီးပါးထက္မနည္း ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသည္။ ဂိုေဒါင္မ်ားမီးရႈိ႕ခံရၿပီး ပစၥည္းမ်ားဖ်က္ဆီးခံရမႈမ်ားေၾကာင့္ ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ဆုံးရႈံးခဲ့ရသည္။

အဆိုပါဆုံးရွံုးမႈမ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးေဆာင္ရန္ ေဒသတြင္းအာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ေဆြးေႏြးမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း မၾကာေသးခင္လမ်ားအထိ တိုးတက္မႈတစ္စုံတစ္ရာ မရွိခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တ႐ုတ္အထည္အလိပ္ႏွင့္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ ဦးဆန္းခြန္က ေျပာသည္။
တဆက္တည္းမွာပင္ ဦးဆန္းခြန္က ပ်က္စီးသြားေသာ စက္႐ုံအမ်ားစုကို ပိတ္လိုက္သည္ သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ေျပာသည္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား စတင္လာၿပီးေနာက္ပိုင္း လြန္ခဲ့သည့္္စုႏွစ္မ်ား အတြင္း တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္သူမ်ားလႈိင္းလုံး ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံမ်ား ဖြင့္လွစ္လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ကိုဗစ္ကူးစက္ေရာဂါ မတိုင္ခင္ကဆိုလွ်င္ အထည္ခ်ဳပ္တင္ပို႔မႈက ျမန္မာ့ကုန္သြယ္မႈစုစုေပါင္း၏ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အထည္ခ်ဳပ္တင္ပို႔မႈ၏ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ကို ဥေရာပသို႔ တင္ပို႔ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အာဏာသိမ္းၿပီးခ်ိန္ကစၿပီး ဥေရာပသမဂၢ EU သည္လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနည္းတူ ထိပ္တန္းစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ စစ္ေကာင္စီႏွင့္ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနေသာ ကုမၸဏီမ်ားကို စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အကယ္၍ EU အေနျဖင့္ စစ္ေကာင္စီကို ဖိအားေပးမႈမ်ား တိုးျမႇင့္ရန္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ထပ္မံခ်မွတ္လာပါက အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းကို ထိခိုက္ေစမွာျဖစ္ၿပီး ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ မိသားစုဝင္မ်ားကို ထိခိုက္ေစလိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ စက္႐ုံမ်ား၏ ကံၾကမၼာသည္ ေဘဂ်င္း၏အခန္းက႑က အေရးႀကီးေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုးျပလ်က္ရွိေနသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အျခားအေရးႀကီးေသာ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံရၿပီး ေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံေရးအရအေျဖရွာရန္ နည္းလမ္းမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္သြားၿပီျဖစ္သျဖင့္ တ႐ုတ္အေနျဖင့္ ဗ်ဴဟာေျမာက္အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၎၏မူဝါဒကို ျပန္လည္စဥ္းစား သုံးသပ္ခ်ိန္တန္ၿပီဟု တ႐ုတ္ေရးရာေလ့လာသူတခ်ိဳ႕က ေျပာသည္။

တ႐ုတ္အစိုးရသည္ ျမန္မာ့အေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒႏွင့္ ဥပေဒမူေဘာင္အရေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ား မွတစ္ဆင့္ ႏိုင္ငံေရးအရေျပလည္မႈရရွိရန္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ ပါတီအားလုံးကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ ႏိုင္ငံေရးဆူပူမႈႏွင့္ ကိုဗစ္စည္းကမ္း ေဖာက္ဖ်က္မႈမ်ားျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းအျပင္ ေနာက္ထပ္စြပ္စြဲခ်က္မ်ားျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္က စြပ္စြဲထားေသးသျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္အေနျဖင့္ ၎တို႔၏ခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးဖို႔အေၾကာင္း မရွိေၾကာင္း သက္ေသျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သျဖင့္ စစ္တပ္ႏွင့္အတိုက္အခံမ်ားအၾကား ေနာက္ထပ္အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား တိုးလာႏိုင္ေသးသည္။

"လာမယ့္အေထြေထြးေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ကို စားပြဲဝိုင္းမွာ အလွည့္က်ထိုင္ခိုင္းဖို႔ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးသလို ေဒါေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးသက္တမ္းကလည္း ကုန္ဆုံးသြားႏိုင္တယ္" ဟု Taihe Institute မွ Yin Yihang ကေျပာသည္။

ေဘဂ်င္းအေနျဖင့္ NLD ႏွင့္ အဆက္အသြယ္တခ်ိဳ႕ကို လုံးဝျဖတ္ေတာက္တာမ်ိဳး မရွိေသးေသာ္လည္း ၎တို႔၏ ခိုင္မာေသာ ပူးေပါင္းဆက္ဆံေရးကိုျဖတ္ေတာက္ဖို႔ စဥ္းစားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္းကိုလည္း Yin ကေျပာသည္။

အာဏာသိမ္းၿပီးခ်ိန္ကစၿပီး တ႐ုတ္က ရႈပ္ေထြးေသာလႈပ္ရွားမႈတခ်ိဳ႕ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို လူသိရွင္ၾကားရႈတ္ခ်ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ခဲ့ေသာ္လည္း စက္တင္ဘာလ မွာေတာ့ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ဌာနတစ္ခုက က်င္းပခဲ့ေသာ အာရွႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ထိပ္သီးအစည္းအေဝးသို႔ အျခား ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၃ ပါတီႏွင့္အတူ NLD ကိုလည္းဖိတ္ၾကားခဲ့သည္။

ခါးသီးေသာပထဝီႏိုင္ငံေရးတြင္ ပိတ္ေလွာင္ထားျခင္းခံရေသာ တ႐ုတ္ႏွင့္အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံးက ျမန္မာ့အက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္အတြက္ အာဆီယံႏွင့္အတူ နီးကပ္စြာလက္တြဲလုပ္ေဆာင္လိုေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုၿပီး ျဖစ္သလို စစ္ေကာင္စီအေပၚ ဖိအားေပးလိုေသာ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံတစ္ခ်ိဳ႕ႏွင့္ ပူးေပါင္းမႈႀကိဳးပမ္းခ်က္တစ္ရပ္ အေနျဖင့္ ဝါရွင္တန္က ျမန္မာစစ္ေကာင္စီကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား တင္းၾကပ္လာႏိုင္သည္။

ထင္မွတ္မထားေသာ လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ အၾကမ္းဖက္ေခါင္းေဆာင္မင္းေအာင္လႈိင္ကို ေအာက္တိုဘာလတြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ေဒသတြင္းထိပ္သီးအစည္းအေဝးႏွင့္ ႏိုဝင္ဘာ တ႐ုတ္-အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္ခြင့္မျပဳရန္ အာဆီယံဆုံးျဖတ္ခ်က္ျဖစ္ၿပီး ၎ဆုံးျဖတ္ခ်က္က ကာလရွည္ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ ၾကားေနေရးဝါဒမွ လမ္းခြဲထြက္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ဆုံးျဖတ္ခ်က္ရျခင္းကလည္း မင္းေအာင္လႈိင္က အာဆီယံသေဘာတူညီခ်က္ ၅ ခ်က္အနက္မွ ပထမဆုံးျဖစ္ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈရပ္တန႔္ေရးကို လိုက္နာျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု အာဆီယံကဆိုသည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွက တ႐ုတ္နဲ႔အေမရိကန္ၾကား ဩဇာလႊမ္းမိုးေရးအတြက္ အဓိကက်တဲ့စစ္ေျမျပင္ပါပဲ ဟု Yin ကေျပာသည္။ တ႐ုတ္အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အေျခအေနအေပၚ သတိႀကီးႀကီးထားဖို႔ လိုေနသည္။ အေမရိကန္ဩဇာ လႊမ္းမိုးႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမွန္သမွ်ကို လိုအပ္ပါက ရပ္တန႔္ဖို႔လိုသည္ဟုလည္း ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ကီလိုမီတာ ၂၂၀၀ (၁၃၇၀ မိုင္) ထိစပ္ေနၿပီး ေဘဂ်င္း၏ BRI ေအာက္တြင္ ရန္ပုံေငြပံ့ပိုးထားသည့္ ႀကီးမားေသာ အေျခခံအေဆာက္အဦ ပေရာဂ်က္မ်ားစြာကို လက္ခံထားေသာႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္သည္။

အာဏာသိမ္းၿပီးခ်ိန္ကစၿပီး ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈပုံစံတခ်ိဳ႕ကို ေဘဂ်င္းအေနျဖင ့္ျပန္လည္စဥ္းစားရန္ ပညာရွင္မ်ားအၾကား ေတာင္းဆိုမႈမ်ားတိုးပြားလာခဲ့ၿပီး မၾကာေသးခင္ကာလမ်ားက စတင္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈမျပဳေရးမူကို က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ေက်ာ္လြန္နားလည္ေနခဲ့ေၾကာင္းျဖင့္ Guangzhou ရွိ Jinanတကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡ Wang Zichang ကေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အထူးသံတမန္ ဆြန္းေကာ့ရွန္၏ အက်ိဳးအျမတ္မရွိခဲ့ေသာ ခရီးစဥ္က ဩဂုတ္လအတြင္း ယူနန္ျပည္နယ္ညီလာခံတစ္ခုတြင္ ပညာရွင္မ်ားအၾကား အေျခအတင္ေဆြးေႏြးခဲ့ေသာ ျမန္မာ့အေရးတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ပါဝင္ပတ္သက္ျခင္းရွိမရွိ ဆိုသည္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားႏွင့္အညီ ၿပီးဆုံးသြားခဲ့ေလသည္။

ခရီးစဥ္အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခြင့္ရရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ္လည္း စစ္ေကာင္စီက ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ စစ္ေကာင္စီ၊ NLD ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ အၾကား ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးတာမ်ိဳး မျပဳလုပ္ရန္ ေဘဂ်င္းကတားျမစ္ထားသည္ဟု ဆြန္းေကာ့ရွန္က ဆိုသည္။ ဒုတိယအႀကိမ္ ထပ္မံေတာင္းဆိုေသာ္လည္း ပယ္ခ်ခံခဲ့ရျပန္သည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ တစ္ႏိုင္ငံ၏ျပည္တြင္းေရး တစ္ႏိုင္ငံက ဝင္ေရာက္မစြက္ဖက္ေရးမူကို ကာလရွည္ၾကာကတည္းက လိုက္နာခဲ့သည္ဟု ဝမ္ကေျပာၾကားခဲ့သည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ပါေစ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္းျမန္မာ၏ တည္ၿငိမ္ေရးက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ တည္ၿငိမ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ ျပင္ပဝန္းက်င္ႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ သံတမန္ေရးရာႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ သက္ဆိုင္ေနပါသည္။

ေဘဂ်င္းအတြက္ အဆိုးဆုံးအေျခအေနတစ္ခုမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အေဝးဆုံးထိ တြန္းထုတ္ခံရၿပီးေနာက္ အာဆီယံမွ ထြက္ခြာသြားျခင္းျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ကို ပိုၿပီးအၾကပ္႐ိုက္ေစႏိုင္သည္ဟု ဝမ္ကေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရႈေထာင့္မွၾကည့္လွ်င္ အာဆီယံမွ ႏႈတ္ထြက္ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္စီးပြားေရးအရ တစ္ခုတည္းေသာေ႐ြးခ်ယ္မႈက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ မူတည္မည္ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ရႈေထာင့္မွၾကည့္လွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ခိုင္မာေသာပံ့ပိုးကူညီမႈက အာဆီယံနည္းလမ္း အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ကာလရွည္ၾကာရပ္တည္လာမႈကို ပ်က္ျပားသြားေစမည္ျဖစ္ၿပိီး အျခားအာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားအၾကား မေက်မနပ္ျဖစ္ကာ ေဒသတြင္းအင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ား၏ စြက္ဖက္မႈကိုပင္ ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္က ျမန္မာကိုအထီးက်န္ျဖစ္ေစျခင္းကလည္း ျမန္မာႏွင့္ဆက္ဆံေရးကိုပ်က္ျပားေစၿပီး အိမ္နီးခ်င္းမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္၏ႏိုင္ငံျခားေရးဗ်ဴဟာကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသည္။

ျမန္မာအေနျဖင့္လည္း အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံအျဖစ္မွ ခ်က္ခ်င္းႏႈတ္ထြက္မည့္ အရိပ္အေယာင္ မေတြ႕ရေသးေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာကိုႏွင္ထုတ္ျခင္းျဖင့္ အာဆီယံအတြက္ အက်ိဳးမရွိေၾကာင္း Xiamen တကၠသိုလ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ သုေတသနဌာနမွပါေမာကၡ Fan Hongwei ကေျပာသည္။

ေဘဂ်င္းသည္ စစ္တပ္ႏွင့္ NLD အၾကား ႏွစ္ဘက္သေဘာကြဲလြဲဖြယ္ မရွိေၾကာင္းႏွင့္ အၾကပ္အတည္းေျဖရွင္းေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အာဆီယံသေဘာတူညီခ်က္ ၅ ခ်က္ကို ဆက္လက္ေထာက္ခံသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း Fan က ေျပာသည္။

တစ္ဘက္ႏွင့္ တစ္ဘက္ကို ဆန႔္က်င္ဘက္ရပ္တည္ျခင္းက တ႐ုတ္အက်ိဳးစီးပြား မဟုတ္ေၾကာင္း၊ အာဆီယံအေနျဖင့္ လက္ေတြ႕ပိုက်ေသာအေျဖကို ရွာေဖြဖို႔လိုအပ္ေၾကာင္းကိုလည္း Fan ကေျပာသည္။

ၾကည္ျဖဴစံ
South China Morning Post တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ As Chinese garment investments unravel, is Beijing’s policy on Myanmar made to measure? ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေရးသားသည္။

Author: Admin