ဓာတ္ပုံ - AFP

DMG ၊ စက္တင္ဘာ ၄
(ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး)

ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈမ်ား၊ ေသြးေခ်ာင္းစီး လူသတ္မႈမ်ား၊ စီးပြားေရးၿပိဳလဲမႈ၊ ကိုဗစ္ကပ္ေဘးႀကီး အစရွိသျဖင့္ ရင္ဆိုင္ၾကဳံေတြ႕ရၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း အရပ္သားအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္က အာဏာရယူခဲ့သည့္ ျဖစ္ရပ္၏ သက္တမ္းေျခာက္လအၾကာတြင္ အရွိတရားတစ္ခုကို ရွင္းလင္းပီျပင္စြာ ျမင္ေတြ႕လာရသည္။ မခ်ိတင္ကဲနာၾကည္းမႈႏွင့္ သံတမန္ေရးရာ ေျခခ်င္းလိမ္မႈ မည္မၽွပင္ ရွိေနလင့္ကစား နိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းသည္ ျမန္မာကို လာကယ္မည္မဟုတ္ ဟူေသာအခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာလူထုအေနျဖင့္ ကိုယ့္ေျခေထာက္ေပၚ ကိုယ္ရပ္တည္ရန္သာ ရွိေတာ့သည္။ ေရြးခ်ယ္စရာ လမ္းေၾကာင္းမွာ ရိုးရွင္းသည္။ အေလၽွာ့ေပး ေနာက္ဆုတ္မည္လား ျပန္တိုက္မည္လား။ နိုင္ငံတစ္ဝန္း က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ရွိေနသည့္ ဗုံးေပါက္ကြဲမႈမ်ား၊ ပစ္မွတ္ထား သတ္ျဖတ္မႈမ်ားႏွင့္ PDF တို႔၏ လက္နက္ကိုင္ တိုက္ပြဲမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာလူငယ္ အမ်ားစုသည္ သူတို႔ေလၽွာက္မည့္ လမ္းကို ေရြးခ်ယ္ထားၿပီးျဖစ္သည္မွာ သိသာေနသည္။

အကဲခတ္ရန္ ပိုခက္ေနသည္မွာ ေအာက္ေျခမွ ေပၚထြက္လာသည့္ ခုခံေတာ္လွန္မႈသည္ ဘယ္အထိ ဦးတည္ေနသနည္း၊ ဘယ္အေနအထားထိ လက္ေတြ႕က်က် ရရွိနိုင္သနည္း၊ မည္ကဲ့သို႔ ရရွိမည္နည္း ဆိုသည့္အခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။ မီဒီယာမ်ား၏ ခ်ဲ႕ကားေျပာဆိုမႈမ်ားကို ေဘးဖယ္စဥ္းစားမည္ ဆိုလၽွင္ေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္မည့္အဆင့္အထိ မေရာက္ေသးဟု ေျပာရမည္ျဖစ္သည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မ်ား ၿပိဳလဲျခင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နယ္ပယ္တြင္ လစ္ဟာမႈမ်ား တစ္ေန႔ထက္တစ္ေန႔ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္လာျခင္း တို႔ေၾကာင့္ နိုင္ငံသည္ မင္းမဲ့စရိုက္ဆန္ဆန္ ပရမ္းပတာ ျဖစ္မႈဆီသို႔ ဦးတည္လၽွက္ရွိသည္။ နိုင္ငံဗဟိုခ်က္မရွိ ေနရာအမ်ားစုတြင္ ဖိႏွိပ္မႈမွသည္ စစ္သားမ်ားကိုယ္တိုင္ သတ္ျဖတ္မႈ၊ လုယက္မႈႏွင့္ တစ္ရြာလုံး မီးရွို႔မႈမ်ားအထိ လမ္းေၾကာင္းေသြဖီလာသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

PDF မ်ားဘက္ကလည္း ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ျခင္း မဟုတ္လၽွင္ေတာင္ ျပန္တိုက္နိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားျခင္းမ်ား ရွိၿပီး  မၾကာခဏဆိုသလို ကိုယ့္သေဘာႏွင့္ကိုယ္ အၾကမ္းပတမ္း ရက္စက္မႈမ်ား ရွိသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ အရပ္သားအခ်င္းခ်င္း ရင္ဆိုင္မိၿပီး ပုဂၢိဳလ္ေရး အၿငိဳးအေတးမ်ား၊ ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ အျငင္းအခုံမ်ားကို ေျဖရွင္းသည့္နည္းလမ္း အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းသြားနိုင္သည့္ အႏၲရာယ္လည္း ႀကံဳေနရသည္။

ဤကဲ့သို႔ တရားလက္လြတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပဋိပကၡ အရွိန္ ပိုျမင့္လာနိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တာရွည္မည့္ပုံ မရွိေပ။ ၂၀၂၂ ေမလအထိ လာမည့္ ကိုးလအတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံသည္ လမ္းေၾကာင္းႏွစ္ခုအနက္ တစ္ခုကို ျပတ္ျပတ္သားသား ေရြ႕ရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္သည္ အသစ္ဖြဲ႕လိုက္သည့္ အိမ္ေစာင့္အစိုးရ၏ အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ထိထိေရာက္ေရာက္ ရွိေရးအတြက္ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္းတြင္ ၎၏ အဓိကအင္အားျဖစ္သည့္ စည္းလုံးမႈ၊ စည္းကမ္းေသဝပ္မႈ၊ အရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ အကန႔္အသတ္မရွိသည့္ ၾကမ္းတမ္းခက္ထန္မႈကို အသုံးခ်နိုင္စြမ္းရွိမႈတို႔ကို အသုံးျပဳလ်က္ရွိသည္။

တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ အေႏွးႏွင့္အျမန္ ဆိုသလို ၎၏အာဏာစက္ကို ေဒသအႏွံ့အျပားတြင္ ျဖန႔္ၾကက္နိုင္စြမ္း ရွိလာမည္သာ ျဖစ္သည္။ စပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအား အမ်ားစုက မုန္းတီးျမဲ မုန္းတီးဆဲ ျဖစ္နိုင္သလို အၾကမ္းပတမ္း နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ အခါအားေလ်ာ္စြာ အကဲစမ္းမႈမ်ားလည္း ရွိနိုင္သည္။

သို႔ေသာ္ အခ်ိန္တစ္ခုေရာက္လၽွင္ တည္ၿငိမ္မႈ ရွိလာနိုင္သလို စီးပြားေရးသည္လည္း တ႐ုတ္၊ ႐ုရွားႏွင့္ အျခားေသာ အာဆီယံနိုင္ငံမ်ား၏ အကူအညီမ်ားျဖင့္ ျပန္လည္ နာလံထူလာမည္ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ တပ္မေတာ္သည္ ၎လိုလားေသာ ပုံစံျဖစ္သည့္ တင္းၾကပ္စြာထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ သို႔မဟုတ္ ‘စည္းကမ္းျပည့္ဝေသာ’ ဒီမိုကေရစီ ဗားရွင္းႏွင့္ ကိုက္ညီသည့္ ရလဒ္ကို ထုတ္ေပးနိုင္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္တစ္ခုကို ခ်ျပလာနိုင္သည္။

ေနာက္လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုမွာ ျပည္တြင္းစစ္ လမ္းေၾကာင္းသို႔ ျမန္မာနိုင္ငံ သက္ဆင္းသြားျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤလမ္းေၾကာင္း၌ ဗမာပင္မနယ္ေျမမ်ားတြင္ လက္ရွိ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဆန႔္က်င္ေနၾကေသာ အုပ္စုမ်ားသည္ အဖြဲ႕အစည္းႀကီးတစ္ခု အဆင့္အထိ ေရာက္သြားနိုင္သည္။ ေတာ္လွန္ေရး ေရရွည္တည္တံ့ရန္ႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ရန္ လိုအပ္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈစြမ္းရည္ႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အစီအစဥ္မ်ား ရွိလာနိုင္သလို တစ္ခ်ိန္တည္း၌ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားကို အမွန္တကယ္ စာနာေထာက္ထားမႈမ်ား ရွိလာနိုင္သည္။

ေဖာ္ျပပါ ျဖစ္နိုင္ေျခႏွစ္ခုအနက္ တစ္ခုခုကို ေရွာင္လြဲ၍ မရနိုင္ေပ။ သို႔ေသာ္ ထိုႏွစ္မ်ိဳးလုံးသည္ လက္ရွိ သိထားရၿပီးျဖစ္သည့္ အခ်က္မ်ား၏ အျပန္အလွန္ သက္ေရာက္မႈအေပၚ မူတည္မည္ျဖစ္သည္။
ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္မ်ားအသိသာဆုံး အခ်က္မွာ ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရး (PDF) တပ္ဖြဲ႕မ်ားျဖစ္သည္။ ကနဦးတြင္ ယိုင္နဲ႔နဲ႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၾကေသာ ဤအုပ္စုမ်ားသည္ ဧၿပီလအေစာပိုင္းတြင္ စတင္ေပၚထြက္လာသည္။ နိုင္ငံအေနာက္ေျမာက္ပိုင္း စစ္ကိုင္းတိုင္းႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔တြင္ ျဖစ္သည္။ ခ်င္းျပည္ကာကြယ္ေရးတပ္ (CDF) ကို ဧၿပီလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ ဖြဲ႕စည္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။

ဧၿပီေႏွာင္းပိုင္းႏွင့္ ေမလ အေစာပိုင္း ကာလမ်ားတြင္ လုပ္နိုင္စြမ္းပုံစံ အမ်ိဳးအစားစုံလင္သည့္ အုပ္စုမ်ား တဟုန္ထိုး တိုးပြားလာသည္ကို အံ့ၾသဖြယ္ ေတြ႕ရသည္။ ဇူလိုင္လလယ္ပိုင္း အထိဆိုလၽွင္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ နိုင္ငံေတာ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီကို ဆန႔္က်င္ေၾကာင္း ေၾကညာသည့္ အဖြဲ႕အစည္းေပါင္းသည္ ေက်းလက္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ၿပ ေနရာႏွစ္မ်ိဳးလုံးတြင္ ၁၂၅ အုပ္စုခန႔္အထိ ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။
အားလုံးမဟုတ္ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕အုပ္စုမ်ားက NUG အစိုးရအေပၚ သစၥာခံေၾကာင္း ေၾကညာသည္မ်ားလည္း ရွိသည္။

ေအာက္ေျခအဆင့္တြင္ PDF အဖြဲ႕မ်ား၏ အက်ိဴးသက္ေရာက္မႈသည္ တိတိပပ ဆုံးျဖတ္ရန္ ခက္ခဲေသာ္လည္း သိသာထင္ရွားမႈေတာ့ ရွိသည္။ မၾကာေသးမီ သီတင္းပတ္မ်ားတြင္ ဆိုလၽွင္ ကိုဗစ္ကပ္ေဘးႏွင့္ မိုးရာသီကာလ အခက္အခဲမ်ားေၾကာင့္ PDF လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ အနည္းငယ္ အရွိန္ေလ်ာ့ေနခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လႈပ္ရွားမႈမ်ား ဆက္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သလို အဖြဲ႕မ်ားအၾကား အရင္းအျမစ္မ်ားကို မၽွေဝသုံးစြဲရန္ ညႇိႏွိုင္းမႈမ်ား ႏွင့္အတူ စစ္ေရးမဟာမိတ္ အျဖစ္ ပူးေပါင္း ေၾကညာမႈမ်ားလည္း ရွိသည္။

ၿမိဳ႕ၿပ PDF မ်ားသည္ ၎တို႔ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ လၽွို႔ဝွက္ ကလာပ္စည္းမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး အဓိကက်င့္သုံးသည့္ ဗ်ဴဟာ ႏွစ္ရပ္ရွိသည္။ လက္လုပ္မိုင္းမ်ားျဖင့္ ဗုံးခြဲျခင္းႏွင့္ ပစ္မွတ္ထား လုပ္ႀကံျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ သူတို႔၏ ပစ္မွတ္မ်ားမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ရပ္ကြက္႐ုံးမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာ အေဆာက္အဦမ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမ်ား၊ စစ္တပ္သတင္းေပးဟု ယူဆရသူမ်ားႏွင့္ ႀကံ့ခိုင္ေရးအဖြဲ႕ဝင္မ်ား ကဲ့သို႔ အေပ်ာ့စားပစ္မွတ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ျပည္မရွိ ေက်းလက္မ်ားတြင္ PDF အဖြဲ႕မ်ားသည္ ကနဦး အားယူစအဆင့္တြင္သာ ရွိေနေသးသလို လက္နက္အင္အား ခ်ိဳ႕တဲ့ေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕ေပၚရွိ အေပ်ာ့စားပစ္မွတ္မ်ားအား တိုက္ခိုက္ျခင္းမ်ားအျပင္ ဤအဖြဲ႕မ်ားသည္ ေက်းရြာမ်ားအတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာေသာ တပ္မေတာ္အား အမဲလိုက္ရိုင္ဖယ္မ်ား၊ လက္လုပ္မိုင္းမ်ားျဖင့္ တုံ႔ျပန္တိုက္ခိုက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား ရွိေနသည္။ သူတို႔၏ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္မွ ေသဆုံးဒဏ္ရာရမႈမ်ား ရွိေၾကာင္းလည္း ထုတ္ျပန္မႈမ်ားရွိသည္။

ေက်းလက္အေျချပဳ တိုက္ပြဲမ်ားသည္ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားရွိရာ ေဒသမ်ားတြင္ ပိုမို ထိေရာက္မႈရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ အဆိုပါေဒသမ်ား၌ PDF အဖြဲ႕သစ္မ်ားသည္ KIA ၊ KNLA ႏွင့္ ကရင္နီတပ္ KA တို႔ကဲ့သို႔ နဂိုရွိႏွင့္ၿပီးသား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ရွိသည္။

စစ္ေရးအရ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ႏွင့္အတူ PDF တပ္မ်ားသည္ ကခ်င္ႏွင့္ ကယားကဲ့သို႔ ေနရာမ်ားတြင္ ေခတ္မီလက္နက္မ်ား အသုံးျပဳနိုင္စြမ္း ရွိလာခဲ့သည္။ ကခ်င္ ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ စစ္ကိုင္းနယ္စပ္ ဧရိယာမ်ားတြင္ PDF မ်ားသည္ KIA တို႔ႏွင့္အတူ ပူးတြဲ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ရွိသည္။ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ဆိုလၽွင္လည္း ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ (CNA) သည္ PDF အဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို သင္တန္းေပးျခင္းမ်ားရွိသည္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ားက PDF မ်ားအား ေခတ္မီလက္နက္မ်ား မည္မၽွၾကာၾကာ ေထာက္ပံ့လိုစိတ္ ရွိသနည္း၊ မည္မၽွပမာဏအထိ ေပးမည္နည္း ဆိုသည့္ အဓိက ေမးခြန္းမ်ားေတာ့ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ဇြန္လေႏွာင္းပိုင္းက မႏၲေလးသို႔ သယ္ယူလာသည့္ ေကအိုင္ေအထုတ္ လက္နက္ငယ္မ်ားႏွင့္ ေလာင္ခ်ာမ်ား အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ တပ္မေတာ္က ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည့္ျဖစ္ရပ္ကို ၾကည့္လၽွင္ လႈပ္ရွားမႈလမ္းေၾကာင္း အနည္းဆုံးေတာ့ တစ္ခုရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားသည္။

သို႔ေသာ္ ထိုင္းႏွင့္ ကေမၻာဒီးယားရွိ လက္နက္ေစ်းကြက္မ်ား အႀကီးအက်ယ္ က်ဆင္းလာျခင္းေၾကာင့္ PDF တို႔အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ား ထံမွ ရေသာ လက္နက္မ်ားသာမက ၎တို႔၏ ရန္သူမ်ားထံမွ သိမ္းဆည္းရရွိသည့္ လက္နက္မ်ားကိုပါ သုံးစြဲရန္ လိုအပ္နိုင္သည္။

အေရးပါသည့္ ေနာက္အခ်က္တစ္ခ်က္မွာ NUG အစိုးရအေပၚ မူတည္ေနသည္။ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီကို လက္ကိုင္ျပဳၿပီး စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ၁၆ ရက္ေန႔မွသည္ လက္ရွိအထိ NUG ၏ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ ေရာေထြးေနသည္။

ျဖဳတ္ခ်ခံ NLD ပါတီဝင္ ဗမာလႊတ္ေတာ္အမတ္ အမ်ားစု ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး လူနည္းစုအသိုင္းအဝိုင္းမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳသူမ်ားလည္း ပါဝင္သည့္ NUG အစိုးရသည္ တပ္မေတာ္အာဏာပိုင္မ်ားကို အစားထိုးနိုင္မည့္ အုပ္စုအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳမႈ ရရွိထားသည္။

အေနာက္အုပ္စုသည္ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ မရွိသလို ေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း ျပန႔္ၾကဲေနသည့္ NUG အစိုးရအဖြဲ႕ကို သံတမန္အရ အဆင့္ျမႇင့္ဆက္ဆံရန္ဆႏၵ မရွိေသးေပ။ သို႔ေသာ္လည္း NUG သည္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို မေထာက္ခံေသာ အေနာက္အုပ္စု အစိုးရမ်ား၏ အဆက္အသြယ္ အျဖစ္လည္း ကိုယ္စားျပဳမႈရထားသည္။

ပို၍ မရွင္းမရွင္းျဖစ္ေနသည္မွာ ေျမျပင္တြင္ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္တည္ျပနိုင္ေရး မေသခ်ာသည့္ NUG အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕သည္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိသလို ဗ်ဴဟာလည္းမရွိဘဲ အမႈန႔္ေခ် ခံေနရသည့္ ဌာေန PDF မ်ားအတြက္ ဗဟိုျပဳအားထားစရာအဖြဲ႕ ျဖစ္လာနိုင္ေၿခ ရွိ မရွိ ဆိုေသာအခ်က္ ျဖစ္သည္။

ဖမ္းဆီးခံထားရသည့္ NLD ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အရွိန္အဝါေအာက္တြင္ ရွိေနသည့္ သက္ႀကီးပိုင္းနိုင္ငံေရးသမားမ်ား လႊမ္းမိုးထားသည့္ NUG သည္ လူငယ္အားျဖင့္ ေမာင္းႏွင္ေနေသာ ေတာ္လွန္ေရးလႈပ္ရွားမႈကို လႈံ႔ေဆာ္နိုင္ေရးအတြက္ ၾသဇာရွိသည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈတစ္ရပ္ကိုလည္း ျပသရန္ လိုအပ္ေနေသးသည္။

NUG သည္ ၎ အဓိက ခိုလႈံေနၿပီး စစ္ဆင္ေရးအတြက္ အထိုင္ခ်ထားသလို သင္တန္းမ်ားလည္း ေပးေနသည့္ အင္အားႀကီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အုပ္စုမ်ား၏ ယုံၾကည္ေလးစားမႈႏွင့္ အမိန႔္နာခံမႈကိုလည္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ မရေသးေပ။

ေစာသႏၲာေအး ဘာသာျပန္သည္။
အပိုင္း (၂) ကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

Author: Admin