ဓာတ္ပံု -တြစ္တာ

DMG ၊ ဩဂုတ္ ၁

ၿပီးခဲ့ေသာေမလတြင္ NUG ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဦးရည္မြန္က ယူကရိန္းတပ္ဖြဲ႕မ်ားအား လက္နက္အကူအညီမ်ား ေပးခဲ့သလို ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီလိုလားေသာ PDF မ်ားကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးရန္ အေနာက္ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားကို ေတာင္းဆိုခဲ့ေလသည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက ရပ္တည္ေပးတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အရ အင္အားျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာျဖစ္ရပါတယ္။ လက္နက္နဲ႔ ေငြေၾကးလိုမ်ိဳး လက္ေတြ႕ေထာက္ပံ့မႈေတြရခဲ့ရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေက်းဇူးတင္မိမွာပါ” ဟု ႐ိုက္တာႏွင့္အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။

“အဲဒီအေထာက္အပံ့ေတြရရင္ ေတာ္လွန္ေရးကို ျမန္ျမန္အဆုံးသတ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ျပည္သူေတြ အသက္ဆုံးရႈံးေန တာကိုလည္း ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳမႈက NUG အတြက္ ကစားပြဲအေျပာင္းအလဲတစ္ခု ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ေျမျပင္ရွိ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအက်ပ္အတည္းမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာတုန႔္ျပန္ပုံက ရႈပ္ေထြးသြားႏိုင္သည္။ ေဒသတြင္းရွိ အျခားႏိုင္ငံမ်ား၏ သေဘာတူညီမႈမရဘဲ NUG ကို တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳရန္ မည္သည့္ ဥေရာပအစိုးရကမွ တစ္ဘက္သတ္ေၾကညာဖြယ္ရာ မရွိေပ။

တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳမႈရလွ်င္ NUG အေနျဖင့္ ကုလထံမွလည္း အကူအညီမ်ားေတာင္းခံရရွိႏိုင္ၿပီး ႏိုင္ငံတြင္းရွိ NUG ထိန္းခ်ဳပ္ေနရာမ်ားအတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးျဖစ္လာႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းအေနျဖင့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအား လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ား မည္ကဲ့သို႔ ေပးႏိုင္မည္ကိုသာ အာ႐ုံစိုက္ေနၿပီး NUG ကို တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳမႈ တစ္ခုခုေပးလိုက္မည္ဆိုပါက စစ္ေကာင္စီ ကလည္း ထိုႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို ဟန႔္တားႏိုင္ဖြယ္ရွိေနပါသည္။

“သံတမန္ေတြကေတာ့ NUG ကို ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ တရားဝင္ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ျမင္ၿပီး NLD ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရထက္ ပိုၿပီးတိုးတက္တဲ့အစိုးရ အျဖစ္လည္း ရႈျမင္ၾကတယ္” ဟု Farmaner ကေျပာသည္။

“လက္ရွိအသိအမွတ္ျပဳမႈက အစိုးရအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတယ္လို႔ေျပာဖို႔ ခက္တယ္။ အသိအမွတ္ျပဳမႈနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြက ပိုက်ယ္ျပန႔္တဲ့ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒေတြအေပၚ အေျခခံထားၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနတစ္ခုတည္းနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ရတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘူး” ဟုလည္း သူကေျပာသည္။

NUG ကို တရားဝင္အစိုးရအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳမႈက ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္မရွိေသာ္လည္း ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံမွ ဥေရာပသမဂၢ ဥကၠဌအျဖစ္ တာဝန္ယူေနသည့္အတြက္ ဥေရာပသမဂၢထံမွ ပို၍ႀကီးမားေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားရရွိရန္ တြန္းအား ျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။

ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံသည္ ဥေရာပသမဂၢအတြင္း NUG အတြက္ အဓိကလမ္းေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ NUG အစိုးရ၏ အဓိကအေရးပါသူမ်ားထဲမွ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးလင္းသန႔္ က ပရက္ဂ္ၿမိဳ႕တြင္ အေျခစိုက္ေနသည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ဥေရာပတြင္ ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံက NUG ၏ ႏိုင္ငံတြင္းအရာရွိတစ္ဦးကို တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳေသာ ပထမဆုံးႏိုင္ငံျဖစ္သည္။

NUG ကို ခ်က္ဘဏ္မွတစ္ဆင့္ အလႉေငြမ်ားလက္ခံျခင္းႏွင့္ ေငြတိုက္စာခ်ဳပ္မ်ားေရာင္းခ်ျခင္းကို ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံ ကခြင့္ျပဳခဲ့သည္ဟု ဧရာဝတီသတင္းဌာနက ၿပီးခဲ့ေသာေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ စစ္ေကာင္စီထံမွကန႔္ ကြက္မႈမ်ား ရရွိၿပီးေနာက္မွာေတာ့ NUG ၏ရန္ပုံေငြမ်ား ကနဦးတြင္ရပ္တန႔္ခဲ့သည္။

“NUG က ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအရေထာက္ခံမႈေတြ ရထားတယ္။ ဒါက ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အတိတ္ကာလတုန္းက ဒီမိုကေရစီအကူးအေျပာင္း နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာေထာက္ပံ့မႈေတြရရွိခဲ့ဖူးတဲ့ အေတြ႕အႀကဳံေတြရယ္ ၊ ကာလရွည္ၾကာက်င့္ သုံးခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒေတြနဲ႔ သေဘာတရားေတြကေန အရင္းခံလာတာပါပဲ” ဟု ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံျခား ေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက ေျပာသည္။

“ NUG က သက္ဆိုင္သူအားလုံးကို စုစည္းၿပီး ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီအနာဂတ္ တည္ေဆာက္ဖို႔ ရည္႐ြယ္ထားတယ္ လို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေဖာ္ျပထားတာကို ေက်းဇူးတင္မိပါတယ္”

“၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလမွာ စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ခ်က္ႏိုင္ငံရဲ႕ရပ္ တည္ခ်က္ေတြက တစ္သမတ္တည္းျဖစ္ၿပီး ဥေရာပသမဂၢဥကၠဌ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာလည္း မေျပာင္းလဲပါဘူး” ဟု ခ်က္ႏိုင္ငံႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက ေျပာသည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ၎တို႔၏ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားမခ်မွတ္ရေသးခင္ ျမန္မာစစ္တပ္ ႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား ၾကားျဖစ္ပြားေနေသာ အေျခအေနမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္ဟူသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားလည္း ရွိေနပါသည္။ ထို႔ ျပင္ မည္သူက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏တရားဝင္အစိုးရျဖစ္သည္ ဟူေသာ ရႈပ္ေထြးသည့္ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ရန္ အျခားႏိုင္ငံမ်ား က မည္ကဲ့သို႔ဆုံးျဖတ္ၾကသနည္းဆိုသည္ကို အခ်င္းခ်င္း ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားလည္း ရွိ ေနျပန္ေသးသည္။

၂၀၂၃ ဩဂုတ္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးမည္ဟု စစ္ေကာင္စီက ေၾကညာထားသည္။ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တမည္မဟုတ္ဟု အမ်ားစုကယုံၾကည္ထားၿပီး NLD ကေတာ့ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရမည့္ပုံ မေပၚေပ။ အခ်ိဳ႕ေလ့လာသုံးသပ္သူ မ်ားက ႏိုင္ငံျခားအစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာအေရးမွ ျမန္မာ့အက်ပ္အတည္းကို ဖယ္ထုတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားကို လက္ခံလိမ့္မည္ဟု သုံးသပ္ၾကသည္။

“ေ႐ြးေကာက္ပြဲက လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒါက ေဒသတြင္း နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာကို လွည့္ျဖားဖို႔ႀကိဳးစားတာသက္သက္ပါပဲ” ဟု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ အတိုင္ပင္ခံ ဒါးရက္ခ်ိဳလက္က ေျပာသည္။
အာဆီယံအခန္းက႑

ဥေရာပအစိုးရမ်ားအတြက္ ျပႆနာတစ္ခုမွာ ျမန္မာ့အက်ပ္အတည္း ေျဖရွင္းရာတြင္ အာဆီယံဦးေဆာင္ေျဖရွင္းေနမႈကို ေတာက္ေလွ်ာက္ေထာက္ခံေနမႈ ျဖစ္ၿပီး ၂၀၂၂ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ထိုဦးေဆာင္မႈက ပိုၿပီးေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာသည္။ ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္က အာဆီယံ ႏွင့္ စစ္ေကာင္စီအၾကား သေဘာတူညီထားခဲ့ေသာ အခ်က္ ၅ ခ်က္ပါ သေဘာတူညီခ်က္က ေအာင္ျမင္မႈလုံးဝမရခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ားေရာက္ရွိရန္ ႏွစ္ဆနီးပါး အာဆီယံက အားထုတ္ခဲ့သည္။

ယခုႏွစ္အေစာပိုင္းတြင္ ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံမွ အာဆီယံအလွည့္က်ဥကၠဌအျဖစ္ တာဝန္ယူခ်ိန္မွာေတာ့ အာဆီယံ တုန႔္ျပန္မႈမ်ား ကေမာက္ကမျဖစ္သြားခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာဇန္နဝါရီလတြင္ ဟြန္ဆန္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔လာေရာက္ၿပီး စစ္အာဏာရွင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။ အာဆီယံအစိုးရအခ်ိဳ႕ကေတာ့ ထိုေတြ႕ဆုံမႈမ်ားအေပၚ စိုးရိမ္ပူ ပန္မႈမ်ား ရွိေနၾကသည္။

အာဆီယံဦးေဆာင္ေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားက လြဲေခ်ာ္ေနေသာေၾကာင့္ ယခုအခ်ိန္တြင္ အေနာက္ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ မ်ားအေနျဖင့္ NUG ကို တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားအား ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ျခင္း ျဖင့္ ၎တို႔၏ေစ့စပ္မႈမ်ားကိုတိုးျမႇင့္ရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားရွိေနသည္။

သို႔ေသာ္ အာဆီယံကိုအေရးမစိုက္ျခင္းေၾကာင့္ အာဆီယံႏွင့္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္ႏိုင္ၿပီး အထူးသျဖင့္ ယူကရိန္းစစ္ပြဲျဖစ္ပြားေနခ်ိန္တြင္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားကလည္း ကမာၻ႔တစ္ဘက္ျခမ္းရွိ အက်ပ္အတည္းတြင္ ၎တို႔ကိုယ္တိုင္ တိုက္႐ိုက္ပါဝင္ ပတ္သက္လိုပုံ မေပၚေပ။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ EU ႏွင့္ အာဆီယံအေနျဖင့္ အဆိုပါကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး နီးနီးကပ္ကပ္ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ေနၾကပါသည္။ အာဆီယံဆိုင္ရာဥေရာပသမဂၢသံအမတ္ Igor Driesmans က ၿပီးခဲ့ေသာသီတင္းပတ္တြင္ မေလးရွားႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဆိုင္ဖူဒင္ အဗၺဒူလာ ႏွင့္ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အာဆီယံ၏မူဝါဒ ေျပာင္းလဲရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့ေသာလမ်ားအတြင္းကလည္း မေလးရွားအစိုးရက NUG တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာခဲ့ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ NUG ႏွင့္ ပထမဆုံးဆက္ဆံေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္။ က်န္အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားကို လည္း NUG ႏွင့္ထိေတြ႕ဆက္ဆံရန္ တြန္းအားေပးႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

ဥေရာပသံအမတ္ႏွင့္ မေလးရွားႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးတို႔ ေတြ႕ဆုံၿပီးခ်ိန္တြင္ “ျမန္မာ့အေရးမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနသူ အားလုံးနဲ႔ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းေရးေတြအပါအဝင္ အဓိပၸာယ္ျပည့္ဝတဲ့ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ ၅ ခ်က္ရရွိႏိုင္ရန္ ဆန္းသစ္ေသာ ေျခလွမ္းမ်ားရွာေဖြႏိုင္ေရး” ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟု တြစ္တာတြင္ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

“အာဏာသိမ္းမႈက ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတက် ေ႐ြးေကာက္ထားတဲ့ အရပ္သားအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့တယ္။ စစ္တပ္မွာ ဒီမိုကေရစီက်တဲ့ တရားဝင္ျဖစ္မႈမရွိဘူး။ ဒီမိုကေရစီအေရး ဦးတည္လုပ္ကိုင္ေနသူအားလုံးနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢက အျပည့္အဝရပ္တည္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး နဲ႔ အေျခခံက်တဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကို  ေလးစားလိုက္နာပါတယ္”

ဥေရာပသမဂၢသည္ CRPH ႏွင့္ NUG တို႔၏ လက္ရွိအက်ပ္အတည္းအတြက္ ေဆာင္႐ြက္ေနၾကေသာ ဒီမိုကေရစီလိုလားသည့္ အင္အားစုမ်ားကိုႀကိဳဆိုပါသည္ဟု ထိုအရာရွိကေျပာသည္။ ျမန္မာ့အက်ပ္အတည္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းႏိုင္ေရးအတြက္ ပါဝင္ပတ္သက္သူမ်ားအားလုံးႏွင့္ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းခဲ့သည္ ဟုလည္းေျပာသည္။

သို႔ေသာ္လည္း EU အဖြဲ႕ဝင္အမ်ားအျပားက လက္ရွိထက္ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္ရန္ ေတာင္းဆိုေနၾကသည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံအက်ပ္အတည္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတြင္း လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အေျခအေနေတြ တစ္ေန႔တစ္ျခားယို ယြင္းလာေနတဲ့အတြက္ ဥေရာပအစိုးရေတြက NUG နဲ႔ အနီးကပ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ ပိုအာ႐ုံစိုက္ရမယ္ဆိုတာကို သတိထားမိလာၾကတယ္”ဟု ဥေရာပပါလီမန္ ဒုတိယဥကၠဌ Heidi Hautala က ေျပာသည္။

“ပဋိပကၡေၾကာင့္ ေနရပ္စြန႔္ခြာသူ တစ္သန္းေက်ာ္သြားၿပီ။ ကမာၻေပၚမွာ မိုင္းဒဏ္ အခံရဆုံးႏိုင္ငံေတြထဲက တစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာတာေၾကာင့္ ဥေရာပအစိုးရေတြအေနနဲ႔ ဒီအက်ပ္အတည္းအတြက္ ေရရွည္တည္တံ့ၿပီး ဒီမိုက ေရစီနည္းလမ္းက်တဲ့ ေျဖရွင္းမႈေတြကိုရွာေဖြဖို႔ ပိုၿပီးႀကိဳးစားဖို႔လိုတယ္” ဟုလည္းေျပာသည္။

“ဥေရာပအစိုးရေတြ နဲ႔ NUG ၾကား နီးကပ္တဲ့ဆက္ဆံေရးက ဒီႀကိဳးပမ္းမႈအတြက္ အေရးပါလာပါလိမ့္မယ္” ဟု Heidi Hautala က ဆိုသည္။

ၾကည္ျဖဴစံ

“Asia Times” တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ “David Hutt” ၏ “Shadow Myanmar government gaining European friends” ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေရးသားသည္။

Author: Admin