ဇြန္ ၈
■ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးသေဘၤာျဖင့္ စစ္ေတြသို႔ လိုက္ပါလာသည့္ လူ ၃၉ ဦးကို စစ္ေဆးရာတြင္ အဆိုပါ လူ ၉ ဦး၌ ကိုဗစ္ပိုးေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ လက္ေထာက္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာစိုးဝင္းပိုင္က ေျပာသည္။
■ ရခိုင္ျပည္၊ သံတြဲၿမိဳ႕နယ္တြင္ ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕ (TPDF) ကို ပါဝင္သင့္ပါဝင္ထိုက္သည့္ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုမ်ားႏွင့္ စစ္ေကာင္စီအား ဆန႔္က်င္ေတာ္လွန္လ်က္ရွိေသာ ရဲေဘာ္မ်ား စုစည္းညႇိႏႈိင္းၿပီး  ဇြန္လ ၇ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းလိုက္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ၿပီး ဒြါရာဝတီမ်ိဳးခ်စ္လူငယ္မ်ားအဖြဲ႕မွ ယင္းေၾကညာခ်က္အား ဆန႔္က်င္ေၾကာင္း သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
■ ရခိုင္ျပည္ရွိ စစ္ေဘးေရွာင္ မူလတန္းေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားကို ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီမွ တစ္ဦးလွ်င္ ေက်ာင္းဝတ္စုံတစ္စုံစီ ေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီ၏ သတင္းျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဦးလွသိန္းက ေျပာခဲ့သည္။
■ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔က ဓါးျပတိုက္ခံရၿပီး လက္နက္ကိုင္ေဆာင္ထားေသာလူတစ္စု၏ ျပန္ေပးဆြဲဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္မႈကိုခံခဲ့ရသည့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕မွ ပရိေဘာဂေရာင္းဝယ္ေရးဆိုင္ရွင္ သားဖႏွစ္ဦးထဲမွ ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးေရာ္ဖီးမွာ ဇြန္လ ၈ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။
■ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္သို႔ တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္လာသူ ၁၉ ဦးကို ကိုဗစ္ပိုးစစ္ေဆးရာ တစ္ဦးမွာ ကိုဗစ္ပိုးေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေမာင္ေတာခ႐ိုင္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံမွ သိရသည္။
■ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထုတ္ (Sinopharm Biotech) ကိုဗစ္ - ၁၉ ကာကြယ္ေဆး အလုံးေရ (၈၀၀၀) ရခိုင္ျပည္သို႔ေရာက္ရွိေနေၾကာင္း ျပည္နယ္ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။
ဇြန္ ၉
■ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ ဂႏၶာရီ ပရဟိတဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ အသက္ ၂၇ ႏွစ္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ပီပင္ရင္းစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ အသက္ ၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူေဆာင္႐ြက္ေပးရန္ ရကၡိဳင္ျပည္သူ႔အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းထံသို႔ အေမရိကန္ေရာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕ (Arakanese women’s Association – USA) မွ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထုတ္ကာ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။
■ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မမ်ားျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံထားရသည့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမတ္ႏိုင္၏ညီ ကိုေအာင္ျမတ္ေက်ာ္၊ ညီမႏွင့္ ေယာက္ဖ အပါအဝင္ ၁၀ ဦးမွာ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔က ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ၾကသည္။
■ ရခိုင္ျပည္ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ ခေမာင္းေတာေက်း႐ြာအနီး ေက်ာက္တူးတြင္းထဲတြင္ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔က ကေလးငယ္ႏွစ္ဦး ေရနစ္ေသဆုံးခဲ့ၾကသည္။ ေသဆုံးသူႏွစ္ဦးမွာ ခေမာင္းေက်း႐ြာမွ ဦးမိုးမိုးေက်ာ္၏သား ေမာင္မိုးထက္ေက်ာ္ (၄ ႏွစ္) ႏွင့္ ဦးတင္ေက်ာ္ဟန္၏သား ေမာင္နားတက္ေခ် (၃ ႏွစ္) တို႔ျဖစ္သည္။
ဇြန္ ၁၀
■ သံတြဲၿမိဳ႕နယ္ သူေဌးေခ်ာင္းေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းဧရိယာထဲတြင္ ပါဝင္သျဖင့္ ေနရာေျပာင္းေ႐ြ႕ကာ ေက်း႐ြာအသစ္တည္ေဆာက္ေနရသည့္ ေရေကာက္ေက်း႐ြာသစ္ႏွင့္ ပုရစ္ေက်း႐ြာတို႔တြင္ ေငြေၾကးအခက္အခဲေၾကာင့္ ေနအိမ္ေဆာက္လုပ္မႈမ်ားမွာ ၿပီးစီးမႈမရွိေသးဟု ႐ြာသားမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။
■ ရခိုင္အသင္း (စကၤာပူ) မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္သည့္ AA စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္၏ညီအပါအဝင္ ၁၀ ဦး လြတ္ေျမာက္လာသည့္အတြက္ ႀကိဳဆိုၿပီး AA အေနျဖင့္ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္တုံ႔ျပန္မႈမ်ားကို ျပန္လည္တုံ႔ျပန္သြားမည္ဟု ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္၏ေျပာခြင့္ရ ဦးခိုင္သုခက ေျပာဆိုခဲ့သည္။
ဇြန္ ၁၁
■ ရခိုင္ျပည္၊ စစ္ေတြခ႐ိုင္တရား႐ုံးတြင္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (AA) ႏွင့္ ဆက္စပ္သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးခံရၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈဥပေဒပုဒ္မမ်ားျဖင့္ တရားရင္ဆိုင္ေနရသူ ၃၇ ဦး၏ အမႈမ်ားအား ႐ုပ္သိမ္းလႊာတင္ထားျခင္းကို ေစာင့္ေနရဆဲျဖစ္သည္ဟု အမႈအားလိုက္ပါေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ ေရွ႕ေနမ်ားထံမွ သိရသည္။
■ ရခိုင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးညီပုအမႈမွ ေနာက္ဆုံး တရားလိုျပသက္ေသတစ္ဦးအား ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး လာမည့္႐ုံးခ်ိန္းတြင္ စြဲခ်က္အမိန႔္ခ်ႏိုင္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
■ ရခိုင္ျပည္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္ ညမထြက္ရအမိန႔္ ပုဒ္မ ၁၄၄ (ည ၁၀ နာရီမွ နံနက္ ၅ နာရီထိ) ကို ေနာက္ထပ္ ႏွစ္လ တိုးလိုက္ေၾကာင္း ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။
■ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP) မွ အရာရွိတစ္ဦးအပါအဝင္ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ (၅) ဦးတို႔သည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္တြင္ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းက ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။
■ ရခိုင္ျပည္ အပါအဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အေထာက္အပံ့လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ကိုးရီးယား သမၼတႏိုင္ငံမွ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ေအဂ်င္စီ (UNHCR) ႏွင့္ ကုလသမဂၢ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာ အစီအစဥ္ (WFP) တို႔မွ တစ္ဆင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၁ ဒသမ ၃)သန္း လႉဒါန္းမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
■ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္သို႔ တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္လာသည့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ လူ ၁၉ ဦးကို စစ္ေဆးရာ ႏွစ္ဦးတြင္ ကိုဗစ္ေရာဂါပိုးေတြ႕ရွိခဲ့သျဖင့္ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေရး အစီအစဥ္မ်ားအား ၿမိဳ႕အႏွံ႔ လိုက္လံေၾကညာခဲ့သည္။
■ ရခိုင္ျပည္၊ ဂြၿမိဳ႕နယ္မွ ေက်း႐ြာတစ္႐ြာတြင္ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အ႐ြယ္ရွိ မိန္းကေလးငယ္တစ္ဦးအား အသက္ ၄၇ ႏွစ္အ႐ြယ္ ပေထြးျဖစ္သူက အဓမၼျပဳက်င့္သည့္ ျဖစ္စဥ္တစ္ခု ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
ဇြန္ ၁၂
■ ရခိုင္ျပည္၊ ေမာင္ေတာခ႐ိုင္၊ ကညင္ေခ်ာင္းစီးပြားေရးဇုန္၊ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး ဆိပ္ကမ္းတြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔မည့္ ၾကက္သြန္နီမ်ား တင္ေဆာင္လာသည့္ ကုန္ကားအစီး‌ေရ ၂၀၀ နီးပါး ပိတ္မိေနခဲ့သည္။
■ ျပည္မဘက္မွ ရခိုင္ျပည္သို႔ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈလုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အသုံးျပဳမႈ အမ်ားဆုံးလမ္းျဖစ္သည့္ မင္းဘူး-အမ္း ကားလမ္းမမွာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း မိုးရာသီဆိုလွ်င္ ကားလမ္းေခ်ာ္ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ႀကဳံေတြ႕ေနရေၾကာင္း ယာဥ္ေမာင္းမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။
ဇြန္ ၁၃
■ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မေစ်းႀကီးအတြင္းရွိ ပ်ံက်ေစ်းသည္မ်ားကို ေစ်းအနီးရွိ BXT ဆိပ္ကမ္းေျမယာေပၚတြင္ အသစ္ေဆာက္လုပ္ထားေသာ ေစ်းသစ္သို႔ ဇြန္လ ၁၃ ရက္ေန႔ကစတင္ကာ ေနရာခ်ထားေပးေနေၾကာင္း ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီက ဆိုသည္။
■ ရခိုင္ျပည္၊ အမ္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေပၚတို႔တြင္ လူငယ္မ်ားဦးေဆာင္ကာ သစ္ပင္စိုက္ပ်ိဳးေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ဇြန္လ ၁၃ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အပင္ေရ တစ္သိန္းေက်ာ္ စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ဇြန္ ၁၄
■ ရခိုင္ျပည္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေငြက်ပ္သိန္းေပါင္း ၂၉၀၀ ေက်ာ္ခန႔္ တန္ဖိုးရွိသည့္ WY စာတန္းပါ ေဆးျပားေပါင္း ၁၉၅၀၀၀ ျပားအား ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။
■ ရခိုင္ျပည္အတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္တို႔ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ တိုက္ပြဲမ်ားၿငိမ္သက္ ေနသည့္အတြက္ ယခုႏွစ္မိုးရာသီတြင္ လယ္ယာမ်ားထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ရန္ မိမိေက်း႐ြာမ်ားကို ျပန္ေသာ္လည္း ႐ြာအနီးတပ္စြဲထားသည့္ ျမန္မာစစ္တပ္က ႐ြာသားမ်ားျပန္မလာၾကရန္ ႏွင္လႊတ္သည္ဟု ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ေဇယ်ေက်း႐ြာသားမ်ားက ေျပာသည္။
■ ရခိုင္ျပည္အတြင္းရွိ စစ္ေတြ၊ ပုဏၰားကြၽန္း၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ ရေသ့ေတာင္၊ မင္းျပား၊ ရမ္းၿဗဲႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ တို႔တြင္ ေ႐ြ႕လ်ားစာၾကည့္တိုက္မ်ားအား ရက္သတၱပတ္အတြင္း တစ္ရက္စီ ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ တက္ႂကြလူငယ္မ်ားက ဦးေဆာင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၾကသည္။
■ ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္ စစ္ေတြ- ေက်ာက္ျဖဴ-ေတာင္ကုတ္- မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ေျပးဆြဲသည့္ ေရေၾကာင္းလိုင္းမ်ားကို ကစၦပနဒီ ေရယာဥ္လိုင္းမွ ရက္အကန႔္အသတ္မရွိ ရပ္နားလိုက္သည္။
■ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပင္ေကာက္ေက်း႐ြာအုပ္စုတြင္ လွ်ိဳပိတ္ဆည္တည္ေဆာက္ရာ၌ ေျမယာပါဝင္သြားသူမ်ားမွာ ၃ ႏွစ္ၾကာသည့္တိုင္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ မရရွိၾကေသးေၾကာင္း ေဒသခံေျမပိုင္ရွင္မ်ားက ေျပာသည္။
ဇြန္ ၁၅
■ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဖက္မွ နတ္ျမစ္ကိုျဖတ္ကူးကာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲသို႔ တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္လာသူတစ္ဦးအား ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ နံနက္ ၇ နာရီေက်ာ္အခ်ိန္တြင္ ျမန္မာဖက္က ကုန္သြယ္ေရးေမာ္ေတာ္ေရယာဥ္ တစ္စီးမွ ကယ္တင္ခဲ့ရသည္။
■ ေမလ ၃ ရက္ေန႔မွ ေမလ ၁၄ ရက္ေန႔အထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရန္ပ်က္ကြက္ခဲ့သည့္ ရခိုင္ျပည္မွ ဆရာ၊ ဆရာမ ၉ဝ ဦးကို တာဝန္မွ ရပ္ဆိုင္းခဲ့သည္။
■ ရခိုင္တြင္ မိုးအဆက္မျပတ္႐ြာသြန္းေနမႈေၾကာင့္ ေက်ာက္ေတာ္၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ရေသ့ေတာင္၊ ေျမပုံ၊ စစ္ေတြႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕တို႔မွ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းအမ်ားအျပားတြင္ ေရနစ္ျမဳပ္မႈေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား အခက္ခဲျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။
■ ရခိုင္ျပည္တြင္ ကေလးသူငယ္မ်ားအပါအဝင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အဓမၼျပဳမႈျဖစ္စဥ္ ၂၀၁၈ က ၆ မႈ၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္က ၅ မႈ၊ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္က ၂၀ မႈႏွင့္ ၂၀၂၁ ဇြန္လအလယ္ထိ ၅ မႈႏွင့္ ျမင့္တက္လာေနေၾကာင္း Legal Clinic Myanmar က သိရသည္။

Author: DMG