ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနက ဝက္ဘ္ဆိုက္အခ်ိဳ႕အား အသံုးျပဳ၍မရေအာင္ ပိတ္ခိုင္းသည့္ ညႊန္ၾကားခ်က္သည္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးဥပေဒႏွင့္ မကိုက္ညီေၾကာင္း ေထာက္ျပခ်က္အပါအဝင္ တရားဝင္ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရားရံုး (ICJ) က  ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

အစိုးရညႊန္ၾကားခ်က္၏ တရားဝင္မႈအေပၚ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒအရ ေမးခြန္းထုတ္ႏိုင္သည့္ အခ်က္အလက္ အမ်ားအျပားကိုလည္း အဆိုပါထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ICJ ၏ လူ႔အခြင့္အေရး ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္သည္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္၊ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ရပိုင္ခြင့္ႏွင့္၊ က်န္းမာေရးအသိပညာေပး သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား အပါအဝင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရယူပိုင္ခြင့္ တို႔အေပၚတြင္ အဓိက ဦးတည္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ဤအခြင့္အေရးမ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒမ်ားအရလည္း အခိုင္အမာ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားၿပီးသား ျဖစ္သည္။ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ရယူခြင့္အား စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ဓေလ့ထံုးတမ္းအခြင့္အေရးမ်ား (International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights - ICESCR) ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာပဋိညာဥ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါဝင္လက္မွတ္ ေရးထိုးထားသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္တြင္လည္း အာမခံေပးထားသည္။

ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန (Ministry of Transport and Communications - MOTC) သည္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၇ ကို မွီျငမ္းထားသည္ဟု ယူဆရေသာ အမိန္႔တစ္ရပ္ကို ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဤအမိန္႔အရ ဆက္သြယ္ေရးကုမၸဏီမ်ားသည္ “သတင္းတု”၊ ညစ္ညမ္းအေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ားအား လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ အေၾကာင္းအရာမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးေနသည္ဟု ၎တို႔ယူဆသည့္ ဝက္ဘ္ဆိုက္ ၂၁၄၇ ဆိုက္အား ပိတ္ဆို႔ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ဆက္သြယ္ေရးကုမၸဏီတစ္ခု၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ကိုဗစ္-၁၉ အေၾကာင္းကို ထည့္သြင္းေရးသား ထားေသာ္လည္း ဤပိတ္ဆို႔မႈ၌ ကိုဗစ္-၁၉ ႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ သတင္းအခ်က္မ်ားလည္း အက်ံဳးဝင္ မဝင္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေပ။

MOTC ၏ အမိန္ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ၿပီးၿပီးခ်င္းပင္ ၎တို႔၏ ပိတ္ဆို႔မႈ၌ ရခိုင္အေျခစိုက္ Development Media Group ႏွင့္ နိရဥၥရာ ကဲ့သို႔ေသာ တိုင္းရင္းသားေဒသ သတင္းဌာနမ်ားလည္း ပါဝင္ေနသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။ ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားအား ပိတ္ဆို႔မႈ၏ ေနာက္ကြယ္က အေၾကာင္းရင္းမွန္မ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ရန္ လိုအပ္လာခဲ့သည္။

ICJ ၏ ေၾကညာခ်က္တြက္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို အေလးေပး ေျပာဆိုထားသည္။

ထိုဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားအား အသံုးျပဳခြင့္မရေအာင္ ပိတ္ဆို႔ျခင္းသည္ လူထုႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာပဋိညာဥ္ အခန္း ၁၉ ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒမ်ားျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးထားသည့္ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္၊ သတင္းအခ်က္အလက္ ရယူသိရွိပိုင္ခြင့္ တို႔အပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သတိျပဳစရာ ျဖစ္လွ်က္ရွိသည္။

အစိုးရထုတ္ျပန္ေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား၏ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားနည္းေနျခင္းသည္ အေသအခ်ာ ေလ့လာစိစစ္ရန္အတြက္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနသကဲ့သို႔ ဤအခြင့္အေရးကို ပိတ္ဆို႔တားျမစ္ျခင္းအား လက္သင့္ခံႏိုင္ေလာက္သည့္ အေနအထားမ်ိဳးလည္း မေတြ႔ရေပ။

ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါ အေရးတြင္လည္း MOTC ၏ အမိန္႔ေၾကညာခ်က္သည္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ား၏ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ရယူပိုင္ခြင့္ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားျခင္း မရွိေပ။ ICESER အရ အာမခံေပးထားၿပီးျဖစ္ေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ရယူပိုင္ခြင့္သည္ က်ားမ တန္းတူမေရြး ရယူခြင့္ရွိသကဲ့သို႔ ဤအခြင့္အေရး၌ က်န္းမာေရးသတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ရယူခြင့္လည္း ပါဝင္သည္။ MOTC ၏ အမိန္႔အရ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ျဖဴးေနသည့္ တရားဝင္ ရင္းျမစ္မ်ားအား ပိတ္ဆို႔ျခင္းသည္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ရယူႏိုင္မည့္ လမ္းေၾကာင္းအား လံုးဝ တားဆီးလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

MOTC ၏ အမိန္႔အား ျပန္လွန္ေမးခြန္းထုတ္ရန္အတြက္ ေဖာ္ျပပါ တရားဝင္နည္းလမ္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည္။
(က) ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ထံ ကန္႔ကြက္စာ ေပးပို႔တိုင္ၾကားျခင္း
(ခ) အမိန္႔စာခြ်န္လႊာ ထုတ္ျပန္ေပးရန္ ျပည္ေထာင္စုတရားရံုးခ်ဳပ္ထံ ေရးသားတိုင္ၾကားျခင္း
(ဂ) သီးျခားသက္သာခြင့္ဥပေဒ အရ ထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ရပ္ ေတာင္းဆိုျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

ရည္ညႊန္း - ICJ sets out legal deficiencies in Ministry of Transport and Communications Order to block access to specific websites


Author: DMG