ဓာတ္ပုံ - AFP

DMG ၊ ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး

အာဏာသိမ္းၿပီး ၁၄ လေက်ာ္ကာလအတြင္း ျမန္မာစစ္တပ္ေၾကာင့္ ေသဆုံးခဲ့ရသူ စုစုေပါင္းသည္ ၁၇၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္။ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ အရပ္သားအစိုးရကို ျမန္မာစစ္တပ္က ျဖဳတ္ခ်ၿပီးေနာက္ပိုင္း အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား က်ယ္ျပန႔္လာခဲ့ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္က ရက္စက္ေသာနည္းဗ်ဴဟာခ်မွတ္ကာ ေဒသခံလူထုမ်ားအေပၚ ႏွိမ္နင္းလာခဲ့သည္။ ဆႏၵျပသူမ်ားကိုျမန္မာစစ္တပ္က စစ္တပ္သုံးယာဥ္မ်ားျဖင့္ တိုက္ခိုက္ခဲ့သလို အရပ္သားမ်ားကို အရွင္လတ္လတ္မီးရႈိ႕ခဲ့ၿပီး ဖမ္းဆီးခံရသူမ်ားကိုလည္း စစ္ေၾကာေရးစခန္းမ်ားတြင္ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ျမန္မာစစ္တပ္၏ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တစိုက္မတ္မတ္ ရႈတ္ခ်ခဲ့သလို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင ္ဒီမိုကေရစီျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ အာဏာသိမ္းျမန္မာစစ္တပ္ကို ဖိအားေပးႏိုင္ရန္အတြက္ ဘိုင္ဒန္အစိုးရက ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ၎တို႔၏စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ၎တို႔ႏွင့္ပတ္သက္သူ မ်ားအေပၚ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ျငားလည္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ထင္သာျမင္သာေသာရလဒ္ အနည္းငယ္သာရရွိခဲ့ေသာ အဆိုပါ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးသက္ေရာက္မႈမ်ား အေပၚ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား ေဆြးေႏြးျငင္းခုံလ်က္ရွိသည္။

အာဏာသိမ္းကာလ တစ္ႏွစ္လြန္ေျမာက္လာၿပီးေနာက္မွာေတာ့ ျမန္မာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ခ်ဥ္းကပ္ ေဆာင္႐ြက္ေနေသာနည္းလမ္းမ်ားကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္လာသည္။ ၿပီးခဲ့ေသာေအာက္တိုဘာလတြင္ စတင္ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ရွိ ရီပတ္ဘလီကင္ႏွင့္ ဒီမိုကရက္အမတ္မ်ား လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေအာင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည့္ Burma Act 2021 ကို မၾကာေသးမီကပဲ အတည္ျပဳလိုက္ၿပီျဖစ္သည္။ အဆိုပါဥပေဒတြင္ “ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအေရး ျမႇင့္တင္ႏိုင္ရန္ေဆာင္႐ြက္ေနၾကသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ေထာက္ခံရန္ႏွင့္ ျမန္မာ စစ္တပ္က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားအတြက္ တာဝန္ခံမႈရွိလာေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရန္” စသည္တို႔ပါဝင္သည္။

အကယ္၍အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း အျပင္းထန္ဆုံး စစ္ဒဏ္ခံေနရၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အေရးအပါဆုံးေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ဆက္ၿပီးလ်စ္လ်ဴျပဳေနဦး မည္ဆိုပါက ယင္းရည္မွန္းခ်က္မ်ား ေအာင္ျမင္ရန္ ခက္ခဲေနေပလိမ့္ဦးမည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေပါင္း ၂၀ နီးပါး လက္ရွိအခ်ိန္အထိ လႈပ္ရွားလ်က္ရွိသည္။ ၎အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာေအာင္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအရလည္း အေရးပါေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားျဖစ္သလို မိမိတို႔နယ္ေျမကို စိုးမိုးထားႏိုင္ကာ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ အျခားလူမႈေရးဆိုင္ရာမ်ားကိုလည္း ဝန္ေဆာင္မႈေပးလ်က္ရွိသည္။

တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္း အမ်ားစုကေတာ့ လက္ရွိအာဏာသိမ္းစစ္တပ္ကို ဦးတည္ဆန႔္က်င္ တိုက္ခိုက္လ်က္ရွိေနၿပီး အခ်ိဳ႕ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကလည္း စစ္တပ္အတိုက္အခံ အင္အားစုမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားကို ကူညီပံ့ပိုးလ်က္ရွိသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနျဖင့္ အဆိုပါအုပ္စုမ်ားထဲမွ မည္သည့္အဖြဲ႕အစည္းကိုမဆို ေငြေၾကး သို႔မဟုတ္ စစ္ေရး အေထာက္အပံ့မ်ားေပးရန္ သတိျပဳခဲ့မိၿပီးသား ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ ေရရွည္တည္တံ့ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနျဖင့္ ဆက္ဆံေရးတည္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္ အမ်ားျပည္သူ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမ်ား အပါအဝင္ အျခားေသာ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈပုံစံမ်ားျဖင့္ အကူအညီေပးႏိုင္သည္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအားလုံး အသုံးဝင္ႏိုင္ေသာ မိတ္ဘက္မ်ားမဟုတ္ၾကေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ကေတာ့ အသုံးဝင္ေသာမိတ္ဘက္မ်ား ျဖစ္လာႏိုင္သည္။

အေမရိကန္မူဝါဒေရးရာသမားမ်ား အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခိုင္ၿမဲေသာျပည္သူ႔ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းအခ်ိဳ႕ကို ေ႐ြးခ်ယ္ၿပီး ဆက္ဆံေရး စတင္သင့္ေပၿပီ။ ထိုသို႔ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ အေၾကာင္း ၃ ခ်က္ရွိေနသည္။

ပထမဆုံးအခ်က္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးတြင္ မည္သည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမဆို ပါဝင္မည္ျဖစ္သည္ကို သံသယျဖစ္ဖြယ္မရွိေပ။ ၎တို႔သည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ လ်စ္လ်ဴျပဳ၍မရႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ၎တို႔၏ဘဝကို နက္ရႈိင္းစြာ နစ္ျမႇဳပ္ထားခဲ့ၾကသည္။

ဒုတိယအခ်က္မွာ အကယ္၍ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈတြင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသာ ပါဝင္ခဲ့မည္ဆိုပါက ေရရွည္တည္တံ့ၿပီး အားလုံးပါဝင္ႏိုင္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံဒီမိုကေရစီ တည္ေဆာက္ေရးမူေဘာင္ကို အမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရက ဆက္လက္ႀကိဳးပမ္းႏိုင္လိမ့္မည္။ အေမရိကန္ေပၚလစီမိတ္ကာမ်ားက ထိုသို႔ျဖစ္လာရန္ အားထုတ္ႏိုင္သည္။

ေနာက္ဆုံးအခ်က္အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္အတူ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္မည္ဆိုပါက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႀကီးထြားလာေနေသာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အက်ပ္အတည္းႀကီးကို ေလွ်ာ့ခ်လာႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ပဋိပကၡဒဏ္ခံေန ရသူမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာအကူအညီမ်ား ေပးစြမ္းႏိုင္သူမ်ားျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့ျပည္တြင္းစစ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား

ျမန္မာ့အေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာၾကည့္လွ်င္ ဒီမိုကေရစီအေရးပဋိပကၡႏွင့္ ျပည္တြင္းစစ္က အတူယွဥ္တြဲႀကီး ျပင္းလာသည္ကို ေတြ႕ရေပလိမ့္မည္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရး ရရွိၿပီးေနာက္ပိုင္း ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို က်င့္သုံးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းလိုက္ခ်ိန္မွာေတာ့ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္း ေျပာင္းျပန္လွန္သြားခဲ့ေတာ့သည္။ ႏိုင္ငံအစြန္အဖ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ား၏ မေက်နပ္ခ်က္မ်ားက မတည္ၿငိမ္မႈႀကီးထြားလာေစဖို႔ ေလာင္စာမ်ားျဖစ္လာခဲ့သည္။

လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ားထဲမွ မ်ားစြာ ေသာလူမ်ိဳးစုမ်ားက ႏိုင္ငံေရးလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ အာဏာသိမ္းသူမ်ားႏွင့္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ရန္ လက္နက္မ်ား ကိုင္ေဆာင္ခဲ့ရေတာ့သည္။

၁၉၆၀ ႏွင့္ ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တင္းၾကပ္ေသာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္တြင္ တံခါးပိတ္ႏိုင္ငံျဖစ္ခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ခြဲထြက္အဖြဲ႕သစ္မ်ား ပဋိပကၡတြင္ပါဝင္လာေသာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းၿခိမ္းေျခာက္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားလာခဲ့သည္။

စစ္ပြဲအရွိန္ျမင့္လာသည္အမွ် အခ်ိဳ႕ေသာတိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ၎တို႔လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (NDF) ဟုလူသိမ်ားေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ား၏ မဟာမိတ္အဖြဲ႕က တိုင္းရင္းသားကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္မူေဘာင္မ်ား အတြက္ လူသိရွင္ၾကား ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ စစ္အာဏာရွင္မ်ားက ျငင္းပယ္ခဲ့ၾကသည္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးရာတြင္လည္း “ဖက္ဒရယ္”ဆိုေသာစကားလုံးကို သုံးစြဲခြင့္ တားျမစ္ခဲ့သည္။ ၎အသုံးအႏႈန္းကို သုံးစြဲလွ်င္ပင္ ေထာင္ဒဏ္မ်ားခ်မွတ္ႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။

၁၉၈၉ ခုႏွစ္ မွ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အတြင္း တိုင္းျပည္တည္ၿငိမ္ရန္ ရည္႐ြယ္ၿပီး ႏွစ္ဘက္အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ၎သေဘာ တူညီခ်က္မ်ားက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးမေက်နပ္ခ်က္ကို ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္းမရွိခဲ့ေပ။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ စစ္တပ္မွအရပ္သားအစိုးရထံသို႔ ၎၏အာဏာတခ်ိဳ႕ ေပးအပ္ခဲ့ၿပီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အျမန္ဆုံးစတင္ႏိုင္ရန္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ားက “ဒီမိုကေရစီ ႏွင့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္၏ အေျခခံမူေဘာင္မ်ားေပၚတြင္ အေျခခံထားသည့္ ျပည္ေထာင္စုကိုတည္ေထာင္ရန္”အဆိုျပဳထားၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။ အဆိုပါသေဘာ တူညီခ်က္က အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားအတြက္ မူေဘာင္တစ္ရပ္ကို ခ်မွတ္ထားၿပီး ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီအတြက္ သီးျခားအခ်က္မ်ား ညႇိႏႈိင္းရန္ပါရွိသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ အဖြဲ႕ ၈ ဖြဲ႕က သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ တြင္ ေနာက္ထပ္အဖြဲ႕ ၂ ဖြဲ႕ပါဝင္လာခဲ့သည္။

၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ အရပ္သားအစိုးရကိုျဖဳတ္ခ်ၿပီး စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းယူလိုက္ၿပီးေနာက္မွာေတာ့ အဆိုပါႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ရပ္ဆိုင္းသြားေတာ့သည္။ အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေဆြေႏြးမႈမ်ား က်ိဳးေၾကသြားခဲ့ၿပီး တႏိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုသည္ကလည္း ေသဆုံးသြားေတာ့သည္။

ျပည္တြင္းသေဘာထား ကြဲလြဲမႈကို အျမစ္ျဖဳတ္ၿပီး ႏိုင္ငံကိုထိန္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္ ျမန္မာစစ္တပ္မွ စတင္ခဲ့ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈလႈိင္းသစ္က ႏိုင္ငံကို ေရွာ့ခ္ရေစခဲ့သည္။

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ဩဇာတခ်ိဳ႕တဝက္ လႊမ္းမိုးထားႏိုင္ေသာ အဓိကကစားသမားမ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။ ၎အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရ၏ ေလ်ာ့ရဲရဲႏိုင္ေသာ တပ္ဖြဲ႕မ်ားထက္ ပိုမိုအားေကာင္းၿပီး စုစည္းမႈလည္းရွိသည္။ ဥပမာဆိုရလွ်င္ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္မွ အင္အား ၂၀၀၀၀ မွ ၃၀၀၀၀ ၾကားရွိေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အႀကီးမားဆုံး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္သည့္ “ဝ” သည္ အေျမာက္မ်ား၊ သံခ်ပ္ကာမ်ားျဖင့္ လႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္ႏိုင္စြမ္းရွိသည္။ ထိုင္းနယ္စပ္တေလွ်ာက္တြင္လည္း KNU က နယ္ေျမထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ၿပီး လူဦးေရ ၈ သိန္းနီးပါးကို အုပ္ခ်ဳပ္ထားသည္။ အဖြဲ႕ကို ပုံမွန္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား၊ ျပည္တြင္းကြန္ဂရက္မ်ား သီးျခားက်င္းပေပးၿပီး ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ အထက္တန္းက်မႈမ်ားျဖင့္ အဆင့္ျမင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည္။

အပိုင္း (၂) ကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

ၾကည္ျဖဴစံ

Warontherocks တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ ေဆာင္းပါးရွင္ “Kaitlyn Robinson” ေရးသားသည့္ “To Support Democracy in Myanmar, Engage with Ethnic Armed Organizations” ကိုဆီေလ်ာ္ေအာင္ ေရးသားသည္။

Author: Admin