(ဓာတ္ပံု - Shutterstock)

ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးဖခင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားအားလံုး ပါဝင္သည့္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေထာင္ရန္ဟူသည့္ သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝန္းတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ မေက်နပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အတူ သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ားသည္ ယခုအခ်ိန္အထိ ေတာက္ေလွ်ာက္ဆိုသလို ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ သိသာထင္ရွားေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားအနက္ တစ္ခုမွာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ (ေအေအ) လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္အၾကား လက္ရွိ ျဖစ္ပြားေနသည့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္သည္။

ေအေအသည္ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ထူေထာင္သည့္ ၁၁ ႏွစ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ အခမ္းအနားကို ၂၀၂၀ ဧၿပီလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပခဲ့သည္။ ထိုအခမ္းအနား၌ ေအေအ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္က အတိတ္ကခမ္းနားခဲ့သည့္ ရခိုင္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္ကို ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္မည့္ ရည္မွန္းခ်က္ကို ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုခဲ့သည္။ ရခိုင္ထီးနန္းကို ၁၇ ရာစုတြင္ ဗမာကုန္းေဘာင္မင္းဆက္က တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမတ္ႏိုင္၏ မိန္႔ခြန္းတြင္ “ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္အေနျဖင့္ ရခိုင္တြင္ အခိုင္အမာေျခကုပ္ယူၿပီး ရန္သူကိုတြန္းလွန္တိုက္ထုတ္ ႏိုင္သည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ရခိုင္လူထုတစ္ရပ္လံုး၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈသည္လည္း အဓိကပါဝင္ေၾကာင္း၊ …ရခိုင္ျပည္တြင္ ရခိုင္ျပည္သူလူထု၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ အသိအမွတ္ျပဳမႈႏွင့္အတူ မိမိတို႔၏ ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္သည္ လံုးဝတရားဝင္ေၾကာင္း” ျဖင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈကို အထူးအေလးေပး ေျပာဆိုခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ရခိုင္လူထု၏ ေထာက္ခံမႈသည္ ေအေအ အတြက္ အထူးအေရးပါသည္။ ဤအခ်က္ေၾကာင့္ပင္လွ်င္ တပ္မေတာ္ကို တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ၿပီး မလူးသာမလြန္႔သာအေနအထားသို႔ တြန္းပို႔ႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔မဟုတ္ပါက စစ္ေျမျပင္အေျခအေနအရ၊ ရရွိႏိုင္ေသာ အေထာက္အပံ့မ်ားအရ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အလြန္အမင္းကြာဟမႈ ရွိေနသည့္ ေအေအ၏ လက္နက္ကိုင္ပုန္ကန္မႈသည္ ေခ်မႈန္းခံရသည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သည္။

ဤေနရာတြင္ ေမးစရာရွိလာသည္မွာ ရခိုင္လူထုက ေအေအကို အဘယ္ေၾကာင့္ ေထာက္ခံေနၾကသနည္း ဆိုေသာအခ်က္ျဖစ္သည္။ စီးပြားေရအရ ဖယ္ၾကဥ္ခံရမႈသည္ အေျဖမ်ားအနက္တစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္သည္။

ကမၻာ့ဘဏ္၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရဆိုလွ်င္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏႈန္းသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာတြင္ ၇၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္။ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအရ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏႈန္းသည္ ၃၇.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္ရာ ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ အလြန္အမင္း ကြာဟက်န္ခဲ့သည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။

စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ပုန္ကန္မႈသည္ တိုက္ရိုက္အခ်ိဳးက်ေၾကာင္း ေလ့လာခ်က္အမ်ားအျပားက အာဖဂန္စစ္ပြဲ၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားေဒသႏွင့္ ဂြာတီမာလာ ျပည္တြင္းစစ္တို႔ျဖင့္ သက္ေသျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စီးပြားေရးခြ်တ္ၿခံဳက်မႈေၾကာင့္ အစိုးရအေပၚ မေက်နပ္ခ်က္မ်ား ရွိလာျခင္းသည္ အဆန္းမဟုတ္ေပ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္ျဖစ္စဥ္သည္လည္း ထိုနည္းလည္းေကာင္းသာ ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္၏ အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာအရ ဤျပည္နယ္သည္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈႏွင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုးရံႈးမႈတို႔ ႀကံဳေနရသည္ဟုဆိုသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ က်ဆင္းေနေသာစီးပြားေရးသည္ ရခိုင္လူထု၏ အာဏာပိုင္မ်ားအေပၚ မေက်နပ္ခ်က္ကို အရွိန္ျမွင့္ေပးလိုက္သကဲ့သို႔ ရွိၿပီး ေအေအအေပၚ ေထာက္ခံမႈ ပိုမိုအားေကာင္းလာေစျခင္းသာ ျဖစ္ေပသည္။

ေအေအကို အားေကာင္းလာေစသည့္ ေနာက္အခ်က္တစ္ခုမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ေနာက္ခံသမိုင္းျဖစ္သည္။ ရခိုင္ေဒသကို ၁၇၈၄ ဒီဇင္ဘာတြင္ ဗမာကုန္းေဘာင္မင္းက တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္မွ အစျပဳ၍ ၂၀၁၇ အာဆာ (ARSA) အၾကမ္းဖက္မႈအထိ ရခိုင္လူမ်ိဳးတို႔သည္ ေဒသတြင္းမၿငိမ္သက္မႈကို ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႀကံဳလာခဲ့ရသည္။

ေအေအသည္ ဤအခ်က္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း နားလည္ထားၿပီးျဖစ္သည္။ ဗမာမ်ားအေပၚ ရခိုင္တို႔၏နာၾကည္းခ်က္ကို ေအေအသည္ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ကိုင္တြယ္ကာ စုပံုလာသည့္မေက်နပ္ခ်က္မ်ားအား ပဋိပကၡေၾကာင့္ ေၾကမြေနသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အသံုးခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။ ဤနည္းအားျဖင့္ ေအေအသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အျခားေသာလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ မတူကြဲျပားသည့္ အုပ္စုတစ္ခုအျဖစ္ ထြက္ေပၚလာၿပီး သူ-ငါ ကြာဟမႈတစ္ရပ္ဖန္တီးကာ ရခိုင္ရွိ ပဋိပကၡမ်ားသို႔ သယ္ေဆာင္လာႏိုင္ခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္ ဖရန္စစ္ဖူကူယားမားက သူ၏ ‘ဝိေသသလကၡဏာ - ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ ေတာင္းဆိုခ်က္ႏွင့္ မေက်နပ္မႈ၏ႏိုင္ငံေရး (Identity: The Demand for Dignity and the Politics of Resentment)’ စာအုပ္တြင္ ရွင္းျပထားသကဲ့သို႔ပင္ ဝိေသသလကၡဏာသည္ မာန၊ အရွက္တရားႏွင့္ ေဒါသတို႔မွတစ္ဆင့္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္။

ဖူကူယားမား၏ ရွင္းျပခ်က္ကို ေအေအ ေပၚထြက္လာမႈႏွင့္ ယွဥ္ထိုးၾကည့္မည္ဆိုပါက ေအေအ၏ ႏိုင္ငံေရးအရ ကိုယ္စားျပဳခြင့္ကို တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳေပးလိုက္သည္မွာ ရခိုင္လူထု၏ အမ်က္ေဒါသပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရမည္ျဖစ္သည္။ ေအေအ၏ ေအာင္ျမင္မႈသည္ ရခိုင္လူထု၏ လံုၿခံဳေရးသာမက ရခိုင္တို႔၏ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ မာနကို ကာကြယ္ေပးမည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔အစည္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ဝိေသသလကၡဏာ ခံယူဖြဲ႔စည္းထားမႈအေပၚ အရင္းခံေနသည္။

လတ္တေလာအေနအထား၌ ျမန္မာအစိုးရသည္ ရခိုင္ေဒသရွိ ဝိေသသလကၡဏာႏိုင္ငံေရး မည္ကဲ့သို႔ ဆက္လက္ခင္းက်င္းလာမည္ကို အျပည့္အဝ နားလည္သေဘာေပါက္ပံု မရေပ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ၏ ဥကၠဌေဟာင္းျဖစ္သူ ေဒါက္တာေအးေမာင္အား ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႔က မထင္မွတ္ဘဲ ဖမ္းဆီးလိုက္ျခင္းသည္ နမူနာတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာေအးေမာင္အား ႏိုင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္မႈျဖင့္ အျငင္းပြားဖြယ္ တရားစြဲဆိုမည့္အစား ရခိုင့္ႏိုင္ငံေရးတြင္ ၎၏ရပ္တည္မႈကို အသိအမွတ္ျပဳကာ ဤကိစၥကို ခ်င့္ခ်ိန္ေတြးေခၚၿပီး ကိုင္တြယ္ခဲ့လွ်င္ ပို၍သင့္ေတာ္မည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။ သို႔ဆိုပါက ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ရခိုင္လူထုအတြင္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ သူ-ငါ သီးျခားရႈျမင္စိတ္ကို ပိုအားေကာင္းမလာေစေအာင္ ေရွာင္တိမ္းႏိုင္ခဲ့ေပမည္။

ေနာက္ထပ္ဥပမာတစ္ခုမွာ ေအေအအား ျမန္မာအစိုးရက အၾကမ္းဖက္အုပ္စုႏွင့္ မတရားအသင္းအျဖစ္ ၂၀၂၀ မတ္လတြင္ တရားဝင္ေၾကညာခဲ့မႈျဖစ္သည္။ ေအေအက လံုၿခံဳေရးအရ အႀကီးအက်ယ္ၿခိမ္းေျခာက္လာမႈ၊ အထူးသျဖင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္တာကာလအတြင္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းရွိ ေအေအ၏လုပ္ရပ္မ်ား ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ အစိုးရ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ နားလည္ေပးႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ဤေၾကညာခ်က္သည္ ေအေအအား ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္း၍ မရႏိုင္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ရပ္အျဖစ္ သမုတ္လိုက္ျခင္းလည္း ျဖစ္ေနေပသည္။

ဤေနရာ၌ သတိျပဳရမည္မွာ ရခိုင္ေဒသသည္ ေအေအ အပါအဝင္ ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ား အျမဲတမ္းလႈပ္ရွားမႈရွိေနခဲ့သည့္ ေနရာတစ္ခုျဖစ္သည္ ဟူေသာအခ်က္ ျဖစ္သည္။ ရခိုင္ပဋိပကၡသည္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္တြင္ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း၍ မရႏိုင္သည့္ ကိစၥရပ္မဟုတ္ေပ။ ကာလအတန္ၾကာ ရွိေနခဲ့ၿပီးေသာ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုသာျဖစ္သည္။

ရခိုင္ေဒသတြင္ ခြဲထြက္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ခ်ီၾကာျမင့္စြာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္ကို သိထားျခင္းအားျဖင့္ ဤျပႆနာအတြက္ အေျဖမရွိဟူ၍ ေကာက္ခ်က္ခ်လွ်င္ ရႏိုင္သည္။ ထို႔ျပင္ ပံုမွန္အေျခအေန တစ္ရပ္တြင္ ဤလုပ္ရပ္အား “မွန္သည္” ဟူ၍သာ မေကာင္းေသာအျမင္ျဖင့္ ယူဆၾကမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တစ္ကမၻာလံုးအတိုင္းအတာျဖင့္ ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါႀကီးအား မႀကံဳစဖူး ရင္ဆိုင္လာရခ်ိန္၌ ရခိုင္ပဋိပကၡအတြက္လည္း သမားရိုးက်မဟုတ္ေသာ ေျဖရွင္းနည္းမ်ား ရွိေနႏိုင္သည္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔မႈသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္မႈကို ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ျမန္မာအစိုးရအတြက္ အတားအဆီးတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ကူးစက္မႈ ျမင့္တက္လာသည္ႏွင့္အမွ် ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားအား ေရႊ႕ဆိုင္းလိုက္ရသည္မ်ား ရွိသည္။

သို႔ေစကာမူ ကပ္ေရာဂါေဘး ႀကံဳေတြ႔ရသည့္ အေနအထားမ်ားသည္ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ ႏွစ္ဘက္အတိုက္အခံအုပ္စုမ်ားအား လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုေပၚသို႔ အတူတကြဆြဲတင္ႏိုင္ၿပီး ပဋိပကၡမ်ားအား ေျပလည္ေစႏိုင္ေၾကာင္းကို သမိုင္းသက္ေသ သာဓကမ်ား ရွိထားၿပီးျဖစ္သည္။ ‘ေရာဂါေလာက္ ေၾကာက္စရာေကာင္းေသာ ရန္သူမရွိ။’ ဟူသည့္ ဗမာဆိုရိုးစကားတစ္ခု ရွိသည္။ ဘံုရန္သူ ကိုဗစ္-၁၉ သည္ ရာစုႏွစ္ႏွင့္ခ်ီ မႀကံဳဖူးသည့္ ကပ္ေဘးႀကီးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ ဤေဘးဆိုးႀကီးသည္ အၿပိဳင္အဆိုင္ ပါတီမ်ားၾကားတြင္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ရွိလာေစၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြက္လည္း လမ္းေၾကာင္းတစ္ခု ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ အခြင့္အေရး ရွိေနသည္။

ေအေအ စစ္သင္တန္းဆင္းပြဲတစ္ခုတြင္ ေတြ႔ရသည့္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထြန္းျမတ္ႏိုင္။ (ဓာတ္ပံု - AA Info Desk)

မၾကာေသးမီက ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရသည့္ အေနအထားသည္ ႏွစ္ဘက္ရန္သူမ်ားအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေၾကာင္းကို ျပသေနသည့္ နမူနာေကာင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၂၀ ေမလ အေစာပိုင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆံုး လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ‘ဝ’ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ (UWSA) အပါအဝင္ ရွမ္းျပည္နယ္ရွိ လက္နက္ကိုင္အုပ္စုအခ်ိဳ႕သည္ ကိုဗစ္-၁၉ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ျပင္ပအကူအညီမ်ား ေတာင္းခံခဲ့ၾကသည္။

ဤေတာင္းခံမႈကို တံု႔ျပန္သည့္အေနႏွင့္ တပ္မေတာ္သည္ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔မ်ားကို လက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ားထံ ေစလႊတ္ေပးခဲ့သည္။ UWSA ေခါင္းေဆာင္သည္ မၾကာေသးမီက ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္အား ‘ဝ’ျပည္သို႔ အလည္လာေရာက္ရန္ ဖိတ္ေခၚခဲ့သည္။ ကိုဗစ္-၁၉ ေၾကာင့္သာမဟုတ္ပါက ဤသို႔ေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ိဳးသည္ တင္းမာမႈမ်ားရွိေနသည့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ UWSA တို႔အၾကား ေပၚလာႏိုင္စရာမရွိေပ။ UWSA သည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္လည္း ဧရာမစစ္ေရးျပပြဲႀကီးကို လြတ္လပ္ေသာ အစိုးရတစ္ရပ္ကဲ့သို႔ က်င္းပခဲ့ေသးသည္။

ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး ကိုဗစ္-၁၉ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ ဆက္လက္ရွိေနခ်ိန္၌ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အေနအထားႏွင့္ အလားတူ ကိစၥရပ္မ်ားလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေပၚထြက္လာႏိုင္သည္။ ကပ္ေရာဂါအေရးတြင္ ‘ဝ’တပ္က အကူအညီေတာင္းခံခဲ့သလိုမ်ိဳး ေအေအကလည္း လုပ္ေဆာင္လာႏိုင္သည္ကို ထည့္မတြက္ဘဲထား၍ မရေပ။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ဆိုရလွ်င္ သမိုင္းဆိုင္ရာ မေက်နပ္ခ်က္မ်ား ႏွင့္အတူ အတိုက္အခံကို ႏွိမ္နင္းရမည္ဟူေသာ အျမင္ရွိသည့္ ဝိေသသလကၡဏာ ႏိုင္ငံေရးသည္ ရခိုင္ပဋိပကၡကို အဓိက ေမာင္းႏွင္ေနသည့္အခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။ စစ္ေရးအရ တစ္လမ္းေမာင္းေျဖရွင္းနည္းျဖင့္ မစြမ္းသာေၾကာင္းကို သက္ေသအျဖစ္ ျမင္ေတြ႔ေနရသည့္ အေနအထား၌ ေအေအျပႆနာကို လတ္တေလာကုစားႏိုင္မည့္ပံု မေပၚေသးေပ။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေဘးႀကီး၏ ၿပိဳင္ဘက္မရွိေသာ စိန္ေခၚမႈသည္ ရခိုင္ေဒသ၏ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းတြင္ အေျပာင္းအလဲမ်ားဆီ ရုတ္ျခည္း ဦးတည္သြားႏိုင္ေျခရွိေနသည္။ ထိုအတြက္ သက္ဆိုင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ႏွစ္ဘက္လံုးအရံႈးေပၚမည့္ ကစားပြဲမွ ရုန္းထြက္ၿပီး မွ်ေျခတစ္ခု ရွာေဖြရန္အတြက္သာမက ရခိုင္လူထု ေတာင့္တေနၾကသည့္ မႈန္ဝါးဝါး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပန္းတိုင္ဆီသို႔ ခ်ီတက္ႏိုင္မည့္ ရေတာင့္ရခဲအခြင့္အေရး တစ္ရပ္ကို ဤကပ္ေဘးႀကီးထံမွ ရရွိႏိုင္ေၾကာင္းကို ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ထားရန္ လိုအပ္သည္။

၁၉၄၇ ပင္လံုစာခ်ဳပ္မွ ရလိုက္ေသာ သင္ခန္းစာမ်ားအရ သက္ဆိုင္သူမ်ားသည္ စကားဝိုင္းေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၊ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းမႈမ်ား ပါဝင္သည့္ ႏိုင္ငံေရးအရ ခ်ဥ္းကပ္မႈကို စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ေဆာင္ရြက္ၿပီး ရင္ၾကားေစ့ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ သေဘာေပါက္ၿပီး ျဖစ္သည္။ ယခုကဲ့သို႔ မေရရာေသာကာလမ်ိဳး၌ ဆိုလွ်င္ ထိုကဲ့သို႔လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအား ပံုမွန္ထက္ပိုၿပီး အေလးထား ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္လွ်က္ရွိေနေပသည္။

ေစာသႏၱာေအး
(ေဆာင္းပါးရွင္ ရွင္ေျမာင္ပါ့ခ္ ၏ Identity Politics and COVID-19 in Myanmar’s Rakhine State ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျမန္မာမႈျပဳပါသည္။)

မွတ္ခ်က္ ။ ။ မူလေဆာင္းပါးရွင္ ရွင္ေျမာင္ပါ့ခ္ (Sinmyung Park) သည္ အရီဇိုးနားျပည္နယ္တကၠသိုလ္တြင္ တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာ ေလ့လာေရး PhD ေက်ာင္းသားတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ယခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ေတာင္ကိုရီးယားသံရံုးတြင္ ႏိုင္ငံေရးသုေတသီအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္သည္။

Author: Admin