DMG ၊ စက္တင္ဘာ ၂၂

ရခိုင္ျပည္အတြင္းက သံတြဲႏွင့္ ဂြၿမိဳ႕နယ္တြင္ ပင္လယ္ျပင္ ပလတ္စတစ္ကင္းစင္ေရးကို ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ျဖစ္ၾကာင္း သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ၾကည္က DMG သို႔ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိေရးအတြက္ ျပည္နယ္စစ္ေကာင္စီထံ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းခံထားေၾကာင္းႏွင့္ ခြင့္ျပဳမိန႔္ရလာသည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္ စတင္ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ေလာေလာဆယ္မွာ လူေတြရဲ႕ ပလတ္စတစ္နဲ႔ပက္သက္ၿပီး အေထြေထြဗဟုသုတ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာကို စစ္တမ္းေကာက္မယ္။ ၿပီးရင္ ရလာတဲ့စစ္တမ္းေတြအရ ဘယ္အဆင့္ေလာက္ ပညာေပးရင္ ရႏိုင္မလဲဆိုတာကို ပညာေပးတာေတြလုပ္မယ္။ ၿပီးရင္ ပင္လယ္ငါးလုပ္ငန္းဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူေတြ သိသင့္သိထိုက္တာေတြကို လုပ္ေဆာင္မယ္”ဟု ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ၾကည္ကရွင္းျပသည္။

ယခုအစီအစဥ္ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါက အျခားေသာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ရခိုင္တစ္ျပည္နယ္လုံးကို ထပ္မံလုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ၾကည္က ေျပာသည္။

ယခုကဲ့သို႔ ရခိုင္တြင္ ပင္လယ္ျပင္ ပလတ္စတစ္ကင္းစင္ေရးအတြက္ စတင္လုပ္ေဆာင္လာသည့္အေပၚ မ်ားစြာဝမ္းသာႀကိဳဆိုေၾကာင္းႏွင့္ မိမိတို႔အေနျဖင့္လည္း တတ္ႏိုင္သည့္ဘက္မွ ကူညီေပးရန္ အသင့္ရွိေၾကာင္း စိမ္းျပာသဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ ကိုမိုးေက်ာ္ကဆိုသည္။

“လက္ရွိမွာက ပလတ္စတစ္ေတြက အသုံးမ်ားလာေနတာဆိုေတာ့ အခုလိုၾကားရတာက ဝမ္းသာစရာကိစၥတစ္ခုပါ။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကို ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ဖို႔ေျပာလာရင္လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က တက္ႏိုင္သေလာက္ ကူညီေဆာင္႐ြက္သြားဖို႔ အသင့္ရွိပါတယ္”ဟု ၎ကေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ တစ္ကမာၻလုံး၌ ပင္လယ္ျပင္ပလတ္စတစ္ေလွ်ာ့ခ်ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ေနၾကၿပီး ယခုကဲ့သို႔ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္လာမႈအေပၚတြင္လည္း မ်ားစြာအားရေက်နပ္မိေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးေက်ာ္သင္းလတ္ကဆိုသည္။

“အခုက ပလတ္စတစ္ေတြကို ထုတ္ေနတဲ့ႏႈန္းက အရမ္းမ်ားလြန္းေနတယ္။ အသုံးျပဳတာေတြကလည္း ပိုပိုမ်ားလာေနတယ္။ ဒီလိုအင္အားေတြကို ႐ုတ္ခ်ည္းတိုက္ဖ်က္ဖို႔ဆိုတာကတာ့ မလြယ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခုလိုလုပ္လာႏိုင္တာကေတာ့ ေကာင္းတဲ့အရာလို႔ေတာ့ ေျပာလို႔ရပါတယ္”ဟု ၎ကရွင္းျပသည္။

ရခိုင္ျပည္၏ ပလတ္စတစ္သုံးစြဲမႈျမင့္မားျခင္း၊ ေဒသခံမ်ားမွ ပင္လယ္အတြင္း အမႈိက္စြန႔္ပစ္မႈ၊ ငါးဖမ္းသေဘၤၤာမ်ားမွ ပင္လယ္အတြင္း အမႈိက္စြန႔္ပစ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတန္းေရျပင္တြင္ Microplastics ပါဝင္မႈ မ်ားျပားလာေနေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက သုံးသပ္ေျပာဆိုထားၾကသည္။

လက္ရွိတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကမ္း႐ိုးတန္းမ်ားအနက္မွ ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသ ပင္လယ္ေရထဲ၌ ပလက္စတစ္အမႈန္ (Microplastics)ပါဝင္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားလာသည့္အေပၚ သတိျပဳၾကရန္လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားကသုံးသပ္ေျပာဆိုထားၾကသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသကို လာေရာက္သုေတသနျပဳခဲ့သည့္ ေနာ္ေဝးႏိုင္ငံမွ ေဒါက္တာ Fridtjof Nansen အဖြဲ႕၏ စစ္တမ္းအရ ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသတြင္ ပလတ္စတစ္အမႈန္ပါဝင္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားေနေၾကာင္း သုေတသနလုပ္ငန္းတြင္ပါဝင္ခဲ့သူတစ္ဦးက DMG သို႔ေျပာဆိုထားသည္။

လက္ရွိတြင္ ျမန္မာ့ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသ၌ ပလတ္စတစ္ညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ တစ္စတုရန္းကီလိုမီတာတြင္ Micro Plastic အမႈန္ပါဝင္မႈ ၂၈၀၀၀ ခန႔္အထိရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါသုေတသနလုပ္ငန္းတြင္ပါဝင္ခဲ့သူ၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

အေမရိကန္၊ တကၠဆက္ျပည္နယ္၊ ဟူစတန္ၿမိဳ႕ ႐ိုက္စ္တကၠသိုလ္ကျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ သုေတသနရလဒ္အရ မိုက္ခ႐ို Micro Plastic ဟုေခၚသည့္ ပလတ္စတစ္အမႈန္မ်ားသည္ ကိုယ္ခႏၶာထဲတြင္ တျဖည္းျဖည္းမ်ားလာပါက ေရာဂါပိုးကိုတိုက္ဖ်က္သည့္ ပဋိဇီဝေဆးျဖစ္သည့္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားမွာ အစြမ္းမျပႏိုင္ေတာ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔အျပင္ ပိုလီစတိုင္ရင္းဟုေခၚေသာ ပလတ္စတစ္မ်ားက လူသားမ်ား၏ အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းမွတစ္ဆင့္ ေသြးေၾကာမ်ားဆီသို႔ဝင္ေရာက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး Micro Plastic ခႏၶာကိုယ္ထဲတြင္ အမ်ားအျပားရွိသူမွ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသည့္အခါ ေရာဂါပိုးမ်ားက ပလတ္စတစ္အမႈန္မ်ားအား အကာအကြယ္ယူၿပီး ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို ပုန္းေရွာင္ေနႏိုင္သည့္အတြက္ ပိုးသတ္ေဆးမတိုးႏိုင္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ပိုးသတ္ေဆးမ်ားမွာ ၂၀ ရာစုအစပိုင္းမွစၿပီး ယခုခ်ိန္အထိ အဓိကက်သည့္ ေဆးဝါးကုသနည္းတစ္ခုျဖစ္သည့္အတြက္ ေဆးမတိုးေတာ့သည့္အခ်ိန္တြင္ နာမက်န္းျဖစ္သည့္အခါ ေရာဂါျပင္းထန္မႈႏွင့္ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ ရွည္ၾကာမႈမ်ားျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္အခ်ိဳ႕က သုံးသပ္ထားၾကသည္။

Author: DMG