ပံုစာ - ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္ (ဓာတ္ပံု - AFP)

ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏုိဘယ္ဆုရွင္၊ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့ေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ယခုအခါ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာတရားရံုး (ICJ) တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက စြဲဆိုထားသည့္ မြတ္ဆလင္မ်ား (မူရင္းတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ)ကို လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈစြပ္စြဲခ်က္မ်ားအား သူမ၏ႏိုင္ငံကို ကိုယ္စားျပဳ၍ အမႈရင္ဆိုင္သြားရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ထိုကဲ့သို႔ အမႈရင္ဆုိင္ရန္ျပင္ဆင္ေနစဥ္ကာလမွာပင္ သူမကိုေထာက္ခံေသာ "We Stand With You" ဟူသည့္ ဆုိင္းဘုတ္မ်ားကို ျမန္မာႏုိင္ငံတဝမ္း၌ ေတြ႔ျမင္ေနခဲ့ရသည္။ ထို႔ျပင္ ေထာက္ခံပြဲမ်ားကိုလည္း ႏုိင္ငံအႏွံ႔အျပားတြင္ က်င္းပလ်က္ရွိၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထိုသို႔ေထာက္ခံေၾကာင္း ေဖာ္ျပလ်က္ရွိသူမ်ားထဲတြင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားပါဝင္ၿပီး လက္နက္ကိုင္သူပုန္အဖြဲ႕အခ်ိဳ႕ပင္ ပါဝင္လ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ျပည္တြင္း၌ ထိုသို႔ေထာက္ခံမႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ား၊ အထူးသျဖင့္အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ မြတ္ဆလင္ႏုိင္ငံမ်ားၾကားတြင္မူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ပံုရိပ္မွာ က်ဆင္းလ်က္ရွိကာ ဆုတံဆိပ္မ်ား ျပန္ရုတ္သိမ္းခံရျခင္း၊ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္မွ ျပန္လည္ရုတ္သိမ္းခံရျခင္းမ်ားပင္ ရွိေနေလသည္။

ယခင္က မဟတၱမဂႏၵီ၊ နယ္ဆင္မင္ဒဲလားတို႔ႏွင့္တန္းတူ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳျခင္းခံခဲ့ရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ လူနည္းစုမြတ္ဆလင္မ်ားကို လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ရန္ရည္စူးကာ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားက်ဴးလြန္လ်က္ရွိေသာ စစ္တပ္ဘက္မွ ေရွ႕ေနလိုက္ကာကြယ္ေပးသူျဖစ္ေနၿပီဟု ႏုိင္ငံတကာမွ ေဝဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚလ်က္ရွိသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရားရံုးတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုယ္စား အမႈရင္ဆိုင္ျခင္းမွာ ျပည္တြင္း၌ ေထာက္ခံမႈမ်ားစြာရရွိႏုိင္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းအလယ္တြင္မူ သူမ၏ က်ဆင္းေနၿပီးသား လက္က်န္နာမည္ဂုဏ္သတင္းကို အရင္းျပဳ၍ ေၾကးထပ္ရာေရာက္လ်က္ရွိသည္။

" သူမအေနနဲ႔ ဆက္လက္ ျငင္းဆန္ၿပီး ဖံုးကြယ္လို႔မရႏုိင္တဲ့အရာကို ဆက္လက္ကာကြယ္ေနဦးမယ္ဆုိရင္ ပိုၿပီးေဘးက်ပ္နံက်ပ္ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္" ဟု ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ေလ့လာသံုးသပ္သူ ေဒးဗစ္မတ္သီေယဆင္ ကေျပာၾကားသည္။

မြတ္ဆလင္ ၇၅ ႏုိင္ငံကိုယ္စား ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေနာက္ထပ္လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈမ်ား မျဖစ္ေပၚေအာင္ ကာကြယ္ေရးအစီအမံမ်ား ေၾကညာေပးရန္ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာတရားရံုး၌ ေတာင္းဆို သြားမည္ ျဖစ္သည္။

အေနာက္အာဖရိကမွ မြတ္ဆလင္ ႏိုင္ငံငယ္ေလးတစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ေသာ ဂမ္ဘီယာက ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ၂ ႏွစ္ခန္႔က လူနည္းစုမြတ္ဆလင္အသိုင္းအဝိုင္းကို ရက္ရက္စက္စက္သတ္ျဖတ္ခဲ့ကာ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ ဆိုင္ရာကုလသမဂၢ သေဘာတူညီခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စြဲထားသည္။

မြတ္ဆလင္ ၇၄၀၀၀၀ ခန္႔သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးခိုလံႈခဲ့ၾကရၿပီး ၎တို႔သည္ လူမ်ိဳးလိုက္ပစ္မွတ္ထားကာ သတ္ျဖတ္မႈ၊ မုဒိမ္းမႈ၊ မီးရိႈ႕အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ခံခဲ့ရေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့ၾကကာ ကုလစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴးမ်ားက ယင္းျဖစ္ရပ္မ်ားကို လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈအျဖစ္ တံဆိပ္တပ္ခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ကမူ ယင္းစြပ္စြဲခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စစ္ဆင္ေရးမ်ားသည္ ဘဂၤါလီလက္နက္ကိုင္သူပုန္မ်ားကို ေခ်မႈန္းသည့္ စစ္ဆင္ေရးမ်ားသာျဖစ္ကာ ႏုိင္ငံတကာမွ စြပ္စြဲထားမႈမ်ားအတြက္လည္း ခံုရံုးဖြဲ႕ကာ စံုစမ္းစစ္ေဆးလ်က္ရွိေၾကာင္း တံု႔ျပန္ေျဖရွင္းထားသည္။ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားကမူ ထိုေျဖရွင္းခ်က္မ်ားႏွင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးသည္ဆိုသည့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားကို ဖံုးကြယ္ျခင္းသက္သက္သာျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆုိၾကသည္။

(ဓာတ္ပံု - AFP)

ကုလသမဂၢအဖြဲ႕က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ သူမ၏အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ယင္းအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးျခင္းျဖင့္ က်ဴးလြန္ရာတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ရာေရာက္လ်က္ရွိေၾကာင္းလည္း စြပ္စြဲထားသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ ကုလသမဂၢ၏ အစီရင္ခံစာအပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာမွ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ ေဝဖန္မႈမ်ားကို လ်စ္လ်ဴရႈထားၿပီး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ျဖစ္ပြားေနသည့္ အေျခအေန၏ရႈပ္ေထြးမႈကို နားမလည္ျခင္းသက္သက္သာ ျဖစ္သည္ဟု ေတာက္ေလွ်ာက္ေျပာဆုိလ်က္ရွိသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ယခုကဲ့သို႔ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအလယ္တြင္ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚစြဲဆိုမႈမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးရန္ သူမ၏ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ အလဲအထပ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍မူ ေလ့လာသူမ်ားၾကားတြင္ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားလ်က္ရွိသည္။

အခ်ိဳ႕က ေဒၚစုအေနျဖင့္ စစ္တပ္ကို ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအလယ္တြင္ အကာအကြယ္ေပးျခင္းမွာ စစ္တပ္ကဦးေဆာင္ ေရးဆြဲထားသည့္ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ႏုိင္ေရးအတြက္ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကသည္။

"အစိုးရနဲ႔ စစ္တပ္ၾကားမွာ အေပးအယူနဲ႔ ေနာက္ထပ္ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းမႈေတြ ရွိလိမ့္ဦးမယ္" ဟု ႏုိင္ငံေရးေလ့လာ သံုးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ခန္႔မွန္းေျပာၾကားသည္။

အျခားသူမ်ားကမူ လာမည့္ႏွစ္တြင္က်င္းပေတာ့မည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ NLD ပါတီ ႏုိင္ငံေရးအရအသာရေစမည့္ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ားလည္းရွိေနသည္။

"ဒီကိစၥကေနၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါတီအျမတ္ထြက္လိမ့္မယ္လို႔ အဓိကႏုိင္ငံေရးပါတီႀကီးေတြက သံသယရွိေနတယ္ " ဟု စစ္တပ္ႏွင့္မိတ္ဖက္ အတိုက္အခံပါတီျဖစ္ေသာ USDP ပါတီမွ ဦးခင္ရီကေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုကဲ့သို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုယ္စား အမႈရင္ဆိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိလာမည့္ဆႏၵမဲမ်ားမပါဝင္လွ်င္ပင္ လာမည့္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ NLD ပါတီကသာ ေတာင္ျပိဳကမ္းၿပိဳအႏုိင္ရလိမ့္ဦးမည္ ဟူေသာ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ထြက္ေပၚလ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာ့သမိုင္းပညာရွင္ႏွင့္ စာေရးဆရာ သန္႔ျမင့္ဦးကမူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရႊ႕ကြက္မွာ ႏိုင္ငံေရးအရသက္သက္သာျဖစ္သည္ဟူေသာ ေျပာဆိုမႈမ်ားကို လက္မခံဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု အမွန္တကယ္ယံုၾကည္၍သာ အမႈရင္ဆုိင္ျခင္းျဖစ္မည္ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

သူမအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္း၏ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ မမွ်မတ တံု႔ျပန္ေျပာဆိုမႈမ်ားအေပၚ အမွန္တကယ္ မေက်မနပ္ျဖစ္လ်က္ရွိကာ တရားရံုးတြင္ ခုခံေျပာဆိုလိုလ်က္ရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကို ကုိယ္စားျပဳၿပီးအမႈရင္ဆိုင္ရန္အတြက္ သူမထက္သင့္ေလ်ာ္သူမရွိဟု အမွန္တကယ္ယံုၾကည္၍ ယခုကဲ့သို႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္မည္ဟု ေဒါက္တာသန္႔ျမင့္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ျခင္းကို ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ ေထာက္ခံေၾကာင္းေဖာ္ျပရဲသည္မွာ လက္တေလာ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ၃ ဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ MNDAA၊ TNLA ႏွင့္ AA တို႔သာ ရွိသည္။

ထိုအဖြဲ႕မ်ားသည္ပင္ ၎တို႔၏ေၾကညာခ်က္တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာဟူေသာအသံုးအႏႈန္းကို ေဖာ္ျပျခင္းမရွိဘဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ လာသူမ်ားဟု အဓိပၸါယ္ရေသာ ဘဂၤါလီဟူသည့္ အသံုးအႏႈန္းျဖင့္သာ ေဖာ္ျပသံုးႏႈန္းထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာအစၥလာမစ္စင္တာမွ ဦးေအးလြင္ကမူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရတာဝန္ရွိသည္ဟု ယူဆၿပီး ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈ က်ဴးလြန္ထားသည္မ်ားကို စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္မည့္ ႏုိင္ငံတရားရံုးသို႔ အမႈရင္ဆိုင္ရန္သြားေရာက္ျခင္းမွာ မွန္ကန္သည့္လုပ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟု သူ႔အေနျဖင့္ ယူဆေၾကာင္းေျပာၾကားသည္။

"ဒါက အရံႈး၊အႏိုင္ ဆံုးျဖတ္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ အမွန္တရားကိုေဖာ္ထုတ္ၿပီး တရားမွ်တမႈမရွိ ျဖစ္ေနတာေတြကို တည့္မတ္ၾကရမယ့္ ကိစၥပါ" ဟု ၎ကေျပာၾကားသည္။

ေမာင္ၿဖိဳး
(Asia Times တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ AFP ေဆာင္းပါး Aung San Suu Kyi risks image defending Rohingya genocide by ByRICHARD SARGENT | HLA-HLA HTAY ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိေဖာ္ျပပါသည္။)

Author: Admin