ဓာတ္ပုံ - AP

DMG ၊ ဇူလိုင္ ၆
ေမမိုးဘာသာျပန္ဆိုသည္။

ေဒၚလာသန္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ တန္ဖိုးရွိသည့္ ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းတြင္းမ်ားသည္ စစ္တပ္ဖိႏွိပ္မႈကို အသက္ဆက္ေပးမည့္ တရားမဝင္ရန္ပုံေငြတစ္ရပ္ ျဖစ္လာေနေၾကာင္း Global Witness အဖြဲ႕ႀကီးက ဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။ အလုံးစုံပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈ ဒဏ္ကို အလြန္ဆိုးဝါးစြာ ခံေနရသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်ာက္စိမ္းႏွင့္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား ဝယ္ယူျခင္းကို သပိတ္ေမွာက္ၾကရန္လည္း ဤအဖြဲ႕ႀကီးက တိုက္တြန္းခဲ့သည္။

စစ္တပ္က ေ႐ြးေကာက္ခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံမွာ အလုံးစုံ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးခဲ့ရသည္။ အလားတူပင္ အာဏာသိမ္းစစ္အုပ္စုအေပၚ  ဆန႔္က်င္သူမ်ားကို ၿဖိဳခြင္းမႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၈၈၀ ေက်ာ္ေသဆုံးခဲ့ရေၾကာင္း ျပည္တြင္းေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕တစ္ခု၏ စာရင္း အရ သိရသည္။

ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ရရွိမႈတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး အရင္းအျမစ္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းသည္ အိမ္နီးခ်င္းတ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ဝယ္လိုအားအေပၚ အမ်ားအျပား မူတည္ေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ သတၱဳတြင္းမ်ားသည္ ေနာက္ကြယ္တြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားမႈမ်ား ရွိေသာ္လည္း လက္နက္ကိုင္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာျမင့္သည့္ ျပည္တြင္းစစ္အတြင္း ႏွစ္ဖက္လုံးအတြက္ ေငြေၾကးအရင္းအျမစ္အျဖစ္လည္း ပါဝင္ေနသည္။

စစ္တပ္သည္ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ထုတ္ေပးမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားရာ ေက်ာက္စိမ္းထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသည္ “စစ္အာဏာရွင္မ်ား၏ အသက္ဆက္မည့္ ရန္ပုံေငြႏွင့္ နီးစပ္ရာလုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးျခင္း” တို႔ျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္ေနရၿပီး ၎တို႔လက္တြင္ အာဏာဆက္လက္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားရန္ ႀကိဳးစားေနေၾကာင္း Global Witness ၏ အဂၤါေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ အစီရင္ခံစာတစ္ခုတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းကို စစ္တပ္၏ထိန္းခ်ဳပ္ထားမႈမွာ အလြန္တင္းက်ပ္ၿပီး စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ မိတ္ဖက္မ်ားထံ ေငြေၾကးမ်ားမေရာက္ရွိေစဘဲ ေက်ာက္စိမ္းဝယ္ယူရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း” Global Witness ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ မူဝါဒေရးရာအႀကံေပးျဖစ္သူ Mr Keel Dietz က ဆိုသည္။

ႏိုင္ငံတြင္းမွ တူးေဖာ္ရရွိေသာ ေက်ာက္စိမ္း၊ ေက်ာက္မ်က္ မ်ားအားလုံးကို တင္သြင္းျခင္းမွ တားျမစ္ေရးအတြက္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္ရန္ႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ေက်ာက္မ်က္ဝယ္ယူသူမ်ား ကိုလည္း “ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်ာက္စိမ္းႏွင့္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားကို ဝယ္ယူျခင္းမျပဳရန္” ဤအဖြဲ႕က ေတာင္းဆိုထားသည္။

အရည္အေသြးအျမင့္မားဆုံး ေက်ာက္စိမ္းမ်ားမွာ နယ္စပ္မွတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ ေမွာင္ခိုဝင္ ေရာက္သြားၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္အတြက္ အသုံးျပဳေငြမွာ မျဖစ္စေလာက္သာ ရွိသည္။

အာဏာသိမ္းမႈမတိုင္မီက ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန႔္ရွိ ေက်ာက္စိမ္းတြင္းအားလုံး၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္း မွ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအတြင္းမွာ “ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စာရင္းပင္ မေရာက္ဘဲ” နယ္စပ္သို႔ ေမွာင္ခိုေရာင္းခ်ၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း Global Witness က ေရးသားထားသည္။

“ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းေဈးကြက္တြင္ အေရးပါသည့္ ပင္မဝယ္လိုအားတစ္ခုျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ျပႆနာမ်ားႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈတို႔ကို ေျဖရွင္းရာတြင္လည္း အဓိကအခန္းက႑က ပါဝင္ေနျပန္သည္” ဟုလည္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အာဏာသိမ္းမႈသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ခဲ့သည့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA) ႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္အၾကား တိုက္ပြဲမ်ား “အျပင္းအထန္ အရွိန္ျမင့္လာမႈ” ကိုလည္း ျဖစ္ေစခဲ့ေၾကာင္း Global Witness အစီရင္ခံစာတြင္ ထပ္မံျဖည့္စြက္ထားသည္။

ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ေမလတြင္ KIA ကို ေလေၾကာင္းထိုးစစ္မ်ား အျပင္းအထန္ ဆင္ႏႊဲခဲ့သည္။  ႏိုင္ငံေျမာက္ဖ်ားရွိ ျပင္းထန္လွသည့္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအတြင္း တပ္မေတာ္ဘက္မွ စစ္ရဟတ္ယာဥ္တစ္စင္း ပ်က္က်ခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာစစ္တပ္က AFP သတင္းဌာနကို ေျဖၾကားခဲ့သည္။

အႏၲရာယ္ႀကီးၿပီး တရားဝင္လည္ပတ္မႈ လမ္းေၾကာင္း မရွိသည့္ ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းအား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္မည့္ အခြင့္အေရးကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္အစိုးရက အစျပဳခဲ့ေသာ္လည္း စစ္အာဏာသိမ္းမႈက ဤအခြင့္အေရးကို အဆုံးသတ္သြားေစခဲ့သည္ဟု Global Witness ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေရးသားထားသည္။

ေထာင္ခ်ီေသာ တရားမဝင္ အလုပ္သမားမ်ားသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္သို႔ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း လာေရာက္ၾကၿပီး  ၿပီးခဲ့သည့္အစိုးရလက္ထက္က လုပ္ကိုင္ခြင့္ပိတ္လိုက္သျဖင့္ ထြက္ခြာသြားသည့္ ကုမၸဏီမ်ား၏ တူးေဖာ္ လက္စေက်ာက္စိမ္းတြင္းမ်ားတြင္ အၿပိဳင္အဆိုင္ လာေရာက္တူးေဖာ္ၾကသည္။

ထိုေက်ာက္တူးသမားမ်ားသည္ အေကာင္ႀကီးမ်ားႏွင့္ လက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ားက သူတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ လက္သိပ္ထိုး လုပ္ခြင့္ေပးထားသူမ်ားထံတြင္ မာဖီးယားဆန္ဆန္ မိုက္ေၾကးခြဲ အျမတ္ထုတ္ျခင္း ခံရသည္။

သယံဇာတ အလြန္အကြၽံတူးေဖာ္ထားသည့္ ေတာင္ကုန္းမ်ားတြင္ ေျမၿပိဳမႈမ်ားႏွင့္ မေတာ္တဆမႈမ်ား အၿမဲ လိုလို ျဖစ္ပြားတတ္သည္။ အထူးအားျဖင့္ မိုးမ်ားသည့္ မုတ္သုန္ရာသီတြင္ ျဖစ္သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ေျမၿပိဳမႈတစ္ခုတြင္ဆိုလွ်င္ အသက္ေပါင္း ၃၀၀ နီးပါး ဆုံးရႈံးခဲ့ရသည္။

“ျမန္မာျပည္သူမ်ားသည္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဆန႔္က်င္ရာတြင္ ၎တို႔၏ အသက္မ်ားကို အေလ်ာ္အစားျပဳ ထားၾကၿပီျဖစ္ရာ ႏိုင္ငံတကာအသိုက္အဝန္း အေနျဖင့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စစ္အာဏာသိမ္းမႈ အဆုံးသတ္ေရးႏွင့္ တရားဝင္ ဒီမိုကရက္တစ္အစိုးရတစ္ရပ္ အာဏာျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္ ခ်က္ခ်င္း ဦးစားေပးကူညီသင့္ၿပီ” ျဖစ္ေၾကာင္း Mr Dietz က ေျပာသည္။

“ယခုကဲ့သို႔ ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ အေရးပါသည့္ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္မွာ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းအပါအဝင္ စစ္တပ္၏ စီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္မ်ားအား ပစ္မွတ္ထား ပိတ္ဆို႔အေရးယူျခင္း မွတစ္ဆင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ထံ ေငြေၾကးစီးဆင္းမႈမ်ားကို ျဖတ္ေတာက္ေရး”  ျဖစ္ေၾကာင္း သူကဆိုသည္။

ေမမိုး
(Straits Times တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္ ‘Myanmar jade industry becoming 'slush fund' for junta’ ကို ျမန္မာျပန္ဆိုပါသည္။)

Author: Admin