ဓာတ္ပုံ - Reuters

ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး၊ DMG

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္ႏွင့္ ၎၏စစ္တပ္က ျမန္မာႏိုင္ငံကိုအာဏာ သိမ္းၿပီး သုံးလေက်ာ္သြားၿပီးေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံေတာ္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီ (SAC) အမည္ျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္ အစိုးရသစ္ကို တရားမဝင္တည္ေထာင္ခဲ့သည္။

တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ဆက္စပ္တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား (EAOs) ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရးအရေသာ္လည္းေကာင္း စစ္ေရးအရေသာ္ လည္းေကာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္ ႏွင့္ ၎၏ SAC ကိုရႈံးနိမ့္မည္ဆိုပါက ေဝဖန္စရာျဖစ္လာေပလိမ့္မည္။ SAC အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ EAO မ်ား၏ ေထာက္ခံမႈကိုမရရွိျခင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့ေသာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သလို အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ႏိုင္ငံငယ္မ်ားအျဖစ္သို႔ ခြဲထြက္သြားရန္ ဦးတည္ေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအနာဂတ္တြင္ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ EAO အဖြဲ႕မ်ား၏အေရးပါမႈကို ေကာင္းစြာနားလည္ သေဘာေပါက္ရန္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ကစတင္ခဲ့ေသာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတိုးတက္မႈမ်ားကို ဆန္းစစ္ရန္လိုအပ္ေပသည္။ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖင့္ လည္ပတ္ေနခဲ့ေသာ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္တြင္ အရပ္သားအစိုးရကိုျဖဳတ္ခ်ဖို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္က ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခဲ့သည့္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအနာဂတ္ကို ဆုံးျဖတ္ရာတြင္ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ EAO အဖြဲ႕မ်ား၏ အခန္းက႑က အေရးႀကီးလာသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ့အနာဂတ္အတြက္ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ EAO အဖြဲ႕မ်ား အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤမွ်ေဝဖန္ခံေနရသည္ကို နားလည္ရန္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ မူလအစီအစဥ္ကို ဦးစြာစစ္ေဆးဖို႔လိုအပ္ပါသည္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းမႈတြင္ “စည္းကမ္းျပည့္ဝေသာ ဒီမိုကေရစီစနစ္”သို႔ ကူးေျပာင္းခဲ့သည္။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအကူးအေျပာင္းအတြက္ တပ္မေတာ္၏ အစီအစဥ္

ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (နအဖ) စစ္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ၫြန႔္က “ဒီမိုကေရစီလမ္းျပေျမပုံ ရ ရပ္” ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဟု ေၾကညာခဲ့သည္။ ၎တြင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္က ဆိုင္းငံ့ထားခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေရး၊ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳေရးအတြက္ ျပည္လုံးကြၽတ္ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပေရး၊ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာျဖင့္ ပါလီမန္ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေရး၊ နအဖ မွ အစိုးသစ္သို႔ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရး စသည္တို႔ ပါဝင္သည္။

လမ္းျပေျမပုံေနာက္ လိုက္ပါျခင္း

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ၫြန႔္၏ လမ္းျပေျမပုံအရ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၁၇ ရက္တြင္ နအဖသည္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပါ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္စတင္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၉ ရက္တြင္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္မူၾကမ္းကို နအဖက ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ျပည္လုံးကြၽတ္ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပမည္ဟု အတည္ျပဳေၾကညာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ျငား ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းကို နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ လူတစ္သိန္းထက္မနည္း ေသဆုံးခဲ့ရသည္။

အမ်ားစုမွာ ရန္ကုန္တစ္ဝိုက္ၿမိဳ႕မ်ားႏွင့္ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ရ ၿမိဳ႕နယ္တို႔မွလူမ်ား ျဖစ္သည္။ ကနဦးတြင္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ဆႏၵခံယူပြဲ ဆက္လက္က်င္းပမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ေသာ္လည္း စီစဥ္ထားသည့္အတိုင္း ေမလ ၆ ရက္ေန႔တြင္ မဲေပးျခင္းကို ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔အထိ ေ႐ႊ႕ဆိုင္းရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၉ ရက္တြင္ ျပည္လုံးကြၽတ္ဆႏၵခံယူပြဲ တရားဝင္ရလဒ္မ်ားကို နအဖ ကထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ၿပီး အရည္အခ်င္းျပည့္မီေသာ မဲဆႏၵရွင္ ၂၇,၂၈၈,၈၂၇ ဦး၏ ၉၈ ဒႆမ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဆႏၵမဲေပးခဲ့ၾကၿပီး ၉၂ ဒႆမ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ေထာက္ခံမဲေပးခဲ့ၾကေသာ္လည္း တရားဝင္ရလဒ္မ်ားက လိမ္ညာမႈမ်ားသာ ျဖစ္သည္ဟု က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ မွတ္ယူခဲ့ၾကသည္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္အရ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ရ ရက္ေန႔တြင္ ပထမဆုံးပါလီမန္ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို နအဖ ကက်င္းပခဲ့သည္။ NLD ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစု ႏိုင္ငံေရးပါတီအမ်ားအျပားက ေ႐ြးေကာက္ပြဲသပိတ္ေမွာက္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဝင္ေရာက္မယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသားလူနည္းစု ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၂၀ နီးပါးအပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၃၀ ေက်ာ္မွကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကသည္။ မဲဆႏၵရွင္ မ်ားအားၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ မဲပုံးမ်ားလဲလွယ္ျခင္းႏွင့္ အျခားေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ မသမာမႈမ်ားရွိသည္ဟု စြပ္စြဲခံရေသာ္လည္း တပ္မေတာ္လိုလားေသာ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သည့္ ၃၂၅ ေနရာအနက္ ၂၅၉ ေနရာႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ သည့္ ၁၆၈ ေနရာတြင္ ၁၂၉ ေနရာအႏိုင္ရခဲ့ေၾကာင္း နအဖက ေၾကညာခဲ့သည္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၃၁ ရက္တြင္ ပထမအႀကိမ္ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ စတင္က်င္းပခဲ့ၿပီး ယခင္ နအဖ ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္သိန္းစိန္က ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ နအဖ အတြင္းေရးမႉး ၁ တင္ေအာင္ျမင့္ဦးႏွင့္ USDP မွရွမ္းတိုင္းရင္းသား ေဒါက္တာစိုင္းေမာက္ခမ္းက ဒုတိယသမၼတအျဖစ္ လည္းေကာင္း တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဖို႔ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရထံ တရားဝင္အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ၿပီး “ဒီမိုကေရစီလမ္းျပေျမပုံ ရ ရပ္” ၿပီးေျမာက္ေစခဲ့သည္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္အသီးသီးတြင္ တပ္မေတာ္သည္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသစ္အေပၚ လႊမ္းမိုးႏိုင္မည္ဟု အာမခံထားသည္။ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္အရ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ျပည္နယ္ သို႔မဟုတ္ တိုင္းေဒသႀကီးတစ္ခုစီတြင္ အေရအတြက္တူညီသည့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္  ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုစီမွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တစ္ရပ္စီ ခြဲေဝေပးထားသည္။ ထို႔အျပင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ခန႔္အပ္ထားသည့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေနရာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို သီးသန႔္ထားရွိသည္။ အဆိုပါျပဌာန္းခ်က္မ်ားအရ တပ္မေတာ္မွလိုလားေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားသည္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကိုထိန္းခ်ဳပ္ရန္ အတြက္ အခန္းက႑တစ္ခုစီတြင္ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ အမတ္ေနရာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ လိုအပ္သည္ဟုဆိုသည္။ ထို႔အျပင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ တပ္မေတာ္သားမ်ား၏ေထာက္ခံမႈ မရဘဲ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။

ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ ခန႔္အပ္ထားေသာ တပ္မေတာ္သားမ်ားအား သမၼတ ေလာင္းသုံးဦးအနက္မွ တစ္ဦးကို အမည္စာရင္းတင္သြင္းခြင့္အျပင္ ၎တို႔၏ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းသည္ အနည္းဆုံး ဒုသမၼတႏွစ္ဦးအနက္ တစ္ဦးျဖစ္လာေစရန္ အာမခံခ်က္လည္းရွိသည္။ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က နယ္စပ္ေရးရာ၊ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးမ်ားကို ေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္ခြင့္ရွိၿပီး တပ္မေတာ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ (MPF) ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ား (BGFs) အပါအဝင္ႏိုင္ငံေတာ္၏ လုံၿခဳံေရးအားလုံးကို အုပ္စိုးပိုင္ခြင့္ရွိသည္။ ေနာက္ဆုံးအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာကာ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးအာဏာ အားလုံးကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ထံ လႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္ေသာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳေရးေကာင္စီ ၁၁ ဦးအနက္ ၆ ဦးကို တပ္မေတာ္အရာရွိမ်ား သို႔မဟုတ္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္က ေ႐ြးခ်ယ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ ထူေထာင္ျခင္းမွ ရရွိေသာ တပ္မေတာ္၏အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ နအဖအာဏာလႊဲေျပာင္းမႈက တပ္မေတာ္အတြက္ အက်ိဳးရွိေစရန္ ရည္႐ြယ္သည္။ အာဏာရႏွစ္ ၅၀ နီးပါးကာလအတြင္း တပ္မေတာ္က ႏိုင္ငံေတာ္အေပၚ ဆိုး႐ြားစြာ စီမံခန႔္ခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအား ေဒသတြင္း အခ်မ္းသာဆုံးႏိုင္ငံအျဖစ္မွ အဆင္းရဲဆုံးႏိုင္ငံအျဖစ္သို႔ အသြင္ေျပာင္းခဲ့သည္။ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား၏ စီးပြားေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာဝန္ကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရထံ လႊဲေျပာင္းျခင္းျဖင့္ စီးပြားေရး ဆက္လက္က်ဆင္းေနပါက ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ စီးပြားေရးျပန္လည္ ဦးေမာ့လာႏိုင္ရန္ တပ္မေတာ္က အေႂကြးယူႏိုင္သည္။

ဒုတိယအခ်က္မွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္လိုလားေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းရွိသည္။ စစ္ဘက္လိုလားေသာ သမၼတမ်ား ႏွင့္ ဒုတိယသမၼတမ်ား ေ႐ြးခ်ယ္ေပါင္းစပ္ကာ အရပ္ဘက္ - စစ္ဘက္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရတြင္ အရပ္သားဘက္ျခမ္းကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ စစ္တပ္လိုလားေသာဝန္ႀကီးမ်ား ခန႔္အပ္ႏိုင္သည္။

တတိယအခ်က္မွာ ေပါင္းစပ္ အရပ္သား - စစ္သားအစိုးရထံ အာဏာလႊဲေျပာင္းမႈသည္ ႏွစ္ေပါင္း ရ၀ ေက်ာ္ၾကာ ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေသာ ျပည္တြင္းစစ္ကို ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေပးၿပီး EAO ၂၀ ေက်ာ္အတြက္လည္း လုံေလာက္ေသာအေျခအေနတစ္ရပ္ျဖစ္မည္ဟု နအဖက ယူဆခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပါ ႏိုင္ငံသားအားလုံး တန္းတူညီမွ်ခြင့္ႏွင့္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး ၁၄ ခုအတြက္ တန္းတူညီမွ်ေရး ျပဌာန္းခ်က္မ်ားသည္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသစ္ကို ေထာက္ခံအားေပးရန္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ခုခံကာကြယ္စစ္ကို စြန႔္လႊတ္ဖို႔လုံေလာက္သည္ဟု တပ္မေတာ္က ယုံၾကည္သည္။

စတုတၳအခ်က္မွာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးသစ္တစ္ရပ္ တည္ေထာင္ျခင္းျဖင့္ ဩစေၾတးလ်၊ ကေနဒါ၊ အီးယူ၊ ၿဗိတိန္ ႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတို႔က စစ္အာဏာရွင္မ်ားအေပၚ ခ်မွတ္ထားေသာ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဖယ္ရွားရန္ စည္း႐ုံးေပးႏိုင္လိမ့္မည္ဟု နအဖက ေမွ်ာ္လင့္ထားခဲ့ေလသည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုရလွ်င္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ နအဖ မွ ျပည္ေထာင္စုအသြင္ကူးေျပာင္းေရးက ျမန္မာ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို စစ္တပ္က အမွန္တကယ္ထိန္းသိမ္းထားစဥ္ ကာလအတြင္း ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈအျဖစ္ အထင္ႀကီးလာေစရန္ ပုံေဖာ္ထားေသာ ႏိုင္ငံေရးအသြင္ကူးေျပာင္းမႈတစ္ရပ္သာ ျဖစ္သည္။ စင္စစ္ေတာ့ တပ္မေတာ္၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ေဝဖန္ေရးသမားမ်ားကို လွည့္စားႏိုင္မည့္ ထြင္လုံးသက္သက္သာျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္းမွာေတာ့ တပ္မေတာ္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ NLD ႏွင့္ ဗမာတိုင္းရင္းသားအမ်ားစုကို ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အလားအလာမ်ားရွိေၾကာင္း စည္း႐ုံးႏိုင္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာတုံ႔ျပန္မႈကလည္း အေစာပိုင္းတြင္ သတိထားမိေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ဆက္ဆံေရးအေပၚ ႏိုင္ငံတကာကန႔္သတ္ခ်က္မ်ားအားလုံး နီးပါး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ႐ုတ္သိမ္းသြားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ EAO မ်ားသည္ တပ္မေတာ္၏ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ကတိပ်က္ကြက္မႈမ်ား အေတြ႕အႀကဳံမ်ားစြာ ရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ တပ္မေတာ္အေပၚ အယုံအၾကည္မရွိဆဲ ျဖစ္သည္။

လႊတ္ေတာ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ား ႏွင့္ EAO မ်ား၏အခန္းက႑

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၏ ပထမငါးႏွစ္သက္တမ္းအတြင္း ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းမႈက တပ္မေတာ္၏ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ႏွင့္အညီ လည္ပတ္ေနပုံေပၚသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျဖစ္ရပ္မ်ားကို ပိုမိုနီးကပ္စြာ ဆန္းစစ္ၾကည့္လွ်င္ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိတိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ EAO မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ခံျပႆနာမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ျပသေနသည္။ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ NLD ပါတီ တခဲနက္ေအာင္ပြဲခံမႈက ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ တပ္မေတာ္၏ လိုလားခ်က္လမ္းေၾကာင္းမွ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေသြဖီသြားျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံ့အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားမႈတြင္ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားႏွင့္ EAO မ်ား၏ အေရးပါမႈကိုလည္း ဆက္ၿပီးေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ တိုင္းရင္းသားပါတီအခ်ိဳ႕ ျပည္နယ္ ရ ျပည္နယ္တြင္ NLD လႊမ္းမိုးမႈကို စိန္ေခၚရန္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ္လည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကေတာ့ တိုင္းရင္းသားမဲဆႏၵရွင္မ်ားႏွင့္ EAO မ်ား၏ႏိုင္ငံေရးအရ အေရးပါမႈကို ဆက္ၿပီးေဖာ္ျပေနသည္။

၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား

၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားက ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၏ အရပ္ဘက္ - စစ္ဘက္ ႏွစ္ဘက္စလုံးခ်ဳပ္ကိုင္ထားေသာ နအဖ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ္လည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲလိမ္လည္မႈမ်ားႏွင့္ အျခားေသာမဲမသမာမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟု ယုံၾကည္ေလာက္ဖြယ္ စြပ္စြဲမႈမ်ားရွိေနသည္။ ALTSEAN အဆိုအရ “အာဆီယံ နဲ႔ တ႐ုတ္ကလြဲၿပီး ျမန္မာျပည္တြင္း နဲ႔ျပည္ပႏိုင္ငံေတြက ေ႐ြးေကာက္ပြဲလုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ရႈတ္ခ်ခဲ့ၾကတယ္”။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေန႔တြင္ထုတ္ျပန္ေသာ အိမ္ျဖဴေတာ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေၾကညာခ်က္တြင္ “ႏိုဝင္ဘာ ရ ရက္ေ႐ြး ေကာက္ပြဲမ်ားသည္ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တမႈ မရွိသလို တရားဝင္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာမွ လက္ခံထားေသာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိေၾကာင္း” ေဖာ္ျပထားသည္။

ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီသည္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္စလုံးတြင္ အမ်ားစုေနရာ ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသား ျပည္နယ္ ရ ျပည္နယ္အနက္ ၄ ျပည္နယ္ရလဒ္မ်ားက တပ္မေတာ္ဗ်ဴဟာတြင္ နက္ရႈိင္းေသာ အက္ေၾကာင္းႀကီး မ်ားရွိေနေၾကာင္း ျပသခဲ့သည္။

ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ခ်င္းတိုးတက္ေရးပါတီက အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ၁၂ ေနရာအနက္ ၄ ေနရာႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ၉ ေနရာအနက္ ၂ ေနရာ အႏိုင္ရရွိခဲ့ၿပီး ခ်င္းအမ်ိဳးသားပါတီ၊ ခ်င္းျပည္နယ္ EAO ဆက္စပ္ႏိုင္ငံေရးပါတီ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး (CNF) တို႔ကလည္း ျပည္သူ႔လြတ္ေတာ္တြင္ ၂ ေနရာအႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။ မြန္ျပည္နယ္တြင္ မြန္ေဒသလုံးဆိုင္ရာ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ(AMRDP) က အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ၁၂ ေနရာ အနက္ ၄ ေနရာႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ၁၀ ေနရာအနက္ ၃ ေနရာအႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ (RNDP) က အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ၁၂ ေနရာအနက္ ရ ေနရာႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ ေတာ္မဲဆႏၵနယ္ ၁၇ ေနရာအနက္ ၉ ေနရာ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မဲဆႏၵနယ္ ၅၁ ေနရာအနက္ ၅ ေနရာအတြက္ မဲခြဲဆုံးျဖတ္ခဲ့ခ်ိန္တြင္ သီးျခားတိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီ ၅ ပါတီ အႏိုင္ရခဲ့သည့္ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ရလဒ္မ်ား ပိုမိုရႈပ္ေထြးခဲ့သည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ၅၁ ေနရာ ရွိသည့္အနက္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (SNLD) မွ ၁၈ ေနရာႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ၁၂ ေနရာ အနက္ ၃ ေနရာ အႏိုင္ရခဲ့သည္။ ပအိုဝ္းအမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ PNO က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ၃ ေနရာႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ ၁ ေနရာ အႏိုင္ရခဲ့သည္။

“ဝ”ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (WDP) က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ အမတ္ေနရာ ၂ ေနရာႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ ၁ ေနရာ အႏိုင္ရခဲ့သည္။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ တအာင္း အမ်ိဳးသားပါတီ (TNP) က ၁ ေနရာႏွင့္ အင္းအမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ၁ ေနရာ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။

ကခ်င္၊ ကယား ႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္တို႔ရွိ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ ရလဒ္မ်ားညံ့ဖ်င္းရျခင္းမွာ အခ်က္ ၂ ခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ပထမအခ်က္မွာ ေက်ာ္ၾကားထင္ရွားေသာ ပါတီအခ်ိဳ႕ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾကသည္။ ဒုတိယအခ်က္မွာ နအဖေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲပါဝင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည့္ တိုင္းရင္းသားပါတီအခ်ိဳ႕ကို အရည္အခ်င္းမျပည့္ဝဟု ဆိုကာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မျပဳခဲ့ေပ။ ၿခဳံၾကည့္လွ်င္ ၂၀၁၀ ေ႐ြး ေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားက တပ္မေတာ္ႏွင့္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားအေပၚ အလြန္ေရပန္းမစားေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနသည္။

ဒုတိယပိုင္းကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

ၾကည္ျဖဴစံ

Stimson Center တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ Michael F. Martin ေရးသားသည့္ “The Importance of Ethnic Minorities to Myanmar’s Future” ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေရးသားသည္။

Author: Admin