(Photo - Ye Aung Thu / AFP)

ထူးေမာင္ (အမည္လႊဲ)သည္ သူ၏ မိတ္ေဆြေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ေန႔လယ္စာအတူစားရန္ ထိုင္လိုက္သည္။ သာမန္ အျပဳအမူတစ္ခုသာ ျဖစ္ေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ သူတို႔ေဒသတြင္ေတာ့ ထူးျခားေနသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ထူးေမာင္သည္ မြတ္ဆလင္ျဖစ္ၿပီး သူ၏မိတ္ေဆြမ်ားမွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ပင္။

သူတို႔သည္ ယခင္ကေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ေတာ့ ညမထြက္ရအမိန္႔ ရွိေနသျဖင့္ ခြင့္ျပဳခ်ိန္တြင္သာ လာေရာက္လည္ပတ္ခြင့္ရၿပီး အခ်ိန္က်လွ်င္ ရႊံ႕ဗြက္မ်ားၾကားရွိသူ႔စခန္းသို႔ ျပန္ရေတာ့မည္။ ၎စခန္းတြင္ ထူးေမာင္အပါအဝင္ ေက်ာက္ျဖဴက မြတ္ဆလင္ဘာသာဝင္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားသည္မွာ  ခုနစ္ႏွစ္ရွိခဲ့ၿပီ။

၂၀၁၂ တြင္ ေပၚေပါက္ခဲ့သည့္ ျမန္မာျပည္အေနာက္ပိုင္းက ျပည္တြင္း မၿငိမ္မသက္မႈသည္ ထူးေမာင္တို႔၏ ၿမိဳ႕ကို လည္း ရိုက္ခတ္ခဲ့သည္။ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအား မြတ္ဆလင္အမ်ိဳးသားမ်ားက အဓမၼျပဳက်င့္သည္ ဟူေသာ စြပ္စြဲမႈမ်ား ျပန္႔ႏွံ႔ၿပီးေနာက္တြင္ မၿငိမ္သက္မႈမ်ား စတင္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆက္တြဲဆူပူအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ေပၚေပါက္လာၿပီးေနာက္တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔က မြတ္ဆလင္မ်ား၏ လံုၿခံဳေရး အတြက္ဟုဆိုကာ တစ္ေနရာတြင္ စုစည္းထားလိုက္ရာမွ ထိုေနရာသည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ မြတ္ဆလင္စခန္းႀကီး ျဖစ္လာခဲ့ေတာ့သည္။

(Photo - Ye Aung Thu / AFP)

မၿငိမ္မသက္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူေပါင္း ၂၀၀ ထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္း ခဲ့ရကာ ငါးႏွစ္ခန္႔အၾကာတြင္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွ ထြက္ေျပးခဲ့ရေသာ မြတ္ဆလင္ သိန္းခ်ီရွိသြားၿပီျဖစ္သည္။
လူထုအၾကား ကာလရွည္ၾကာ အျမစ္တြယ္ခဲ့သည့္ သံသယစိတ္ႏွင့္ ဘာသာကြဲျပားမႈမ်ားေၾကာင့္ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ဟု အမ်ားစုက ယူဆၾကသလို အာဏာပိုင္မ်ားကလည္း အသိုင္းအဝိုင္းႏွစ္ခုၾကား ေရာေထြးယွက္တင္ ျဖစ္လာလွ်င္ မၿငိမ္သက္မႈမ်ား ထပ္မံေပၚေပါက္လာႏိုင္သည္ဟု ေျပာဆိုၾကသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ေက်ာက္ျဖဴမွ မြတ္ဆလင္တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ယခင္ကရွိခဲ့သည့္ ခင္မင္မႈမ်ား လြယ္လြယ္ႏွင့္ မပ်က္ႏိုင္ဟု ယူဆကာ သူတို႔၏ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးကို သတိႏွင့္ ထိန္းသိမ္းထားၾကေလသည္။

“ၿမိဳ႕ကလူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ရန္မရွာဘူး” ဟု ထူးေမာင္ကေျပာသည္။ သူတို႔အား တိုက္ခိုက္သူမွာ ျပင္ပမွေရာက္လာေသာ သူစိမ္းမ်ားသာျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ေက်ာက္ျဖဴမွ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္သန္းက မိမိတို႔အေနျဖင့္ မြတ္ဆလင္ မ်ားကို ႀကိဳဆိုရန္ အသင့္ရွိေသာ္လည္း အစိုးရက မီးစိမ္းျပမွသာ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ဟု ဆိုသည္။
စခန္းထဲကလူေတြအားလံုး ႏိုင္ငံသားေတြပါ ဟုသူကဆိုသည္။ သူတို႔ၿမိဳ႕ရွိ မြတ္ဆလင္မ်ားအား စာနာ ေထာက္ထားမႈ နည္းပါးျခင္းအေပၚလည္း သူက ေဝဖန္လိုက္သည္။

ထူးေမာင္အပါအဝင္ စခန္းမွ မြတ္ဆလင္မ်ားသည္ ၿမိဳ႕တြင္းသို႔ တစ္ႀကိမ္လွ်င္ ႏွစ္နာရီသာ ဝင္ေရာက္ခြင့္ရွိၿပီး ၎အခ်ိန္တြင္လည္း လက္နက္ကိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား၏ ေစာင့္ၾကပ္မႈျဖင့္ ေနထိုင္ရျခင္းျဖစ္သည္။
ထူးေမာင္ကေတာ့ သူ၏အတိတ္ကာလအခ်ိန္မ်ားကို ႏွေျမာေနသည္။

“ကြ်န္ေတာ္ အရမ္းဝမ္းနည္းတယ္၊ ဒါမ်ိဳးျဖစ္လာမယ္လို႔ တစ္ခါမွမေတြးမိဘူး” ဟု ထူးေမာင္က ေအအက္ဖ္ပီ သတင္းဌာနသို႔ ေျပာသည္။ တစ္ခ်ိန္က သူတို႔၏ ေနအိမ္မ်ား ရွိခဲ့ရာေနရာကို ေငးရင္း ကြ်န္ေတာ္တို႔က တရားမဝင္ဘူး ဟု သူကဆိုသည္။

ထူးေမာင္အပါအဝင္ စခန္းမွ မြတ္ဆလင္အမ်ားအျပားမွာ ကမန္လူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္သည္။ ကမန္သည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားစုရွိရာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားျဖစ္ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာဆုိသူမ်ားႏွင့္ မတူေပ။ သို႔ေသာ္ ျပႆနာမ်ား ေပၚေပါက္လာခ်ိန္၌ သူတို႔သည္လည္း သိမ္းက်ံဳးၿပီး စခန္းသို႔အပို႔ခံခဲ့ရသည္။

တိုက္ခိုက္မႈမ်ား မျဖစ္မီက သူတို႔အထဲက တစ္ခ်ိဳ႕မွာ ေက်ာင္းဆရာမ်ား၊ ေရွ႕ေနမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေရး လုပ္ကိုင္သူမ်ားလည္း ရွိသည္။ ၿမိဳ႕တြင္းမွ ထိုအလုပ္အကိုင္မ်ားကို လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ (ဗုဒၶဘာသာဝင္) ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။ မြတ္ဆလင္တို႔၏ မပ်က္ စီးဘဲက်န္ေနေသးေသာ အိမ္ရာမ်ားကိုလည္း ယခုအခ်ိန္တြင္ သူတို႔ ေနရာဝင္ယူထားၾကသည္။

ေဒၚေစာပုေခ်ဆိုသူ ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသည့္ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုကေတာ့ သူတို႔၏ ရံုးကို ၿမိဳ႕တြင္းရွိ ဗလီတစ္လံုးတြင္ ဖြင့္လွစ္ထားသည္။ ၎ဗလီသည္ ၂၀၁၂ မတိုင္မီအထိ မြတ္ဆလင္မ်ား ဝတ္ျပဳခဲ့သည့္ေနရာ ျဖစ္သည္။

(Photo - Ye Aung Thu / AFP)

နံရံေပၚတြင္ တစ္ခ်ိန္က အစၥလာမ္မစ္သေကၤတမ်ား ရွိခဲ့ရာေနရာမ်ားကို ေကာ္ထုတ္ခံထားရျခင္းက ၂၀၁၂ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၏ အထင္ကရ သက္ေသမ်ားျဖစ္သည္။
အသက္ ၅၃ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးႀကီးကေတာ့ သူမ၏ မြတ္ဆလင္မိတ္ေဆြမ်ားသည္ စခန္းမွ ေစ်းသို႔သြားခ်ိန္ သူမထံသို႔ တစ္ခါတစ္ေလ အလည္ဝင္ၾကသည္ဟု ေျပာရင္း ၎အေဆာက္အအံုအား အသံုးျပဳေနျခင္းကို ခုခံေျပာဆိုသည္။

 “ကြ်န္မတို႔က ငယ္ငယ္တည္းကေပါင္းလာတာ။ သူတို႔ကို ကြ်န္မေကာင္းေကာင္းသိတယ္၊ သူတို႔က ဒီမွာေနတာ မ်ိဳးဆက္နဲ႔ခ်ီရွိၿပီ” ဟု ေဒၚေစာပုေခ်ကေျပာသည္။ ေျမာက္ပိုင္းမွ မြတ္ဆလင္မ်ားကေတာ့ မဖိတ္ေခၚဘဲ ေရာက္လာသည့္ အျပင္လူမ်ားသာျဖစ္သည္ဟု သူမက ဆိုသည္။

ေက်ာက္ျဖဴ စခန္းမွ လူမ်ားကေတာ့ သူတို႔၏ဘဝမ်ားကို ျပန္လည္အေျခခ်လိုစိတ္ ျပင္းျပေနၾကသည္။
 “ဒီမွာက အက်ဥ္းက်ေနသလိုပါပဲ” ဟု စခန္းေခါင္းေဆာင္ ဦးျဖဴေခ်ကဆိုသည္။
“ဘာအလုပ္မွမရွိဘူး၊ ေဆးဝါးအေထာက္အပံ့ ရဖို႔ေတာင္ ေတာ္ေတာ္ေတာင္းဆိုေနရတယ္” ဟု သူကဆို သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ အလယ္ပိုင္းရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ မြတ္ဆလင္ ၁၃၀,၀၀၀ ခန္႔သည္ ဒုကၡဆင္းရဲခံၿပီး ရုန္းကန္ေနၾကရသည္။ သူတို႔ထက္ မဆိုစေလာက္မွ် အေျခအေနေကာင္းသည္ဟု ေျပာႏိုင္ေသာ မြတ္ဆလင္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာမွာလည္း လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္မရဘဲ ေက်းရြာအမ်ားအျပားတြင္ ပိတ္မိလ်က္ရွိသည္။

(Photo - Ye Aung Thu / AFP)

ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာ အဖြဲ႔ကမူ ယခုျဖစ္ရပ္ကို လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈ အသြင္ေဆာင္သြားေသာ စနစ္တက် ပံုစံသြင္း ခြဲျခားဆက္ဆံမႈဟု သံုးစြဲေဖာ္ျပသည္။

စခန္းတြင္းမွ လူမ်ား၏ ပညာသင္ၾကားခြင့္၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ား ရပိုင္ခြင့္ နည္းပါးလာမႈအား “လက္ခံႏိုင္စရာမရွိေသာ ရာဇဝတ္မႈ” မႈဟု ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႔၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ သုေတသီ ေလာ္ရာဟိတ္က ေဖာ္ျပသည္။

အျငင္းပြားဖြယ္ရာ သက္ေသခံကတ္ (National Verification Card – NVC) လက္ခံေရးအတြက္ မြတ္ဆလင္ အမ်ားအျပားမွာ ဖိအားေပးခံေနၾကရသည္။ NVC ကတ္သည္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ စိစစ္ခံရမည့္သူအား ယာယီကိုင္ေဆာင္ရန္ အစိုးရက ေပးထားေသာ သက္ေသခံကတ္ျပားျဖစ္သည္။

လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက NVC ကတ္သည္ မြတ္ဆလင္မ်ားအား ၿဖီးျဖန္းထားသည့္ လွိမ့္လံုးတစ္ခု သာျဖစ္ေၾကာင္း ရႈတ္ခ်ေဝဖန္ထားၾကသည္။ မြတ္ဆလင္မ်ားအား ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အဝ ေပးသင့္ ေၾကာင္းလည္း ၎တို႔က ေျပာၾကားသည္။

ရႈပ္ေထြးမ်ားျပားလွေသာ စိစစ္ေရးအဆင့္ဆင့္ကို ေအာင္ျမင္စြာေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရသူမွာ လက္တစ္ဆုပ္စာ လူနည္းစုသာ ရွိေသးသည္။ အာဏာပိုင္မ်ားကေတာ့ မည္သည့္ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မွ မေပးေပ။

ႏိုင္ငံတကာဖိအားမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရသည္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားကို ပိတ္သိမ္းေပးမည္ဟု ေၾကညာထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၎အစီအစဥ္အရ ဆိုလွ်င္ စခန္းမွဒုကၡသည္မ်ားသည္ သူတို႔စြန္႔ခြာခဲ့ရေသာ မူလေနအိမ္မ်ား တြင္ ျပန္လည္ေနထိုင္ခြင့္ ရမည္မဟုတ္ေပ။ ၎အစား ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားအနီး၌ ေဆာက္လုပ္ေပးထားေသာ ေနအိမ္မ်ားတြင္သာ ေနရာခ်ထားေပးမည္ျဖစ္သည္။ ထိုေနရာသစ္မ်ားတြင္လည္း သြားလာလႈပ္ရွားခြင့္အား တင္းၾကပ္စြာ ပိတ္ပင္ခံထားရဆဲသာ ျဖစ္ႏိုင္သည္။

(Photo - Ye Aung Thu / AFP)

ကုလသမဂၢ၊ NGO မ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကမူ ၎အစီအစဥ္သည္ “ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္သည့္ အေနႏွင့္ သီးသန္႔ခြဲထားျခင္း” ပံုစံမ်ိဳးသာျဖစ္သြားမည္ကို စိုးရိမ္လ်က္ရွိၿပီး ရခိုင္မွမြတ္ဆလင္မ်ားကို ရပိုင္ခြင့္မ်ား အျပည့္အဝေပးအပ္ရန္ တိုက္တြန္းထားၾကသည္။

ဦးျဖဴေခ်ကေတာ့ “ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ အကုန္ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတယ္” ဟု ဆိုေလသည္။

ေစာသႏၱာေအး
(ကိုးကား - Myanmar town offers glimmer of hope for Muslims enduring 'apartheid', AFP)

Author: Admin