ဓာတ္ပုံ - AFP

DMG ၊ ဇန္နဝါရီ ၂၉

(ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး)

ကိုလိုနီလက္ေအာက္ခံအျဖစ္မွ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့သည့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ကလိုပင္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္သည္လည္း စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဆန႔္က်င္သည့္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားေသာ ပုန္ကန္မႈျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေခတ္သစ္သမိုင္းတြင္ ဒုတိယအေရးပါေသာ အမွတ္အသားတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။

ရႈပ္ယွက္ခတ္ေနခဲ့ေသာ ႏွစ္တစ္ႏွစ္အဆုံးမွာေတာ့ မေရရာမႈမ်ားႏွင့္ ဟန္ခ်က္မညီျဖစ္ေနေသာ ျမန္မာ စစ္တပ္ကို ဆန႔္က်င္ေနသည့္ ေရပန္းစားထင္ရွားေသာ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားသည္လည္း အနာဂတ္အတြက္ ႐ုန္းကန္ေနရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းဆန္ဆန္မွတ္ခ်က္မ်ားက "ေရွ႕လည္းမတိုးသာ၊ ေနာက္ လည္းမဆုတ္သာ" အျဖစ္ မၾကာေသးမီလမ်ားအတြင္းကပဲ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။ အမွန္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏က်ယ္ျပန႔္ေသာ ပထဝီဝင္အေနအထားႏွင့္ အစီရင္ခံမႈအပိုင္းအားနည္းမႈ တို႔ေၾကာင့္ စစ္ပြဲ၏ ႐ုပ္ဝတၳဳပိုင္းႏွင့္စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အင္အားစုမ်ား၏လမ္းေၾကာင္းကို ယုံယုံၾကည္ ၾကည္ျဖင့္ မွတ္ခ်က္ေပးသတ္မွတ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေသး ပါ။

အဓိကပါဝင္လႈပ္ရွားေနၾကသူမ်ား၏ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္မ်ားက လူမ်ားစုဗမာႀကီးစိုး သည့္ေဒသမ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသႏွစ္မ်ိဳးစလုံးမွ ထင္ရွားစြာ ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ၂၀၂၂ ခု ႏွစ္က မည္သည့္ဘက္မွ အႏိုင္ရမည္နည္းဆို သည့္ေမးခြန္းကို က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ေဆာင္က်ဥ္း လာမည္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ဘက္အေျခအေနကလည္း ေလ်ာ့ပါးသြားႏိုင္ဖြယ္မရွိပါ။

ကြဲလြဲမႈမ်ား၏တစ္ဘက္တြင္ ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႕ (PDF) မ်ားရွိေနသည္။ ၎တို႔သည္အဓိက အားျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵျပေနမႈမ်ားကို စစ္တပ္က အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြဲၿပီးေနာက္ပိုင္း ဧၿပီလတြင္ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ေနာက္လမ်ားမွာေတာ့ စစ္တပ္၏ ေသေလာက္ဖြယ္ဖိႏွိပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရးတြင္ ၎တို႔၏ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကို ျပန္လည္အတည္ျပဳရန္ ႀကိဳးပမ္းလာခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္သာမက တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုေဒသမ်ားတြင္ပါ PDF အဖြဲ႕ ေပါင္း ၁၅၀ မွ ၂၀၀ ခန႔္အထိရွိလာပါသည္။ ႏွစ္လယ္ပိုင္းေလာက္မွစတင္၍ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းရာ တြင္ ၅၀ ေလာက္အထိေလွ်ာ့ခ်လိုက္သည္။

၎တို႔၏ခုခံတိုက္ခိုက္မႈမ်ားက တိုင္းျပည္ဒူးေခါင္း သဖြယ္အေရးပါလာခဲ့ၿပီး အဓိကပစ္မွတ္မ်ားမွာ စစ္ တပ္အရာရွိမ်ားႏွင့္ ဒလန္မ်ားျဖစ္ၿပီး ေန႔စဥ္ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္ေလ့ရွိသည္။ စစ္အေျခစိုက္စခန္းမ်ား ႏွင့္ ရဲစခန္းမ်ားကိုပါ တိုက္ခိုက္သည္အထိ PDF တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားက ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားရွိ ေဒသဆိုင္ရာအုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားကို ထိခိုက္ေစခဲ့သည္။

အစိုးရ႐ုံးမ်ားႏွင့္တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို ကနဦးပစ္မွတ္ထားသည့္ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္း (IEDs) မ်ားကို ေနရာ အႏွံ႔အသုံးျပဳၿပီး ရထားလမ္းမ်ား ၊ တံတားမ်ားႏွင့္ စစ္တပ္ပိုင္ ဆက္သြယ္ေရးတာဝါတိုင္မ်ား ကဲ့သို႔ေသာ အေျခခံအေဆာက္အဦမ်ားဆိုင္ရာ ပစ္မွတ္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ တိုက္ခိုက္လာၾကသည္။

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၏ အေနာက္ေျမာက္ေဒသသည္ လက္ရွိတိုက္ပြဲမ်ား၏ ဗဟိုခ်က္ျဖစ္လာသည္။ ယင္းေဒသမ်ား၏ ေက်းလက္ေရစီးေၾကာင္းအရ ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ NLD ကိုႏွစ္ရွည္လမ်ား ေထာက္ခံခဲ့ၿပီး စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို နက္နက္ရႈိင္း ရႈိင္းခါးသီးေသာ အေျခခံလူတန္းစား အတိုက္အခံမ်ား ရွိေနၾကသည့္ စစ္ကိုင္းႏွင့္မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ မၿငိမ္သက္မႈမ်ား ျပင္းထန္လာၿပီး စစ္တပ္၏အမိန႔္ကို ျပတ္ျပတ္သားသား ဆန႔္က်င္ခဲ့ၾကၿပီး စစ္တပ္ကိုထိတ္လန႔္ေစခဲ့ေသာ PDF မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရ သည္။

ႏိုဝင္ဘာလဆန္းပိုင္းမွစတင္၍ စစ္တပ္က အေလာင္းမင္းတရားဟု အမည္ေပးထားေသာ စစ္ေရးအရ ထိုးစစ္ဆင္မႈမ်ားတြင္ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ႏွင့္ ရဟတ္ယာဥ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားျဖင့္ စစ္ေရးအကူအညီ ေပးခဲ့ေသာ္လည္း သိသာေသာေအာင္ျမင္မႈမ်ား မရရွိခဲ့ေပ။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ တစ္ႏွစ္နီးပါးၾကာ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းရွိၿမိဳ႕ႀကီးမ်ား ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရၿပီး အေနာက္ဘက္အိႏၵိယနယ္စပ္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ အေရွ႕ဘက္ထိုင္းနယ္စပ္ ကယားျပည္နယ္ရွိ ျပည္သူေထာက္ခံေသာ PDF မ်ားအေနျဖင့္လည္း စိန္ေခၚမႈႏွစ္ရပ္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။

ပထမအခ်က္က ေခတ္မီလက္နက္္မ်ား လုံေလာက္စြာရရွိေရးျဖစ္သည္။ ဧၿပီလမွစၿပီး အဖြဲ႕အမ်ားအျပားက ႐ိုးရာအမဲလိုက္တူမီးႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံနယ္စပ္မ်ားတြင္ အေျခစိုက္ထားၿပီး စာနာနားလည္မႈရွိေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံမွ ေအာ္တိုမစ္တစ္လက္နက္္မ်ား ဝယ္ယူျဖည့္တင္းခဲ့ရသည္။

အင္အား ၁၀၀၀၀ ေလာက္ရွိေသာ KIA ကလည္း ကခ်င္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ကိုယ္ပိုင္လက္နက္ငယ္မ်ား ထုတ္လုပ္ၿပီး စစ္ကိုင္းရွိ PDF အဖြဲ႕အခ်ိဳ႕ကို ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့သည္။ အေရွ႕ဘက္ ကရင္ႏွင့္ကရင္နီ EAO မ်ားကလည္း ထိုင္းႏိုင္ငံမွေမွာင္ခိုသြင္းလာေသာ ေထာက္ပံ့ေရးပစၥည္းမ်ားကို လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းေပးခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ PDF မ်ားအေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္၏တိုက္ခိုက္္မႈမ်ားက ႀကီးမားလ်က္သာ ရွိေနေသးသည္။ လက္နက္အေထာက္အပံ့မ်ား ဆက္ၿပီးျပတ္ေတာက္လ်က္ ရွိေနေသးသျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ေက်ာ္လြန္ႏိုင္မည့္ စက္ေသနတ္မ်ား၊ RPG မ်ားႏွင့္ ေမာ္တာစေသာ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား ပိုမိုရရွိဖို႔ လိုအပ္ေနေသးသည္။

ေအာက္တိုဘာလက စတင္ထုတ္လုပ္လာေသာ စြန႔္ဦးတီထြင္သူတခ်ိဳ႕၏ လက္နက္္မ်ားသည္လည္း ျပႆနာကိုေျဖရွင္းႏိုင္ရမည့္ထက္ မီးေမာင္းထိုးျပသလို ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ အလြယ္တကူရရွိႏိုင္ေသာ Ammonium nitrate-fuel oil (ANFO) ကိုအသုံးျပဳျခင္းထက္ ထိေရာက္္မႈအားနည္းေသာ ပိုတက္ဆီယမ္ႏွင့္ ဆာလဖာအေျခခံျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ IEDs ကိုသာ အသုံးျပဳေနျခင္းေၾကာင့္ တီထြင္လိုစိတ္နည္းပါးမႈကို ျပသေနသည္။

PDF မ်ားအတြက္ ဒုတိယအေရးႀကီးဆုံးေသာ လိုအပ္ခ်က္က ညႇိႏႈိင္းေဆာင္႐ြက္္မႈႏွင့္ ၎တို႔ကိုလမ္းၫႊန္ရန္ လိုအပ္ေသာနည္းဗ်ဴဟာျဖစ္သည္။ ႏွစ္လယ္ေလာက္ကတည္းက စတင္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္အေျချပဳ အဖြဲ႕အမ်ားအျပားသည္ ၎တို႔အိမ္နီးခ်င္းမ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေဒသမ်ားအတြင္း သို႔မဟုတ္ အၾကားတြင္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေဆာင္႐ြက္ရမည့္ သက္ေရာက္္မႈရွိေသာ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္သည့္စစ္ဆင္ေရးမ်ား ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ သေႏၶတည္ဆဲျဖစ္သည္။

စစ္တပ္ဆန႔္က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈက ပိုမိုျမင့္မားေသာေတာ္လွန္ေရး ျဖစ္္လာေစရန္ကေတာ့ NUG စြမ္းေဆာင္ရည္အေပၚ မူတည္ေနပါသည္။ NUG သည္ ေဒသဆိုင္ရာ PDF မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးအားျဖည့္ရန္ႏွင့္ လက္နက္ေထာက္ပံ့ရန္၊ ဗ်ဴဟာေျမာက္လမ္းၫႊန္မႈေပးရန္ ၊ ရန္ပုံေငြေပးရန္ တာဝန္ရွိေနသည္။ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ရန္ ပ်က္ကြက္္ပါက PDF မ်ားကိုသီးျခားခြဲထုတ္ၿပီး စနစ္တက်ပစ္မွတ္ထားေသာ စစ္တပ္ေခ်မႈန္းမႈမ်ားတြင္ ပစ္မွတ္ျဖစ္လာမည္ ျဖစ္သည္။

စက္တင္ဘာလက စတင္ၿပီး ခုခံစစ္ေၾကညာၿပီးေနာက္ပိုင္း NUG သည္ PDF အမ်ားအျပား၏သစၥာခံမႈကို ရရွိခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္လိုၿမိဳ႕ျပႀကီးမွာပင္ NUG ေခါင္းစဥ္ေအာက္က ေတာ္လွန္ေရးဆဲလ္မ်ားကိုပင္ စုစည္းႏိုင္ခဲ့သည္။ အဆိုပါႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားက ရန္ကုန္လိုၿမိဳ႕ႀကီးမွ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား ဝင္ေရာက္စီးနင္းမႈႏွင့္ ဖမ္းဆီးခံရမႈ မည္ကဲ့သို႔ရွိသည္ဆိုတာကိုေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေပ။

ျမန္မာတပ္မေတာ္က ႀကီးမားေသာအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၎၏အဖြဲ႕အစည္း၊ စည္းလုံးညီၫြတ္မႈ၊ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈႏွင့္ ကိုလိုနီေခတ္လြန္ႏိုင္ငံေတာ္၏ လူမ်ိဳးေရး၊ ႏိုင္ငံေရးကြဲလြဲေနေသာ အမ်ိဳးသားေရးဇာတ္ခုံကို စစ္တပ္က ဆက္လက္လႊမ္းမိုးထားမည္ဟု ျပည္တြင္းျပည္ပ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက သုံးသပ္မႈမ်ိဳးလည္းရွိသည္။

အတိုခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ တပ္မေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈမရွိေသာ ဇာတ္လမ္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စိတ္ကူးယဥ္ၾကည့္လို႔ မရႏိုင္။ ထိုသို႔ေသာအေၾကာင္းျပခ်က္္မ်ားအတြက္ ခိုင္လုံေသာရႈေထာင့္မ်ား ရွိေနၿပီး တ႐ုတ္ႏွင့္အိႏၵိယမဟုတ္ေသာ အျခားအင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ားကလည္း ျမန္မာ့အက်ပ္အတည္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၎တို႔၏မူဝါဒကို ဤအေျခခံမွေနၿပီး ခန႔္မွန္းထားၾကသည္။

သို႔ေသာ္ စစ္တပ္ကစစ္ပြဲကို အရွိန္ျမႇင့္လိုက္သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ ၎၏စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားကို ျပင္းထန္စြာ ထိခိုက္ေစႏိုင္သလို အဆိုး႐ြားဆုံးအေနျဖင့္ကေတာ့ တကြဲတျပားျဖစ္မႈဆီ တြန္းပို႔ႏိုင္ၿပီး စိတ္ကူးစိတ္သန္းမ်ားပင္ ၿပိဳလဲသြားႏိုင္သည္။

ပထမအခ်က္က စစ္တပ္၏ လူအင္အားအက်ပ္အတည္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာစစ္တပ္က ရွိရင္းအင္အားထက္ ပိုၿပီးထုတ္ျပတာမ်ိဳး မရွိေသးေပမယ့္လည္း မီဒီယာမ်ားကေတာ့ အင္အား ၃ သိန္းခြဲ ႏွင့္ ၄ သိန္းၾကားရွိေၾကာင္း ေဝဖန္စစ္ေဆးမႈမရွိဘဲ ေဖာ္ျပေလ့ရွိသည္။ ေလတပ္ေရတပ္ႏွင့္ အင္အားအျပည့္ စစ္တပ္ဖြဲ႕စည္းပုံအရ အေျခခံထားၿပီး တြက္ခ်က္ထားၿပီး ယင္းခန႔္မွန္းခ်က္မ်ားက အႏၲရာယ္ရွိၿပီး ႀကီးစြာလြဲမွားႏိုင္ပါသည္။

၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားအတြင္း စစ္တပ္က တပ္မ်ားဆက္လက္ခ်ဲ႕ထြင္လာခဲ့ရာ လက္ေအာက္ခံတပ္ရင္းသည္ ၂၀၀ ထက္နည္းေသာတပ္ရင္း အေရအတြက္ႏွင့္ တခါတရံ ၁၀၀ ထက္နည္းေသာ ေျခလ်င္တပ္ရင္းမ်ားျဖင့္ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ ျဖစ္ေနသည္။ ၎က ေခတ္သစ္တပ္မေတာ္တြင္ ရွိရမည့္ လူအေရအတြက္ ၆၀၀ မွ ရ၀၀ ႏွင့္ ဆန႔္က်င္ဘက္ျဖစ္ေနသည္။ ျမန္မာစစ္တပ္၏ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈကလည္း က်ယ္ျပန႔္ေသာျပႆနာတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာစစ္တပ္သည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ နည္းပညာ၊ ပညာေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ ေဆးပညာ၊ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး၊ စက္္မႈႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ စသည္မ်ားျဖင့္ ရွည္လ်ား ေဖာင္းကားလာခဲ့ေသာ္လည္း ထိုစြမ္းရည္မ်ားသည္ တိုက္ခိုက္ေရးဘက္အတြက္ အက်ိဳးမရွိခဲ့ေပ။

၎တို႔ဖြဲ႕စည္းပုံမ်ားအား ေဝဖန္ဆန္းစစ္ခ်က္္မ်ားအရ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ ယေန႔ေျမျပင္တိုက္ပြဲတြင္ အင္အား ၁ သိန္းေအာက္သာ အသုံးျပဳထားသည္ဟု ခန႔္မွန္းႏိုင္သည္။ ေနာက္ထပ္ လူ ၈ ေသာင္း ထပ္တိုးလာႏိုင္သည္။ အာဏာသိမ္းမႈမျပဳခင္ကပင္ အင္အားကျပန႔္ႀကဲေနၿပီး နယ္စပ္တေလွ်ာက္ရွိ ရခိုင္၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ရွမ္း ႏွင့္ ဝ ေဒသရွိ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ရင္ ဆိုင္ရန္ အင္အားမတန္တဆ ခ်ထားခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ၂၀၂၁ ေတာ္လွန္ေရးက ႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ႏွလုံးသည္းပြတ္ျဖစ္လာခဲ့ခ်ိန္မွာေတာ့ စစ္တပ္အေပၚဖိအားက သိသိသာသာ တိုးလာခဲ့သည္။

ရလဒ္အေနျဖင့္ ေနျပည္ေတာ္ကြပ္ကဲမႈတြင္ အင္ဂ်င္နီယာတပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ေလတပ္ဝန္ထမ္းမ်ားအား ၿမိဳ႕ျပလုံၿခဳံေရးတာဝန္မ်ားအျဖစ္ ထည့္သြင္းထားရသည္။ အၿငိမ္းစားတပ္မေတာ္သားမ်ားအား ျပန္လည္ေခၚယူခဲ့ရသည္။ ထို႔အျပင္ ေလ့က်င့္မထားေသာ စည္းကမ္းမဲ့အရပ္သားမ်ားျဖင့္ ျပည္သူ႔စစ္တပ္ဖြဲ႕ကို ထူေထာင္ခဲ့ရသည္။ လူအင္အားအက်ပ္အတည္းသ႐ုပ္ကို သိသိသာသာေပၚလြင္ေစတာကေတာ့ ဒီဇင္ဘာလကျဖစ္ၿပီး စစ္သား သားသမီးမ်ားႏွင့္ ဇနီးမယားတို႔အား လက္နက္ငယ္သင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာစစ္တပ္အတြက္ ဒုတိယအေရးအႀကီးဆုံး တာဝန္က စိတ္ဓာတ္ျဖစ္သည္။ အေထာက္အထားမ်ားအရ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္အကုန္တြင္  ျမန္မာစစ္တပ္၏ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကို မေသခ်ာ မေရရာမႈအျဖစ္ အေကာင္းဆုံးေဖာ္ျပႏိုင္သည္။ ေန႔စဥ္ IED ဗုံးခြဲမႈမ်ားႏွင့္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားက တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ အေစာင့္စခန္းမ်ားကို ပစ္မွတ္ထားေနသျဖင့္ အျပင္းထန္ဆုံးေသာထိခိုက္္မႈမ်ား ျဖစ္သည္။ စစ္ကိုင္းတြင္ ၿခဳံခိုတိုက္ခိုက္္မႈမ်ားႀကဳံရခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ေလေၾကာင္းအေထာက္အပ့ံ ေတာင္းဆိုျခင္းက ယင္းတို႔၏ခံစားခ်က္ကို ထင္ဟပ္ေစသည္။

စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တင္းမာမႈမ်ား အေျခအေနပိုမိုဆိုး႐ြားလာျခင္းက စစ္တပ္အတြက္ တတိယတာဝန္ျဖစ္သည္။ အာဏာသိမ္းၿပီးကတည္းက မရွိမျဖစ္လိုအပ္ခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၏ တရားဝင္မႈကလည္း အေငြ႕ပ်ံကြယ္ေပ်ာက္သြားၿပီျဖစ္သည္။ စစ္တပ္အေပၚ လူထုအထင္ေသးမႈႏွင့္ မလိုမုန္းထားမႈမ်ား သက္ေရာက္ရွိသည့္အျပင္ စစ္တပ္၏ ႏိုင္ငံေရးတရားဝင္မႈ ၿပိဳလဲသြားျခင္းက ၂၀၂၃ ဩဂုတ္လေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အဓိကေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာသည္။

မၾကာေသးမီ ဒီဇင္ဘာလက ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ ျပည္တြင္းတည္ၿငိမ္ေရးဆိုင္ရာ လမ္းျပေျမပုံက လက္ရွိဖ႐ိုဖရဲျဖစ္ေနေသာ ပကတိအေျခအေနမွ ပိုပိုၿပီးေဝးသြားပုံေပၚသည္။

ေရတိုအားျဖင့္ တပ္မေတာ္သည္ လာမည့္ေျခာက္ေသြ႕ရာသီအထိ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားကို စီမံခန႔္ခြဲႏိုင္မည့္ပုံေပၚသည္။ ၂၀၂၂ ဒုတိယႏွစ္ဝက္ႏွင့္ ေနာက္ပိုင္းကာလ ေရရွည္တြင္မူ အခက္အခဲမ်ား ရွိလာႏိုင္ၿပီး ျဖစ္လာႏိုင္ေသာ အေျပာင္းအလဲ ၂ ခ်က္ရွိလာသည္။

ပထမအခ်က္အေနျဖင့္ PDF မ်ားအေနျဖင့္ ခံႏိုင္ရည္ရွိဖို႔ လိုအပ္မည္။ ေသြးထြက္လြန္ေနၿပီျဖစ္ေသာ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားအေပၚ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ရည္မွန္းခ်က္္မ်ား ဆက္လက္တိုးခ်ဲ႕သြားရန္ လိုအပ္သလို တိုးတက္ၿပီးဝင္ေရာက္လာမည့္ လက္နက္္မ်ားကိုလည္း ျဖည္းျဖည္းခ်င္းအသုံးျပဳသြားႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္သည္။

ဒုတိယအခ်က္က တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကားႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ား တိုးျမႇင့္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္ျဖင့္ ေပါင္းစည္းၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာဖိအားမ်ား တိုးျမႇင့္ရန္လိုသည္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ အနည္းဆုံးေဒသ ၃ ခုတြင္ ဆက္ဆံေရး တင္းမာရန္လိုမႈမ်ား ရွိေနျခင္းက ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ တစ္ေနရာမွာ ႏိုဝင္ဘာလဆန္းတြင္ စတင္ခဲ့ေသာ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း တ႐ုတ္နယ္စပ္ ကိုးကန႔္ျဖစ္သည္။ ဒုတိယတစ္ေနရာမွာ KNU ႏွင့္ တိုက္ပြဲထပ္မံျဖစ္ပြားေနသည့္ ထိုင္းနယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ ျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆုံးအေနျဖင့္ အဆိုးဆုံးႏွင့္ ၿခိမ္းေျခာက္္မႈအရွိဆုံးက ရကၡိဳင့္တပ္ေတာ္ AA ႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲထားမႈက ၿပီးခဲ့ေသာ ႏိုဝင္ဘာႏွင့္ ဒီဇင္ဘာလမ်ားအတြင္း အဖုအထစ္မ်ား ရွိလာျခင္းျဖစ္သည္။

စစ္တပ္အေနျဖင့္ AA ႏွင့္ တစ္ေက်ာ့ျပန္ ထိပ္တိုက္ေတြ႕မည္ ဆိုပါက အနည္းဆုံးေတာ့ တပ္မႏွစ္ခုကို အျခားစစ္မ်က္ႏွာမ်ားမွ ရခိုင္သို႔ေျပာင္းေ႐ႊ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအတိုင္းထားမည္ဆိုပါကလည္း ရခိုင္တြင္ မျဖစ္စေလာက္သာ က်န္ေတာ့သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို လက္လြတ္သြားႏိုင္သည္။

ယခုလိုအႏၲရာယ္ရွိေသာ ေနာက္ခံအခင္းအက်င္းမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ျမန္မာစစ္တပ္၏ အခြင့္အေရးမ်ားမွ အျမတ္ထုတ္လိုစိတ္က အျပည့္ရွိဆဲ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ေတာ္လွန္မႈအရွိန္အျမင့္ဆုံးျဖစ္ေသာ စစ္ကိုင္းကို ေျခာက္ေသြ႕ရာသီ ၂၀၂၂ ေမလအထိ အာ႐ုံစိုက္မည္ျဖစ္ၿပီး PDF မ်ားကို အျပင္းထန္ဆုံးၿဖိဳခြဲမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္သည္။

ဆိုခဲ့ပါအႏၲရာယ္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္စြမ္း မရွိခဲ့ပါက တပ္မေတာ္သည္ ၂၀၂၂ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ႀကိဳတင္ခန႔္မွန္းရခက္ေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားႏွင့္အတူ မေရရာေသာ ဗ်ဴဟာေျမာက္ခ်ိန္ခြင္လွ်ာကို ျပတ္ျပတ္သားသားၫႊန္ျပႏိုင္စြမ္း မရွိမႈမ်ား ပိုၿပီးေတာ့သာ ရွိလာေပလိမ့္မည္။

ၾကည္ျဖဴစံ

Asia Times တြင္ Anthony Davis ေရးသားေသာ ‘Who’s more likely to win Myanmar’s raging civil war?’ ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ေရးသားသည္။

Author: Admin